Młode mózgi silniej reagują na kofeinę — zmiany w rytmach snu pod lupą badaczy

Naukowcy z Uniwersytetu w Montrealu odkryli, że kofeina znacząco zmienia aktywność mózgu podczas snu, szczególnie wpływając na fazę NREM odpowiedzialną za regenerację i pamięć. Badania pokazują, że kofeina utrzymuje mózg w stanie podwyższonej aktywności, co może utrudniać odpoczynek nocny. Silniejszy efekt kofeina wywołuje u młodych dorosłych, co tłumaczy różnice w reakcjach na ten popularny środek pobudzający.

Kofeina to jedna z najczęściej spożywanych substancji psychoaktywnych na świecie. Znajduje się nie tylko w kawie, ale także w herbacie, czekoladzie, napojach energetycznych i gazowanych. Choć pomaga utrzymać czujność w ciągu dnia, jej wpływ na nocny sen i regenerację mózgu pozostawał do niedawna słabo poznany.

Zespół badaczy z Université de Montréal, kierowany przez Philippa Thölke i Karima Jerbi, wykorzystał elektroencefalografię (EEG) oraz sztuczną inteligencję, by przyjrzeć się, jak kofeina wpływa na mózg podczas snu. W badaniu wzięło udział 40 zdrowych dorosłych, którzy dwukrotnie spali pod nadzorem — raz po zażyciu kofeiny, a raz po placebo.

Naukowcy po raz pierwszy wykazali, że kofeina zwiększa złożoność sygnałów mózgowych i wprowadza mózg w stan tzw. krytyczności — czyli balans pomiędzy porządkiem a chaosem.

Jak tłumaczy Karim Jerbi:

W fazie snu NREM, ważnej dla konsolidacji pamięci, kofeina powodowała zmniejszenie wolniejszych fal mózgowych (theta, alfa) i wzrost fal beta, typowych dla czuwania. To oznacza, że mózg pozostaje w stanie podwyższonej aktywności, co ogranicza jego zdolność do regeneracji.

Interesujące jest, że wpływ kofeiny na aktywność mózgu był znacznie silniejszy u młodych dorosłych (20–27 lat) niż u osób w średnim wieku (41–58 lat). Badacze wiążą to z gęstością receptorów adenozyny, które z wiekiem maleją, co zmniejsza pobudzające działanie kofeiny.

Julie Carrier dodaje: