NFZ: Koniec z maściami nawet po 200 tys. zł

Narodowy Fundusz Zdrowia zapowiedział regulację rynku leków recepturowych. Dlaczego to tak istotne? Według NFZ refundacja leków recepturowych, czyli leków na receptę, które farmaceuta przygotowuje w aptece, która stale rośnie, w tym roku przekroczy ona 700 mln zł.

Kto zapłaci szacowaną kwotę 700 mln zł? Narodowy Fundusz Zdrowia, a w praktyce każdy, kto płaci składkę zdrowotną.

O co tyle hałasu? NFZ alarmuje, że w przypadku leków recepturowych może nawet dochodzić do sytuacji, w których maść na trądzik potrafi kosztować więcej niż roczna terapia pacjenta z nowotworem. Jak czytamy w komunikacie:

Leki recepturowe są przygotowywane w aptece na podstawie recepty. To najczęściej maści i roztwory do użytku zewnętrznego. Pacjent za nie płaci niewielką opłatę - aktualnie to niewiele ponad 18 zł. Większość kosztów tych preparatów pokrywa NFZ, czyli w praktyce każdy ubezpieczony.

W ocenie NFZ, koszt surowców użytych do przygotowania leków recepturowych jest abstrakcyjnie wysoki. "Szczególnie, że chodzi o te same substancje, które znajdują się w lekach gotowych. Można je kupić w aptece od ręki za 20-30 zł. Co więcej, są to substancje znane od lat i powszechnie dostępne" - wyjaśniono.

Analiza składów recept na leki recepturowe, przeprowadzona przez NFZ, pokazuje, że najdroższymi receptami są te, które zawierają: ketoprofen (substancja o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym), ditrhranol (substancja stosowana przy leczeniu łuszczycy) oraz hydrokortyzon (substancja stosowana w postaci maści o działaniu przeciwzapalnym).

NFZ przeanalizował ceny za 1 g składników leków recepturowych, które generują najwyższe koszty.

Z ketoprofenu, dithranolu, hydrokortyzonu i innych surowców wykonuje się najczęściej maści, kremy, mazidła, pasty oraz żele (do 100 gramów), płynne leki do stosowania zewnętrznego (do 500 gramów), czopki, globulki oraz pręciki (do 12 sztuk) oraz roztwory, mikstury, zawiesiny oraz emulsje do użytku zewnętrznego (do 250 gramów).

W 2012 r. wartość refundacji leków recepturowych nie przekraczała 180 mln zł. Dekadę później wyniosła już ponad 550 mln zł. Jednocześnie, w tym czasie, regularnie spadała liczba pacjentów, którzy realizowali recepty na leki recepturowe. W 2012 roku wyniosła 2,2 mln osób, a w 2022 roku o połowę mniej - 1,12 mln.

Jak wskazał NFZ, oznacza to, że trzykrotnie zwiększył się koszt refundacji leków recepturowych dla NFZ przy jednoczesnym spadku liczby pacjentów, którzy te leki kupowali.

Departament Kontroli NFZ wyraził wątpliwości co do przepisywania leków recepturowych pomimo występowania na rynku leków gotowych zabezpieczających pacjentów w tych samym stanach klinicznych oraz do wykorzystywania opakowań o małej gramaturze pomimo dostępności opakowań większych i tańszych, co sztucznie podbijało cenę leku recepturowego.

Ministerstwo Zdrowia widząc nieprawidłowości w obszarze leków recepturowych i niekontrolowany wzrost cen surowców niezbędnych do ich przygotowania, zdecydowało o regulacji tego rynku. W nowelizacji ustawy refundacyjnej znalazły się przepisy mówiące o ustaleniu cen maksymalnych za składniki wykorzystywane w lekach recepturowych. Listę surowców wraz z ich cenami opublikuje Narodowy Fundusz Zdrowia, a zmiany będą obowiązywać od 1 stycznia 2024 r.

Oceniono, że znaczną część środków, które dzisiaj NFZ wydaje na leki recepturowe, może przeznaczyć na sfinansowanie rocznych innowacyjnych terapii lekowych dla osób cierpiących na nowotwór jelita grubego (średni roczny koszt terapii wynosi ponad 47 tys. zł), raka piersi (średni roczny koszt wynosi 54,5 tys. zł) czy raka prostaty (średni roczny koszt terapii wynosi ponad 45 tys. zł). (PAP)

Autorka: Aleksandra Kiełczykowska