MZ zaostrza przepisy: całkowity zakaz reklamy alkoholu i sprzedaży na stacjach paliw

Zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, Ministerstwo Zdrowia ponownie przekazało do konsultacji społecznych projekt przepisów dotyczących przeciwdziałania alkoholizmowi. Największe zaskoczenie? Resort proponuje całkowity zakaz reklamy napojów alkoholowych oraz zakaz ich sprzedaży na stacjach paliw.

Zmodyfikowany projekt trafił dziś (10 października) do ponownych konsultacji. Najważniejsze zmiany wynikają z nowego stanowiska resortu zdrowia. W projekcie znalazł się zapis:

Oznacza to pełny zakaz reklamy alkoholu w Polsce.

Resort przewidział jednak pewne wyjątki – zakaz nie będzie dotyczyć reklam wewnątrz hurtowni i punktów prowadzących wyłącznie sprzedaż napojów alkoholowych, a także na terenie lokali, gdzie alkohol spożywany jest na miejscu.

To jednak nie koniec zmian. Do tej pory dyskutowano głównie o nocnych ograniczeniach sprzedaży alkoholu na stacjach paliw. Nowa wersja projektu idzie znacznie dalej – MZ chce całkowicie zakazać sprzedaży alkoholu w takich miejscach, podobnie jak na terenie placówek leczniczych i obiektów udzielających świadczeń zdrowotnych.

W środę (8 października 2025 r.) w Sejmie odbyła się debata na temat prac Ministerstwa Zdrowia nad nowelizacją ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Klub Parlamentarny Lewicy oraz posłowie Polski 2050 już pod koniec września złożyli projekty ustaw ograniczających dostęp do alkoholu i przeciwdziałających jego nadmiernej promocji. Wśród propozycji znalazły się m.in.:

• całkowity zakaz reklamy napojów alkoholowych, również piwa bezalkoholowego (0%),

• zakaz sprzedaży alkoholu na stacjach paliw i w zakładach leczniczych,

• zakaz sprzedaży nocnej (22:00–6:00) w całym kraju,

• obowiązek weryfikacji wieku przy zakupie,

• zakaz sprzedaży alkoholu poniżej ceny sumy akcyzy i VAT,

  Reklama

• ograniczenie sprzedaży internetowej do odbioru osobistego po okazaniu dowodu tożsamości.

Debata była ożywiona, ale większość klubów parlamentarnych – poza Konfederacją – poparła kierunek zmian. Partie takie jak PiS, Razem czy ugrupowania koalicyjne opowiedziały się za zaostrzeniem przepisów i pełnym zakazem reklamy alkoholu, w tym wariantów „zero”, które eksperci uznają za furtkę do promocji marek alkoholowych wśród młodych.

Według danych Polskiej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych (PARPA) z 2021 roku, roczne koszty społeczne i ekonomiczne spożywania alkoholu w Polsce wynoszą blisko 93 mld zł. To nie tylko przedwczesna śmierć i choroby, ale też hospitalizacje, refundacje leków, koszty opieki społecznej i utracona produktywność.

Szacunki z 2025 roku autorstwa Bartłomieja Szulca (SGH–WUM) wskazują, że łączny koszt społeczny i ekonomiczny może sięgać nawet 186 mld zł rocznie.

Polacy wciąż piją dużo: w 2023 roku statystyczny obywatel wypił 3,4 l alkoholu wysokoprocentowego, 6,8 l wina i aż 87 l piwa – czyli ponad 170 półlitrowych butelek na osobę.

Aż 55 proc. całkowitej konsumpcji alkoholu w Polsce stanowi piwo. Dane Centrum Monitoringu Rynku pokazują, że od 5:00 do 12:00 sprzedaje się ponad 2,6 mln puszek piwa dziennie, z czego jedna trzecia to piwa mocne typu „strong”.

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) wydało dwa apele w sprawie ograniczenia reklamy i dostępności alkoholu. Lekarze podkreślają, że osoby publiczne – w tym sportowcy i aktorzy – mają ogromny wpływ na postawy społeczne i powinni wykorzystywać swoją popularność do promowania zdrowego stylu życia, a nie alkoholu.

Prof. Leszek Czupryniak, kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych WUM, zwrócił uwagę na szkodliwość reklam piwa, nawet bezalkoholowego:

Profesor zaapelował do świata kultury o zaprzestanie udziału w kampaniach reklamowych alkoholu: