NFZ wprowadza nowy standard żywienia w programie „Za życiem”. Szpitale stracą część finansowania

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) zmienia zasady rozliczania świadczeń w programie koordynowanej opieki nad kobietą w ciąży i dzieckiem „Za życiem”. Zgodnie z Zarządzeniem nr 20/2026/DSOZ Prezesa NFZ od 1 stycznia 2026 r. szpitale muszą spełniać nowy standard żywienia zbiorowego, inaczej ich rozliczenia będą pomniejszane. Skutki finansowe wdrożenia zmian oszacowano na 825,12 mln zł po stronie płatnika publicznego.

10 lutego 2026 r. wydano ZARZĄDZENIE NR 20/2026/DSOZ PREZESA NARODOWEGO FUNDUSZU ZDROWIA, które zmienia dotychczasowe przepisy dotyczące realizacji świadczeń w ramach programu „Za życiem”.

Nowe regulacje obejmują podmioty realizujące koordynowaną opiekę nad kobietą w ciąży i dzieckiem, w tym świadczenia rozliczane jako ryczałty od 10., 15. i 33. tygodnia ciąży oraz wybrane hospitalizacje położnicze i neonatologiczne.

Kluczową zmianą jest wprowadzenie obowiązku stosowania standardu organizacyjnego żywienia zbiorowego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 12 grudnia 2025 r.

Placówki, które realizują świadczenia szpitalne w ramach programu, zostały zobowiązane do spełnienia nowych wymogów. Aby potwierdzić zgodność ze standardem, świadczeniodawca musi złożyć oświadczenie oraz wskazać adres strony internetowej z zakładką „Żywienie dla zdrowia”, zawierającą wszystkie elementy wymagane przepisami.

Dla szpitali niespełniających wymogów przewidziano okres przejściowy od 1 stycznia do 31 sierpnia 2026 r. W tym czasie świadczenia będą rozliczane z zastosowaniem współczynnika korygującego, co oznacza niższą wycenę.

Współczynnik ustalany jest jako iloraz dotychczasowej i nowej wartości punktowej świadczeń, m.in. dla produktów rozliczeniowych:
5.10.00.0000107, 5.10.00.0000108, 5.10.00.0000109, 5.10.00.0000110 (N09KOC), 5.10.00.0000111 (N11KOC), 5.10.00.0000119 (N08KOC), 5.10.00.0000120 (N08AKOC), 5.10.00.0000121 (N08BKOC).

Korekta będzie obowiązywać do końca miesiąca poprzedzającego złożenie oświadczenia o spełnieniu standardu. Jeśli placówka złoży oświadczenie w lutym 2026 r. i potwierdzi spełnianie wymogów od stycznia, współczynnik nie zostanie zastosowany. Rozliczenie korekt za okres przejściowy nastąpi po zakończeniu III kwartału 2026 r.

Nowe regulacje obejmują także korekty w wycenach części świadczeń dotyczących powikłań i patologii ciąży oraz ryczałtów realizowanych w ramach koordynowanej opieki nad kobietą i dzieckiem. Aktualizacja stawek jest konsekwencją analizy przygotowanej przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) oraz decyzji Ministra Zdrowia z 19 stycznia 2026 r.

Z szacunków przedstawionych przez NFZ wynika, że samo dostosowanie szpitali do nowego standardu żywienia zbiorowego oznacza dodatkowe obciążenie dla publicznego płatnika na poziomie 825,12 mln zł. To kwota uwzględniająca skutki finansowe wdrożenia nowych wymagań organizacyjnych.

Choć zarządzenie weszło w życie w dniu ogłoszenia, jego przepisy obejmują świadczenia realizowane już od 1 stycznia 2026 r. Jednocześnie dyrektorzy oddziałów wojewódzkich Narodowego Funduszu Zdrowia otrzymali obowiązek aneksowania obowiązujących umów tak, aby uwzględniały nowe zasady rozliczeń.

Wprowadzone zmiany oznaczają większą kontrolę jakości świadczeń w programie „Za życiem”, zwłaszcza w obszarze żywienia szpitalnego kobiet w ciąży i noworodków.

Dla szpitali oznacza to konieczność dostosowania organizacji żywienia do nowych wymogów, a dla pacjentek – potencjalnie wyższy standard opieki. Dla placówek, które nie wdrożą zmian, konsekwencją będą realne straty finansowe w rozliczeniach z Narodowym Funduszem Zdrowia.