Nie takie darmowe leki

Prawie 40 proc. dzieci może nie skorzystać z nowego rządowego programu bezpłatnych leków. To konkluzja, jaka nasuwa się po analizie danych udostępnionych przez Centrum e-Zdrowia.

Na liście tak zwanych bezpłatnych leków dla pacjentów poniżej 18. roku życia znajduje się ponad 2800 pozycji. Zwróciłem się do Centrum e-Zdrowia o sprawdzenie, ile w 2022 roku zostało wystawionych recept na medykamenty z tego katalogu. Departament Komunikacji CEZ podał, że takich recept zostało wystawionych 30 156 239, z czego 18 531 039 w ramach porad udzielanych w ramach świadczeń realizowanych ze środków publicznych (na NFZ). To oznacza, że prawie 12 mln recept (niemal 40 proc. wszystkich) wystawionych zostało podczas wizyt prywatnych.

Należy podkreślić, że podczas prywatnych wizyt lekarz nie może wystawiać recepty z kodem DZ uprawniającym pacjenta poniżej 18. roku życia do otrzymania w aptece bezpłatnego leku. Podobne ograniczenie dotyczy recept na leki dla osób powyżej 65. r. ż. (kod S).

W wprawdzie w celu uzyskania recepty na lek bezpłatny po prywatnej wizycie pacjent może spróbować udać się do swojego lekarza POZ, ale znaczne rozszerzenie grupy osób uprawnionych do korzystania z rządowego programu każe zastanawiać się, jak wpłynie to na wydolność poradni świadczących usługi podstawowej opieki zdrowotnej.

Warto dodać, że ws. zakresu nowych przepisów receptowych wątpliwości ma Rzecznik Praw Obywatelskich, choć - jak się wydaje - nie całkiem słuszne. W dokumencie z 18 września do Ministerstwa Zdrowia RPO pisze: „Jak wynika z przekazanych Rzecznikowi informacji, do wystawiania recept ze stuprocentową refundacją dla dzieci i seniorów nie są już uprawnieni lekarze przyjmujący prywatnie. (…) Wskazano, że do końca sierpnia br. leki bezpłatne dla seniorów mógł wypisać każdy specjalista. Jednocześnie podkreślono, że powyższa zmiana to niczym nieuzasadnione różnicowanie lekarzy i pacjentów”.

Analiza przepisów nie pozwala moim zdaniem na taki wniosek. By upewnić się, czy przepisy odzwierciedlały rzeczywistość, zapytałem o to kilku lekarzy, który potwierdzili moje ustalenia - do końca sierpnia recepty na bezpłatne leki dla osób objętych programem 75 plus także wypisywać mogli tylko lekarze lub pielęgniarki w ramach świadczonych z publicznych funduszy wizyt POZ i AOS oraz (tu już wyłącznie lekarze) po leczeniu szpitalnym a także w trybie pro auctore i pro familia. Zatem nie podczas wizyt finansowanych z prywatnych kieszeni pacjentów.

Wypada się jednak zgodzić, że dochodzi do różnicowania lekarzy i pacjentów, ale jak widać nie jest to problem nowy. Więcej na temat kłopotów z nowymi przepisami receptowymi mogą państwo przeczytać na łamach miesięcznika Okręgowej Izby Lekarskiej w Warszawie „Puls”: https://izba-lekarska.pl/numer/numer-10-2023/receptomat/