Mobbing do zmiany po 20 latach. Lewica chce uprościć przepisy i podnieść odszkodowania

Definicja mobbingu w Kodeksie pracy od lat budzi kontrowersje i – zdaniem części polityków oraz ekspertów – nie odpowiada realiom współczesnego rynku pracy. Lewica proponuje jej uproszczenie i większą ochronę pracowników, ale zmiany mogą też wywołać nową falę sporów o granice odpowiedzialności w miejscu pracy.

Postulat zmiany definicji mobbingu wraca do debaty publicznej z nową siłą. Politycy Lewicy przekonują, że obecne przepisy – niezmieniane od ponad dwóch dekad – nie nadążają za realiami rynku pracy i w praktyce zawodzą zarówno pracowników, jak i pracodawców.

Dziś, zgodnie z obowiązującymi przepisami, mobbing musi być nie tylko uporczywy, ale i długotrwały oraz prowadzić do konkretnych skutków – takich jak poniżenie, ośmieszenie czy izolacja pracownika. W praktyce to właśnie te przesłanki bywają najtrudniejsze do udowodnienia przed sądem.

Lewica proponuje podejście bardziej „operacyjne” i – jak argumentuje – bliższe rzeczywistości. W centrum definicji miałoby znaleźć się uporczywe nękanie pracownika, rozumiane jako działania powtarzalne, nawracające lub stałe.

To istotna zmiana, bo odchodzi od konieczności wykazywania długotrwałości zjawiska jako warunku uznania go za mobbing. W założeniu ma to ułatwić dochodzenie swoich praw przez osoby dotknięte przemocą psychiczną w pracy.

Jednocześnie z definicji wyłączone zostałyby zachowania incydentalne. Nawet jeśli są naganne, pojedyncze sytuacje nie miałyby być traktowane jako nękanie.

To odpowiedź na obawy pracodawców, którzy od lat wskazują na ryzyko nadużyć i nieprecyzyjność przepisów. Nowe podejście ma wyraźniej oddzielić konflikty czy jednostkowe zdarzenia od systematycznego nękania.

Propozycje zmian rozszerzają także rozumienie tego, kto może być sprawcą mobbingu. Nie tylko przełożony, ale również współpracownik, podwładny czy nawet grupa osób mogliby ponosić odpowiedzialność.

Podkreślono również różnorodność form przemocy – od działań werbalnych, przez pozawerbalne, aż po fizyczne. Co więcej, za mobbing uznawane miałoby być także nakazywanie lub zachęcanie innych do takich zachowań.

Lewica zapowiada również wprowadzenie wyższych rekompensat dla osób, które doświadczyły tej formy przemocy w pracy. To element, który ma nie tylko zwiększyć ochronę pracowników, ale też działać prewencyjnie.

W tle tych propozycji są także szersze zmiany rozważane na poziomie rządowym – w tym większy nacisk na realne przeciwdziałanie mobbingowi przez pracodawców, a nie tylko reagowanie na zgłoszenia.

Zmiany w definicji mobbingu od lat budzą emocje, bo dotykają równowagi między ochroną pracownika a bezpieczeństwem prawnym pracodawcy.

Z jednej strony obecne przepisy są często krytykowane za zbyt wysokie progi dowodowe. Z drugiej – ich złagodzenie może rodzić obawy o wzrost liczby sporów i trudności w odróżnieniu mobbingu od zwykłych konfliktów w miejscu pracy.

Eksperci prawa pracy od dawna podkreślają, że problem nie sprowadza się wyłącznie do samej definicji. Kluczowe są również kwestie dowodowe, kultura organizacyjna firm oraz skuteczność procedur antymobbingowych.

Dlatego nawet najlepiej skonstruowane przepisy mogą nie przynieść oczekiwanych efektów bez realnych zmian w praktyce funkcjonowania miejsc pracy.

Jedno jest jednak pewne – dyskusja o mobbingu przestaje być wyłącznie tematem prawniczym. Coraz częściej staje się elementem szerszego sporu o standardy pracy i odpowiedzialność w relacjach zawodowych.