Coraz więcej mężczyzn korzysta z urlopu rodzicielskiego. Spada liczba korzystających z urlopu ojcowskiego

Z danych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) za pierwsze osiem miesięcy 2025 roku wynika, że liczba ojców korzystających z urlopu rodzicielskiego wciąż rośnie. Od stycznia do sierpnia z tego uprawnienia skorzystało 35,1 tysiąca mężczyzn.

ZUS tłumaczy zmiany m.in. wdrożeniem w Polsce dyrektywy work-life balance i jest zgodny z przewidywaniami ekspertów.

Takie dzielenie się obowiązkami między rodzicami cieszy, ale Karolina Andrian, członkini zarządu Fundacji Share the Care zwraca też uwagę, że pojawiają się pewne niepokojące trendy:

Dane ZUS pokazują wyraźny spadek liczby ojców korzystających z urlopu ojcowskiego: w 2023 roku było ich 182 tys., w 2024 – 162 tys., a od stycznia do sierpnia 2025 – już tylko 91,6 tysiąca.

Urlop ojcowski to dwa tygodnie w 100 proc. płatnego wolnego, które trzeba wykorzystać do pierwszego roku życia dziecka. Jego podstawowym celem jest opieka nad niemowlakiem i wsparcie mamy w okresie rekonwalescencji po porodzie.

Z kolei urlop rodzicielski, który w Polsce wynosi 41 tygodni przy urodzeniu jednego dziecka i może być dzielony między rodziców, jest płatny na poziomie 70% zasiłku. Można go wykorzystać do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat. Daje to szansę tacie i dziecku na budowanie relacji, a mamie – na spokojniejszy powrót do pracy.

Polskie prawo umożliwia ojcom skorzystanie zarówno z urlopu ojcowskiego, jak i rodzicielskiego.

Niepokojący jest także spadek średniej liczby dni urlopu rodzicielskiego wykorzystywanych przez mężczyzn. W 2025 było to tylko 40 dni, w 2024 roku – 47, a w 2023 roku – 49 dni. Ojcowie korzystają więc średnio z niecałych pięciu tygodni, mimo że zgodnie z nowelizacją Kodeksu pracy mają do dyspozycji dziewięć tygodni nietransferowalnego urlopu rodzicielskiego.

W praktyce ojcowie mogą korzystać z jeszcze większej puli – całkowity wymiar urlopu rodzicielskiego wynosi bowiem 41 tygodni, z czego dziewięć tygodni przysługuje każdemu z rodziców niezależnie.

Pozytywną zmianą jest zmniejszenie różnicy w wysokości zasiłku wypłacanego kobietom i mężczyznom za czas urlopu rodzicielskiego. Od stycznia do sierpnia 2025 roku przeciętna dzienna wysokość zasiłku ojca wynosiła 173 zł, a matki – 140 zł (81 proc. zasiłku taty).

To pozytywna tendencja – duże dysproporcje w wysokości zasiłku są bowiem odzwierciedleniem luki płacowej na polskim rynku pracy.