Dzieci z cukrzycą typu 1 a system orzekania o niepełnosprawności. Jest apel do rządu

Rzecznik Praw Dziecka skierował kolejne pismo do Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych, domagając się stanowiska w sprawie zasad orzekania o niepełnosprawności wobec najmłodszych pacjentów diabetologicznych. Sprawa dotyczy tysięcy rodzin w Polsce, które od lat zmagają się nie tylko z codziennymi wyzwaniami choroby, lecz także z niepewnością administracyjną.

W piśmie z 15 lutego 2026 r. Rzeczniczka Praw Dziecka przypomniała, że mimo dwóch wcześniejszych monitów (z 26 czerwca i 1 października 2025 r.), skierowanych do poprzednio pełniącej funkcję osoby, odpowiedź nie została udzielona.

Tymczasem zgodnie z ustawą z 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka, organy i instytucje publiczne mają 30 dni na ustosunkowanie się do wystąpień RPD. Brak reakcji nie tylko narusza standardy współpracy między instytucjami państwa, ale przede wszystkim opóźnia realne wsparcie dla dzieci z niepełnosprawnością.

W swoim wystąpieniu Monika Horna-Cieślak podkreśliła, że liczy na skuteczną i aktywną współpracę z nowym Pełnomocnikiem Rządu, która przełoży się na zwiększenie ochrony praw dzieci w Polsce.

Jednym z najważniejszych postulatów podnoszonych przez środowiska rodziców jest przyznawanie dzieciom z cukrzycą typu 1 orzeczeń o niepełnosprawności na stałe.

Choć w ostatnim czasie pojawiły się wytyczne dotyczące orzekania o niepełnosprawności u dzieci, wielu rodziców zwraca uwagę, że:

• cukrzyca typu 1 nie została w nich jednoznacznie uwzględniona,

  Reklama

• wydawane orzeczenia są niejednolite,

• rodziny pozostają w stanie ciągłej niepewności.

Cukrzyca typu 1 to choroba przewlekła, nieuleczalna i wymagająca stałego monitorowania poziomu glukozy, podawania insuliny oraz ścisłej kontroli medycznej. Dzieci wymagają wsparcia opiekunów przez całą dobę – również w środowisku szkolnym. Brak stabilnego, długoterminowego orzeczenia oznacza konieczność regularnego ponawiania procedur administracyjnych, co generuje dodatkowy stres i obciążenie dla rodzin.

Już we wrześniu 2024 r. Rzecznik Praw Dziecka zwracał uwagę na szerszy kontekst problemu. W wystąpieniu do resortu zdrowia pytał m.in. o: rejestry danych dotyczących zapadalności na cukrzycę typu 1 i typu 2 u osób do 18. roku życia, działania profilaktyczne i wczesne rozpoznawanie choroby, poprawę opieki zdrowotnej nad dziećmi z cukrzycą.

Stanowisko Biura RPD pozostaje jednoznaczne: tylko skoordynowane działania państwa na wielu płaszczyznach – zdrowotnej, edukacyjnej i administracyjnej – mogą realnie poprawić sytuację rodzin wychowujących dzieci z cukrzycą typu 1.

Sprawa orzecznictwa pokazuje szerszy problem: brak spójnej polityki wobec chorób przewlekłych u dzieci. Dla wielu rodzin orzeczenie o niepełnosprawności to nie tylko dokument, lecz dostęp do świadczeń i ulg, możliwość uzyskania wsparcia w szkole, czy w końcu realne zabezpieczenie organizacyjne codziennego funkcjonowania.

Apel Rzecznika Praw Dziecka to kolejny sygnał, że system wymaga doprecyzowania i ujednolicenia. W centrum tej debaty powinno pozostać dobro dziecka – nie procedura.