Marek Kos: Narodowa Strategia Onkologiczna była dobrą inicjatywą

Narodowa Strategia Onkologiczna była dobrą inicjatywą, bo jest wieloletnim działaniem z bardzo ambitnymi i bardzo dobrymi, ustanowionymi celami - ocenił wiceminister zdrowia Marek Kos.

Sejmowa Komisja zdrowia przyjęła w czwartek sprawozdanie z realizacji programu Narodowej Strategii Onkologicznej za rok 2023.

Jak przytaczał wiceminister zdrowia podczas sprawozdania, na realizację zadań w ramach Narodowej Strategii Onkologicznej (NSO) w 2022 i 2023 przeznaczono około 450 mln zł rocznie a od bieżącego roku do 2030 zaplanowano wydatki na poziomie 500 mln zł każdego roku.

Obszary wydatkowania środków w ramach NSO obejmują inwestycje w; kadrę medyczną, edukację pacjenta, naukę i innowację, system opieki onkologicznej. Do roku 2030 w ramach NSO zaplanowano zrealizowanie 92 zadań, natomiast w roku ubiegłym realizowane były 63 zadania.

Jak zapowiedział wiceszef resortu zdrowia, resort w tym roku planuje zakupy; sprzętu do diagnostyki i leczenia białeczek u dzieci i dorosłych, sprzętu do diagnostyki patomorfologicznej, akceleratorów, mammografów cyfrowych. Na te cele zabezpieczono około 400 mln zł.

Dalej planowane jest także rozszerzanie wykazu leków refundowanych w obszarze onkologii, uruchomienie narodowego portalu onkologicznego, oraz kontynuację prac mających na celu poprawę sytuacji kadrowej i jakości w opiece onkologicznej - zapewnił.

Zapytany przez posła Janusza Cieszyńskiego o ocenę z punktu widzenia pacjentów, jak realizacja Narodowej Strategii Onkologicznej wpłynęła na leczenie pacjentów w 2023 roku i jakie wnioski wyciągnął resort zdrowia na przyszłe lata, wiceminister Marek Kos wskazał, że nie zostały przeprowadzone badania ankietowe w grupie pacjentów, dlatego "trudno odpowiedzieć na to pytanie z perspektywy pacjentów".

Podkreślił przy tym, że "2022-2023 to lata bardzo specyficzne, co wynika przede wszystkim z wcześniej przebytej przez całe społeczeństwo pandemii COVID".- Wówczas zgłaszalność, wykrywalność, diagnostyka jak i leczenie były bardzo ograniczone. Stąd 2023 i także 2024 charakteryzować się będą tym, że zarówno wykrywalność jak i liczba zgłaszalności pacjentów do terapii będzie pokaźna - mówił wiceminister.

W trakcie dyskusji wskazywano między innymi na wciąż długi czas oczekiwania na opisy diagnostyki obrazowej, zagubienie w systemie pacjentów, problemy z realizacją programów lekowych, brak unitów narządowych, późną wykrywalność nowotworów i brak efektów realizacji rządowych programów profilaktyki.

Przedstawicielka strony pacjentów Dorota Korycińska z Ogólnopolskiej Federacji Onkologicznej zwróciła również uwagę na brak uwzględnienia licznych zadań w sprawozdaniu za rok 2023. Jak uzasadniała, nie wpisano informacji o zmianach w planowaniu, ani etapie realizacji, tylko zadania te pominięto.

Biorący udział w posiedzeniu Komisji prof. Piotr Rutkowski zaznaczył, że szczegółowy raport z realizacji NSO będzie miał miejsce w 2026 roku, kiedy to po 5 latach funkcjonowania strategii wyniki będą analizowane w skali makro.

Odnosząc się do efektów programów profilaktyki podkreślił, że szczepienia przeciw HPV zaczęto realizować dopiero w roku ubiegłym a program niskodawkowej tomografii komputerowej zakończył się sukcesem i to są podstawy do tego, aby stał się on podstawowym programem profilaktyki w raku płuca.

Ponadto, badanie molekularne w kierunku raka szyjki macicy HPV-DNA będzie nowym testem przesiewowym w programie profilaktyki raka szyjki macicy i otrzymał on pozytywną opinię AOTMiT. Do tego wskutek wymiany mammografów na cyfrowe, od września 2025 będzie można stosować tylko cyfrowe mammografy.

Rutkowski zwrócił również uwagę na to, że poprawiła się sytuacja w diagnostyce patomorfologicznej.

Jak przytoczył prof. Rutkowski, szacuje się, że wszystkie zadania w terminie zostały zrealizowane w 2/3 , a tylko 11% zadań NSO było zrealizowanych w niewielkim stopniu.

Dodał przy tym, że liczy na wykazanie w przyszłym roku w sprawozdaniu za 2024 status wykonania takich zadań jak:

• Narodowy portal onkologiczny, który powinien zostać uruchomiony jesienią.
• Wytyczne postępowania diagnostyczno-leczniczego. Jak podkreślił wytyczne dla już 6 kluczowych nowotworów poddanych jest ocenie AOTMiT.
• Uruchomienie cancer unitów  - przynajmniej w zakresie raka płuca, a "trwają też prace nad chorobami rzadkimi i nowotworami ginekologicznymi".
• Rejestracja na badania profilaktyczne poprzez IKP.
• Test HPV-DNA w profilaktyce raka szyjki macicy i niskodawkowa TK w profilaktyce raka płuca.