"Nie znacie naszych kompetencji" – pielęgniarki i położne apelują o wycofanie stanowiska Związku Województw RP

Cztery największe organizacje pielęgniarskie i położnicze w kraju – NIPIP, OZZPiP, PTP i PTPoł – sprzeciwiają się planom Związku Województw RP dotyczącym zmian w minimalnych normach zatrudnienia. W ich ocenie propozycja ta zagraża bezpieczeństwu pacjentów i może pogłębić kryzys kadrowy w ochronie zdrowia. Apelują do Minister Zdrowia o wzmocnienie nadzoru nad szpitalami samorządowymi i poszerzenie wiedzy decydentów o kompetencjach zawodów medycznych.

Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych, Polskie Towarzystwo Pielęgniarskie i Polskie Towarzystwo Położnych wydały wspólne stanowisko w sprawie inicjatywy Związku Województw RP z 10 października 2025 r. Chodzi o propozycję zmiany minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych w szpitalach.

Organizacje podkreślają, że obecne normy to nie luksus, a granica bezpieczeństwa pacjentów.

Normy, jak wskazują, mają charakter minimalny i zostały ustalone na poziomie 0,6 etatu w oddziałach zachowawczych oraz 0,7 w zabiegowych. Uwzględniają one średnie obłożenie łóżek na poziomie 80–85 proc.

Środowisko pielęgniarskie zwraca uwagę, że nawet te minimalne wymogi często nie są przestrzegane. Według organizacji instytucje odpowiedzialne za kontrolę – NFZ, Rzecznik Praw Pacjenta czy wojewodowie – nie monitorują należycie realizacji norm, co naraża pacjentów na ryzyko.

W opinii pielęgniarek, propozycja ich obniżenia jest całkowicie nieuzasadniona, ponieważ nikt nie przeprowadził rzetelnej oceny funkcjonowania dotychczasowych przepisów. Obowiązujące rozwiązania są kompromisem między kosztami a bezpieczeństwem pacjentów.

Jednym z głównych problemów, które wskazują przedstawicielki środowiska, jest niewiedza decydentów o zakresie kompetencji pielęgniarek i położnych.

Pielęgniarki podkreślają, że ich rola znacznie wykracza poza wykonywanie zleceń lekarskich. Zgodnie z ustawą, mogą one rozpoznawać potrzeby zdrowotne, planować i realizować opiekę, a także podejmować samodzielne decyzje w granicach swoich kompetencji.

Organizacje jednoznacznie sprzeciwiają się praktyce zastępowania pielęgniarek i położnych opiekunami medycznymi lub ratownikami. Przypominają, że te zawody mają zupełnie inne kompetencje – ratownicy działają głównie w stanach nagłych, a opiekunowie zapewniają podstawową pomoc i higienę.

Agnieszka Bień, prezes Polskiego Towarzystwa Położnych, przypomina, że położne posiadają unikalne kwalifikacje.

Pielęgniarki i położne zaapelowały do Minister Zdrowia o zwiększenie nadzoru nad szpitalami samorządowymi, szczególnie w zakresie przestrzegania norm zatrudnienia i właściwego wykorzystywania kompetencji zawodowych.

Jak podkreśla Grażyna Wójcik, prezes Polskiego Towarzystwa Pielęgniarskiego, oszczędności wynikające z redukcji personelu są pozorne.

Środowisko zawodowe zapowiedziało również wystąpienie do Zarządu Związku Województw RP o wycofanie kontrowersyjnego stanowiska z 10 października 2025 r.