MZ: rola Polski w budowie systemu zabezpieczenia lekowego Europy jest ogromna

Na forum europejskim toczy się dyskusja na temat strategii farmaceutycznej i bezpieczeństwa lekowego. Polska ma ogromną rolę do odegrania w budowie systemu zabezpieczenia lekowego, nie tylko naszego, także europejskiego - wskazał na III Samorządowym Kongresie Trójmorza w Lublinie szef MZ Adam Niedzielski.

Minister zdrowia Adam Niedzielski mówił we wtorek w Lublinie, że dyskusja o bezpieczeństwie musi uwzględniać aspekt zdrowotny. Przez ostatnie trzy lata - przypomniał - mieliśmy do czynienia z kryzysami związanymi z pandemią COVID-19 i wojną na Ukrainie. "Nauczyliśmy się jak bardzo ogromne znaczenie ma to czy jesteśmy również zabezpieczeni, czy mamy pewne gwarancje, zdolności produkcyjne pod kątem bezpieczeństwa lekowego" - powiedział.

Bezpieczeństwo lekowe

Zwracając uwagę na potrzebę zwiększenia autonomii w zakresie produkcji leków, stwierdził, że "autonomia dotyczy nie tylko podstawowych substancji, ale też większego inwestowania w zaawansowane technologie lekowe tak, żebyśmy nie musieli w przypadku kryzysu opierać się na producentach tych najbardziej zaawansowanych leków chociażby ze Stanów Zjednoczonych, ale żebyśmy u nas w Europie - a szczególnie u nas w Polsce - mieli zaplecze produkcji".

Szef MS stwierdził, że trzeba intensywnie przeciwdziałać ewentualnym brakom leków na europejskich rynkach. Jako przykład podał przełom roku 2022/23. "Wszyscy słyszeliście, że w Europie brakowało antybiotyków. Były potrzebne, bo mieliśmy bardzo nietypowy przebieg sezonowej grypy i innych infekcji dróg oddechowych. Dlatego w Europie, a nawet na świecie, zaczęło brakować antybiotyków. My mieliśmy stosunkowo komfortową sytuację, bo mieliśmy zapasy i producenta - Polfę Tarchomin, która od razu na zlecenie rządu mogła podjąć działania, które umożliwiły dostarczanie na rynek kolejnych partii leków" - powiedział Niedzielski.

"Ta sytuacja pokazała, że jeśli mamy zaplecze, potencjał krajowy, to możemy zarządzać kryzysem" - podkreślił. "Polska ma ogromną rolę do odegrania w systemie budowy zabezpieczenia lekowego nie tylko naszego, także europejskiego" - ocenił.

Europejska strategia farmaceutyczna i bezpieczeństwa lekowego

Jak dodał, na forum europejskim toczy się dyskusja na temat strategii farmaceutycznej i bezpieczeństwa lekowego. Dyskusja ta - jak wskazał Niedzielski - ma bardzo wiele wymiarów. Jednym z nich jest potrzeba posiadania zapasów.

"Musimy budować zapasy. One obecnie są budowane wyłącznie na poziomie pojedynczych krajów. Na razie w przestrzeni europejskiej toczy się więc dyskusja, aby był pewien solidaryzm, czyli wzajemne informowanie się o zapasach i w przypadku kryzysu - możliwość dzielenia się nimi" - stwierdził.

Zdaniem ministra zdrowia trzeba jednak "zrobić krok dalej". "Muszą zostać powołane na poziomie europejskim instytucje odpowiedzialne za utrzymywanie zapasów, za prowadzenie monitoringu, zaopatrzenia w poszczególne leki, substancje czynne" - wskazał Niedzielski. Jak dodał, na poziomie Europy zapasy w krajach zaczyna monitorować Europejska Agencja Leków (EMA). Zdaniem ministra, zapasy powinien utrzymywać Urząd ds. Gotowości i Reagowania na Stany Zagrożenia Zdrowia (HERA).

Zwrócił uwagę, że mechanizmy zakupowe na poziomie europejskim muszą być zbudowane w ten sposób, żeby "wszystko działo się w sposób otwarty, przejrzysty, żeby wszelakie zakupy dokonywane na poziomie europejskim reprezentowały interesy punkt widzenia nie tylko państw silniejszych, ale państw słabszych".

III Samorządowy Kongres Trójmorza odbywa się 16-17 maja br. w Centrum Spotkania Kultur i Lubelskim Centrum Konferencyjnym. Podczas wydarzenia podpisana zostanie umowa o utworzeniu sieci uniwersytetów Trójmorza. Kongresowi będzie towarzyszyło Forum Gospodarcze, w ramach którego odbędą się seminaria i spotkania poświęcone m.in. wyzwaniom związanym z odbudową Ukrainy, ale także innowacyjności, cyfryzacji, gospodarce wodorowej

Inicjatywa Trójmorza zrzesza 12 państw: Austrię, Bułgarię, Chorwację, Czechy, Estonię, Litwę, Łotwę, Polskę, Rumunię, Słowację, Słowenię i Węgry. Ideą tego przedsięwzięcia jest pobudzanie rozwoju gospodarczego państw Europy Środkowo-Wschodniej oraz stworzenie stabilnego i spójnego partnerstwa państw z obszaru pomiędzy Morzem Bałtyckim, Adriatykiem i Morzem Czarnym.

Autorzy: Piotr Nowak, Agata Zbieg, Gabriela Bogaczyk