Nowa piramida żywieniowa USA stawia na białko i tłuszcze. Jak jest w Polsce?

Nowa piramida żywieniowa w USA 2026 wprowadza radykalne zmiany w diecie Amerykanów, stawiając na białko, pełnotłuste produkty mleczne i zdrowe tłuszcze. Sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Jr. oraz sekretarz rolnictwa Brook Rollins podkreślają, że strategia promuje „jedzenie prawdziwej żywności” i ogranicza produkty wysoko przetworzone. W przeciwieństwie do USA w Polsce obowiązuje tzw. talerz zdrowego żywienia. Wyjaśniamy, co zalecają krajowi eksperci.

7 stycznia 2026 roku administracja USA ogłosiła całkowitą rewizję piramidy żywieniowej. Hasło przewodnie nowego podejścia brzmi „Jedz prawdziwą żywność”. Na szczycie piramidy znalazły się wysokiej jakości białka, zdrowe tłuszcze i pełnowartościowe owoce oraz warzywa, a na dole produkty wysoko przetworzone, rafinowane zboża i słodzone napoje.

Nowa piramida kładzie nacisk na białko zwierzęce i roślinne, pełnotłuste produkty mleczne oraz zdrowe tłuszcze, takie jak smalec wołowy, oliwki czy awokado. Sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Jr. podkreśla:

Nowa strategia wyraźnie krytykuje produkty wysoko przetworzone i słodzone napoje. Dodane cukry mają być całkowicie eliminowane, a spożycie zboża ograniczone do pełnowartościowych produktów, takich jak owies czy ryż.

Jedzenie prawdziwej żywności oznacza wybór produktów minimalnie przetworzonych, rozpoznawalnych i bogatych w składniki odżywcze. Nowa piramida pozwala elastycznie komponować posiłki, wspierając tradycje kulinarne i indywidualne preferencje, ale zachęca do regularnego wybierania pełnowartościowej żywności zamiast fast foodów i gotowych produktów.

Celem nowych wytycznych jest wspieranie zdrowia metabolicznego, mięśniowego i jelitowego, a także ograniczenie chorób przewlekłych. Promowanie białka i warzyw w każdym posiłku ma zapewnić stabilną energię i poprawić funkcje organizmu, jednocześnie naturalnie wypierając żywność wysoko przetworzoną.

Nowa piramida zaleca picie wody lub niesłodzonych napojów oraz unikanie napojów słodzonych cukrem. Wskazuje także na znaczenie tłuszczy naturalnych, które wspierają funkcje mózgu, hormonów i wchłanianie składników odżywczych.

W Polsce od kilku lat obowiązuje tzw. talerz zdrowego żywienia, który zastąpił starą piramidę żywieniową. Połowę talerza powinny zajmować kolorowe warzywa i owoce, przy czym nacisk kładzie się na warzywa. Jedną czwartą talerza stanowią produkty zbożowe pełnoziarniste, takie jak grube kasze (np. pęczak), płatki owsiane, razowy chleb czy brązowy ryż. Ostatnia część talerza to źródła białka, w tym ryby, jaja, nasiona roślin strączkowych (fasola, soczewica, ciecierzyca, bób), nabiał oraz w mniejszych ilościach chude mięso i orzechy. Czerwone mięso i jego przetwory, takie jak wędliny, należy ograniczać.

Eksperci zalecają również ograniczenie soli, cukru i produktów wysokoprzetworzonych oraz regularne spożywanie wody. Zdrowe tłuszcze roślinne powinny stanowić dodatek do posiłków, a aktywność fizyczna i utrzymanie prawidłowej masy ciała uzupełniają zasady codziennej diety.

Szczegółowe informacje o talerzu i aktualnych rekomendacjach żywieniowych dla Polaków dostępne są na stronie NIZP-PZH: https://ncez.pzh.gov.pl/abc-zywienia/talerz-zdrowego-zywienia/.