Nowa metoda badania węchu i wzroku daje nadzieję na wcześniejszą diagnozę choroby Parkinsona

Naukowcy z Portugalii i Niemiec udowodnili, że proste badanie mózgu może wykrywać pierwsze oznaki choroby Parkinsona na długo przed pojawieniem się objawów. Dzięki funkcjonalnemu rezonansowi magnetycznemu (fMRI) można zauważyć zmiany w mózgu związane z węchem i wzrokiem. To przełom w kierunku szybszej diagnozy i skuteczniejszego leczenia.

Międzynarodowy zespół badaczy, kierowany przez specjalistów z Fundacji Champalimaud w Portugalii, opisał nowatorską metodę diagnozowania choroby Parkinsona. W badaniu wykorzystano funkcjonalny rezonans magnetyczny (fMRI), który pozwala analizować aktywność mózgu podczas odbierania bodźców zapachowych i wzrokowych. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Journal of Cerebral Blood Flow and Metabolism.

Już wcześniej wiadomo było, że osoby rozwijające chorobę Parkinsona często skarżą się na osłabienie węchu – czasem nawet 5–10 lat przed pojawieniem się typowych objawów, takich jak spowolnienie ruchowe czy drżenie. Zespół pod kierownictwem Noama Shemesha i Tiago Outeiro postanowił sprawdzić, czy jednoczesne zaburzenia węchu i wzroku mogą być bardziej wiarygodnym sygnałem ostrzegawczym.

Do badań wykorzystano myszy zmodyfikowane genetycznie tak, by produkowały ludzkie białko alfa-synukleinę. To właśnie jego złogi pojawiają się w mózgach osób z Parkinsonem i uszkadzają obszar zwany istotą czarną – odpowiedzialny za produkcję dopaminy.

Podczas badania, dziewięciomiesięczne myszy (odpowiadające średniemu etapowi choroby) poddano działaniu bodźców zapachowych i wizualnych, a ich reakcje rejestrowano za pomocą bardzo silnego rezonansu magnetycznego o mocy 9,4 Tesli. Dla porównania – szpitale zazwyczaj używają aparatów o mocy do 3 Tesli.

Obrazy uzyskane dzięki fMRI pokazały, że w mózgach zdrowych myszy reakcje na bodźce były wyraźne, natomiast u myszy z Parkinsonem aktywność tych samych obszarów była znacznie osłabiona.

Aby upewnić się, że spadek aktywności wynika z działania choroby, a nie tylko z różnic w przepływie krwi, naukowcy zastosowali dodatkowe metody. Zbadano m.in. obecność białka C-FOS, które jest markerem aktywacji neuronów.

Zdaniem autorów, to pierwszy raz, gdy udało się tak dokładnie udokumentować zaburzenia sensoryczne w dwóch zmysłach jednocześnie u zwierzęcego modelu Parkinsona.

Outeiro dodaje:

Zdaniem naukowców, ich badania pokazują, że jesteśmy coraz bliżej momentu, w którym będzie można rozpoznać Parkinsona na bardzo wczesnym etapie.