Mobilny tomograf ratuje życie – badania przesiewowe w kierunku raka płuca na Lubelszczyźnie

Na Lubelszczyźnie przeprowadzono badania przesiewowe w kierunku raka płuca, które wykazały podejrzane zmiany u 15 proc. przebadanych pacjentów. Dzięki mobilnemu tomografowi do wczesnej diagnostyki nowotworu udało się dotrzeć do mieszkańców mniejszych miejscowości. Jak dotąd raka płuca potwierdzono u ośmiu osób, a wiele kolejnych pozostaje pod nadzorem specjalistów.

Badania przesiewowe, przeprowadzone za pomocą Mobilnego Centrum Niskodawkowej Tomografii Komputerowej, pozwoliły na objęcie diagnostyką 2,6 tys. pacjentów z obszarów oddalonych od dużych ośrodków medycznych. Jak wyjaśnił dr hab. n. med. Michał Szczyrek z Kliniki Pneumonologii, Onkologii i Alergologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 4 w Lublinie, projekt skierowany był do osób z grup ryzyka – przede wszystkim palaczy oraz osób z rodzinną historią zachorowań na raka płuca.

Mobilny tomograf komputerowy odwiedził osiem miejscowości, m.in. Parczew, Włodawę, Kraśnik i Janów Lubelski. Przebadano 2,6 tys. osób, głównie w wieku 60-69 lat. U 15 proc. pacjentów wykryto zmiany wymagające dalszej diagnostyki, a u ośmiu osób potwierdzono nowotwór płuc.

Pacjenci zakwalifikowani do programu byli poddawani niskodawkowej tomografii komputerowej bez kontrastu. Badanie trwało zaledwie 10 minut i było całkowicie bezbolesne. Następnie wyniki trafiały do centrum diagnostycznego, gdzie analizowali je radiolodzy przy wsparciu algorytmów sztucznej inteligencji. 

Ekspert zaznaczył, że guzki o średnicy powyżej 5 mm wymagają kontrolnych badań TK, a zmiany powyżej 1 cm budzą już poważne podejrzenia onkologiczne. W trakcie badań przesiewowych oceniano także inne narządy – serce, naczynia wieńcowe oraz jamę brzuszną, co pozwoliło skierować niektórych pacjentów na dalsze konsultacje kardiologiczne i gastroenterologiczne.

Rak płuca jest jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów w Polsce – każdego roku rozpoznaje się go u około 22 tys. osób. Niestety, w 80-85 proc. przypadków wykrywany jest w zaawansowanym stadium, gdy leczenie operacyjne nie jest już możliwe. Jak podkreśla dr Szczyrek, jedynie wczesna diagnostyka daje realne szanse na skuteczne leczenie.

Największym czynnikiem ryzyka zachorowania na raka płuca pozostaje palenie papierosów, choć istnieją także inne zagrożenia, takie jak kontakt z radonem, metalami ciężkimi, azbestem czy spalinami diesla. Dlatego badania przesiewowe kierowane są przede wszystkim do osób z grup podwyższonego ryzyka.

Program badań przesiewowych na Lubelszczyźnie jest częścią europejskiego projektu SOLACE (Strengthening the screening of Lung Cancer in Europe), w którym uczestniczy 37 ośrodków z 15 krajów UE. W Polsce koordynuje go Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, a na Lubelszczyźnie realizuje go Klinika Pneumonologii, Onkologii i Alergologii USK nr 4.