Nadchodzi reforma szpitalnictwa. Minister zdrowia przedstawiła założenia

Minister zdrowia Izabela Leszczyna przedstawiła założenia planowanej reformy szpitalnictwa. Kluczową zmianą będzie odejście od definiowania i wyodrębniania poziomów podstawowego szpitalnego zabezpieczenia (PSZ) na rzecz kwalifikowania wszystkich świadczeniodawców, którzy posiadają przynajmniej jeden tzw. profil kwalifikujący. Powstanie również mapa świadczeń, która będzie wskazywać kierunki finansowania.

Konferencja nt. zmian systemowych w ochronie zdrowia została zorganizowana przez Ogólnopolski Związek Pracodawców Ochrony Zdrowia, Ministerstwo Zdrowia i Narodowy Fundusz Zdrowia.
- Poprosiłam moich współpracowników, żebyśmy wspólnie stworzyli i opracowali koncepcję zmian systemowych - przedstawiamy ją Państwu do konsultacji – powiedziała minister Izabela Leszczyna do uczestników konferencji organizowanej przez  Ministerstwo Zdrowia i Ogólnopolski Związek Pracodawców Ochrony Zdrowia. Koncepcję zmian opracowywał Zespół ds. Systemowych w Ochronie Zdrowia pod przewodnictwem Minister Zdrowia.

- Zmiany mają pomóc szpitalom, które znajdują się w trudnej sytuacji, ale też pozwolić rozwijać się w taki sposób, żebyśmy zabezpieczyli rzeczywiste potrzeby zdrowotne mieszkańców powiatów i województw - powiedziała minister.

Odpowiedzią na oczywiste potrzeby pacjentów, szpitali i innych jednostek medycznych  – całej ochrony zdrowia - jest zmiana systemowa składająca się z trzech elementów: procesu deregulacji, transformacji oraz „odwracania piramidy świadczeń”.

Minister Zdrowia przedstawiła koncepcję i założenia zmian systemowych na lata 2024-2026. Podczas spotkania z przedstawicielami samorządów oraz dyrektorami lecznic wyjaśniono, że główne cele reformy szpitalnictwa są zaplanowane na dwa lata, jednak pełne wdrożenie zmian potrwa do 2034 roku.

- W  procesie transformacji chcemy zrewolucjonizować obecną sieć szpitali i dostosować do potrzeb pacjentów i określonego finansowania. Proces deregulacji ma polegać m.in. na stałej współpracy podmiotów działających w systemie z MZ, NFZ, AOTMiT. Odwrócona piramida świadczeń pozwoli nam z kolei uwolnić część zasobów w leczeniu zamkniętym – powiedział dyr. Piotr Nowicki, członek zespołu ds. zmian systemowych w Ministerstwie Zdrowia.

Celem deregulacji będzie zmniejszenie obciążeń zasobów w ochronie zdrowia, co ma prowadzić do ich bardziej efektywnego wykorzystania i obniżenia kosztów funkcjonowania. Proces ten będzie realizowany w latach 2024-2025 poprzez wprowadzenie kilku „pakietów deregulacyjnych”, które zmniejszą wymogi ustaw, rozporządzeń Ministerstwa Zdrowia oraz zarządzeń NFZ.

Pierwszy pakiet deregulacji, który jest już w przygotowaniu, zakłada między innymi uproszczenie mechanizmu kwalifikowania szpitali do sieci szpitali (PSZ):

• Kwalifikowane będą wszystkie szpitale, które posiadają przynajmniej jeden oddział szpitalny w trybie pełnej hospitalizacji.
• Oddziały zabiegowe, które nie spełnią kryteriów wejścia do sieci, będą mogły funkcjonować w trybie hospitalizacji planowej lub chirurgii jednego dnia.
• Zasady regulujące udzielanie dodatkowych świadczeń w ramach SOR/IP, OIT, chemioterapii, rehabilitacji stacjonarnej oraz AOS zostaną uproszczone.
• Zostanie określony minimalny udział świadczeń zabiegowych w oddziałach zabiegowych.
• Zostanie określona minimalna liczba porodów na oddziałach ginekologiczno-położniczych.

Dodatkowo katalog świadczeń ambulatoryjnych udzielanych bez skierowania zostanie rozszerzony o poradę optometrysty. Inne działania deregulacyjne obejmą:

• Uproszczenie formularza IOWISZ i podniesienie minimalnej wartości kosztorysowej wymaganej do wydania opinii o celowości inwestycji.
• Uproszczenie składanych wniosków akredytacyjnych.
• Uproszczenie niektórych norm sanitarnych dla szpitalnictwa i ambulatoryjnej opieki specjalistycznej

Celem transformacji jest stworzenie optymalnego systemu zabezpieczenia szpitalnego. Jej poszczególne elementy będą wdrażane w latach 2024-2026. Kluczowe zasady procesu transformacji obejmują dobrowolność uczestnictwa oraz wprowadzenie map świadczeń (map zabezpieczenia szpitalnego), które zostaną przygotowane przez AOTMiT, NFZ, NIZP-PZH i urzędy wojewódzkie.

Mapy te uporządkują sieć oddziałów realizujących świadczenia na poziomach podstawowym (1-5 oddziałów podstawowych + SOR/IP), specjalistycznym, wysokospecjalistycznym (np. kardiochirurgia, neurochirurgia, transplantologia) oraz strategicznym (oddziały o zabezpieczeniu ponadregionalnym i krajowym). Docelowe wdrożenie map jest planowane na lata 2025-2027, a osiągnięcie wszystkich celów transformacji na około 10 lat.

Obok istniejących rozwiązań transformacyjnych w ochronie zdrowia, takich jak restrukturyzacja, łączenie SP ZOZ-ów czy spółek, oraz przeprofilowanie, zostaną wprowadzone nowe inicjatywy:

• Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej (ZPZOZ) - nowy typ podmiotu, który może zostać utworzony lub powstać w wyniku połączenia kilku SPZOZ z różnymi organami tworzącymi i adekwatną strukturą udziałową.
• Porozumienie - umowa cywilnoprawna między podmiotami, która skutkuje podziałem usług między świadczeniodawców.
• Powiatowe Centrum Zdrowia - jednostka tworzona w strukturze istniejącego SP ZOZ lub poza nią, przeznaczona do realizacji podstawowych świadczeń (internista, ginekolog, chirurg, pediatra) bez możliwości hospitalizacji.
• Związek JST - jednostki samorządu terytorialnego będą mogły łączyć SP ZOZ-y, co pozwoli na tworzenie bardziej efektywnych, większych podmiotów leczniczych.

Projekt zmiany systemowej w ochronie zdrowia wprowadza też szczegółowe regulacje dotyczące tworzenia i zatwierdzania programów naprawczych tworzonych przez placówki, w których wystąpiła strata netto. Instrumentami wsparcia dla placówek medycznych będą: środki z KPO, Funduszu Medycznego, Unii Europejskiej, NFZ, środki z BGK na wsparcie finansowe oraz budżet państwa. Po przejściu pełnej ścieżki programu naprawczego (oraz akceptacji przez AOTMiT) podmioty mogłyby skorzystać z doraźnego albo długoterminowego pakietu wsparcia.

Docelowym rozwiązaniem jest bezpieczna sieć stabilnych finansowo szpitali,  realizujących świadczenia wysokiej jakości. Istotne jest przy tym równomierne rozmieszczenie realizacji świadczeń adekwatnie do potrzeb danego terenu oraz koordynacja leczenia szpitalnego z AOS i POZ.

Wiąże się z tym ostatni element procesu zmiany systemowej – „odwracanie piramidy świadczeń”, czyli przebudowa ochrony zdrowia w celu uwolnienia zasobów lecznictwa szpitalnego i zwiększenia dostępności.