NFZ znowu zalega. Ponad 2 mld zł za terapie już podane pacjentom

Narodowy Fundusz Zdrowia wciąż nie uregulował wobec szpitali ponad 2 mld zł za leczenie pacjentów w programach lekowych w 2025 r. Chodzi o środki za terapie, które zostały już zrealizowane. Łączna wartość świadczeń w ramach programów lekowych w ubiegłym roku sięga niemal 16 mld zł, jednak część należności pozostaje nierozliczona.

Placówki medyczne realizujące programy lekowe muszą najpierw samodzielnie finansować koszt terapii, a dopiero później otrzymują zwrot z NFZ. W praktyce oznacza to, że w przypadku opóźnień w płatnościach szpitale de facto kredytują płatnika publicznego, aby utrzymać ciągłość leczenia i kwalifikować kolejnych pacjentów do terapii.

Zaległości nie ograniczają się do pojedynczych terapii czy jednej grupy chorych. Z danych zebranych przez Federację Przedsiębiorców Polskich wynika, że pełne płatności nie zostały przekazane zarówno za leczenie onkologiczne, jak i nieonkologiczne. Do tej pory rozliczono niespełna 14 mld zł za świadczenia z ubiegłego roku, a na pozostałe środki szpitale wciąż czekają.

Zaległości obejmują także rozliczenia z drugiego i trzeciego kwartału 2025 r.

Placówki medyczne wciąż oczekują na zapłatę m.in. za terapię pacjentów z nowotworami hematoonkologicznymi, takimi jak ostra białaczka limfoblastyczna czy chłoniaki T- i B-komórkowe. Podobna sytuacja dotyczy nowotworów kobiecych. W przypadku leczenia raka szyjki macicy zapłacono dotąd około 70 proc. należnych kwot, natomiast przy raku endometrium – zaledwie 55 proc.

Niepełne finansowanie obejmuje również programy lekowe dla pacjentów z chorobami nieonkologicznymi. Braki w rozliczeniach dotyczą m.in. terapii chorób nerek, choroby Parkinsona oraz leczenia profilaktycznego po przeszczepach. Znaczne niedobory widoczne są w finansowaniu leczenia kardiomiopatii, gdzie uregulowano 63 proc. zobowiązań, oraz miastenii – w tym przypadku zapłacono jedynie połowę należnych środków.

Eksperci apelują o stabilne finansowanie programów lekowych

Podkreślała, że programy lekowe przynoszą świetne efekty i zwróciła również uwagę na problemy w neurologii, gdzie kontrakty regionalne na realizację programów lekowych są średnio o 16 proc. niższe niż rok wcześniej. Prowadzi to do powstawania nadwykonań, które stanowią poważne obciążenie finansowe dla szpitali.

Kwestia finansowania programów lekowych ma zostać poruszona na posiedzeniu Trójstronnego Zespołu do spraw Ochrony Zdrowia, zaplanowanym na 18 lutego 2026 r. Federacja Przedsiębiorców Polskich wnioskowała o omówienie zaległości oraz oczekuje informacji dotyczących terminu uregulowania zobowiązań. Organizacja domaga się także przedstawienia zbiorczych danych o wartości kontraktów na programy lekowe w 2026 r., podkreślając ich kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów.