Leki wymagają nowoczesnej dystrybucji

Leki zamawiane online, dostarczane bezpośrednio do domu. Transport leków, np. wybranych szczepionek, w specjalnych chłodzonych samochodach, tzw. zimny łańcuch dostaw. Dostawa niektórych leków w krótkim okresie, np. specjalistycznych lek na raka prostaty potrzebuje 72 godzin od produkcji do dostarczenia pacjentowi - to tylko niektóre z wyzwań dla logistyki leków, które rosną wraz ze zmieniającym się otoczeniem, np. rosnącym udziałem e-commerce w sprzedaży na świecie.

Pandemia COVID-19 uwidoczniła wiele wyzwań logistycznych w sektorze farmaceutycznym i ochrony zdrowia. Dystrybucja szczepionek pokazała, że precyzyjna logistyka i transport wrażliwych i krótkoterminowych produktów odgrywa istotną rolę w procesie ratowania ludzkiego zdrowia i życia. Tymczasem dynamiczny postęp na rynku farmaceutycznym i medycznym rodzi coraz więcej potrzeb w zakresie szybkiego i bezpiecznego transportu i eksportu produktów. Podczas spotkania w nowo otwartym centrum logistycznym UPS Healthcare w podwarszawskim Błoniu, eksperci rynku logistycznego i farmaceutycznego rozmawiali o znaczeniu logistyki dla sektora ochrony zdrowia oraz o wspólnych wyzwaniach, które czekają te branże. 

Jedno z wyzwań logistyki dla sektora ochrony zdrowia to potrzeba rozwoju tzw. zimnego łańcucha, który pozwoli na dystrybucję i transport leków oraz produktów medycznych w kontrolowanej temperaturze. Według Biopharma Cold Chain Sourcebook, wykorzystanie łańcucha chłodniczego dla leków, które wymagają przechowywania i wysyłki w temperaturze od co najmniej 2 do 8 stopni Celsjusza, wzrośnie o 48% w latach 2018-2024. Ponadto, według prognoz, rozwój ogólnego rynku usług związanych z łańcuchem chłodniczym (pakowanie, transport i obsługa danych) ma znacząco przyspieszyć – prognozowany wzrost wyniesie ok. 24% do 2024 roku. Dla porównania w latach 2019-2020 było to 10%. Innowacje w łańcuchu dostaw muszą nadążać za dynamicznym rozwojem branż medycznej i farmaceutycznej i odpowiadać na potrzeby i wymagania nowoczesnych produktów ratujących życie. 

UPS utworzył nową dywizję UPS Healthcare, która specjalizuje się w kompleksowych usługach dystrybucji produktów medycznych, leków, szczepionek i sprzętu medycznego. Globalnie sieć obejmuje 1,5 mln metrów kwadratowych powierzchni magazynowej w 36 krajach, w tym również w Polsce. W 2022 r. w podwarszawskim Błoniu zostało otwarte jedno z najnowocześniejszych w Europie centrów logistycznych UPS Healthcare o powierzchni 16,5 tys. m2. 

Nowoczesny magazyn UPS Healthcare jest wyposażony w system aktywnej kontroli temperatury. Globalnie UPS Healthcare zainwestował w nowoczesne systemy kontroli temperatury we wszystkich magazynach przeznaczonych do składowania produktów farmaceutycznych. Dzięki temu centra UPS Healthcare mogą przechowywać produkty farmaceutyczne, w tym leki biologiczne w różnych przedziałach temperaturowych: od 2 do 8 stopni Celsjusza i od 15 i do 25 stopni Celsjusza.

UPS Healthcare jest w czołówce firm zajmujących się dostarczaniem szczepionek na całym świecie. W Polsce firma ma najbardziej rozbudowaną sieć dystrybucji leków i szczepionek. Do tej pory dostarczyła przeszło 1,5 miliarda dawek szczepionek do ponad 110 krajów, uzyskując przy tym wynik 99,999% terminowości. 

Jak zauważa Michał Pilkiewicz, General Manager Ukraine, Adriatic & Baltic w IQVIA, przed branżą farmaceutyczną i logistyczną pojawia się kilka głównych wyzwań. Należą do nich m.in.: rozwój i wdrożenie cyfryzacji, ułatwienie pacjentom dostępu do innowacyjnych terapii, rozwiązanie problemu braku dostępności leków na rynku, poprawa bezpieczeństwa dostaw czy kwestie zrównoważonego rozwoju i dbałość o ESG (Environmental, Social and Governance).   

Problemy z dostępnością leków, a przy tym szybki rozwój mobilnych technologii rodzą potrzebę stworzenia zupełnie nowej formy dystrybucji leków – opartego na zintegrowanych zbiorach danych i systemie, który pozwoli zebrać w jednym miejscu dla wszystkich decydentów i uczestników łańcucha dostaw wszystkie niezbędne informacje na temat np. tego, gdzie dany lek się znajduje i w jakiej ilości, aby móc przewidzieć i planować zapotrzebowanie na wszystkie leki.  

UPS pracuje nad rozwojem systemu, który będzie zbierał informacje o wszystkich produktach zgromadzonych we wszystkich magazynach UPS na całym świecie. Narzędzie ma na celu poprawę efektywności zarządzania zapasami magazynowymi, co finalnie wpłynie na efektywność dystrybucji leków na całym świecie oraz zoptymalizuje koszty transportu. UPS Healthcare w Wielkiej Brytanii wprowadził również kompleksową usługę dostarczenia leków na receptę poprzez aptekę UPS Healthcare. Jednocześnie w wielu krajach rozwijana jest usługa opieki pielęgniarskiej, w ramach której leki dostarczone przez UPS Healthcare do domu pacjenta są  podawane przez wyspecjalizowaną pielęgniarkę. Wszystko po to, aby odciążyć system opieki zdrowotnej i ułatwić leczenie przewlekle chorej osoby.

Polska to 6-ty rynek w Europie pod względem produkcji leków. Codziennie w Polsce lekarze wypisują pacjentom ok. 680 tys. e-recept. Prawie tysiąc działających w Polsce szpitali wymaga stałego dostępu do leków. Lekami refundowanymi leczone jest w Polsce ok. 20 mln osób. Jak pokazują dane, refundacja apteczna między 2011 a 2022 r. wzrosła o 8,03%. Tymczasem inflacyjny wzrost cen tych leków w tym samym czasie wyniósł 18%. Tak więc rosnące koszty łańcucha dostaw nie mogą zostać zrekompensowane przez dostosowanie cen leków. 

Jak zauważa Krzysztof Kopeć, prezes Polskiego Związku Pracodawców Przemysłu Farmaceutycznego (PZPPF), największe wyzwania, które pojawiają się przed krajowymi firmami farmaceutycznymi dotyczą wspomnianych braków leków i kwestii zarządzania zapasami magazynowymi oraz przywracaniem produkcji kluczowych leków w Polsce i Europie oraz konieczności odbudowy łańcuchów dostaw sprzed pandemii. Obecnie 70% sprzedawanych w Polsce leków i substancji do ich produkcji sprowadzanych jest z zagranicy, głównie z Chin i Indii. Rozwiązaniem może być przeniesienie znaczącej produkcji leków do Polski i rozwój produkcji lokalnej. 

Wyzwanie stanowią jednak również ryzyka regulacyjne, które aktualnie są jednymi z najbardziej restrykcyjnych w Europie. Pilną potrzebą staje się zatem prowadzenie efektywnego dialogu między regulatorem, firmą farmaceutyczną oraz firmą logistyczną, tak aby zaspokoić potrzeby polskich pacjentów, mając na uwadze ograniczenia i możliwości każdej ze stron. 
Eksperci zwrócili uwagę także na potrzebę kompleksowej reformy polskiego systemu ochrony zdrowia, która wymaga wprowadzenia mechanizmów ekonomicznych, czyli bilansowania wydatków względem potrzeb. 

W przypadku sektora ochrony zdrowia i farmacji, 90% emisji gazów generuje produkcja, transport i logistyka leków. Dlatego przed firmami z sektora logistycznego pojawia się wyzwanie związane z minimalizowaniem negatywnego wpływu ich działalności na środowisko. 

Centrum logistyczne UPS Healthcare w Błoniu powstało przy wykorzystaniu ekologicznych rozwiązań. Obiekt został zaprojekowany zgodnie ze standardem BREEAM, czyli wiodącą certyfikacją dla zrównoważonych budynków. Wyposażony jest m.in. w inteligentne oświetlenie podążające za czujnikami ruchu, własny generator prądu, panele solarne i panele fotowoltaiczne, które dostarczają 50 000 kWh rocznie i mogą utrzymać pracę wszystkich pomieszczeń biurowych. Ma także własną pompę wody, która pozwala zbierać opad z deszczówki następnie wykorzystywanej do podlewania roślinności i trawy. 
Logistyka w branży farmaceutycznej i ochronie zdrowia, obecnie traktowana jako koszt wytworzenia produktu, znacząco zyskała na znaczeniu. Wymagania logistyczne są coraz bardziej skomplikowane, oczekiwania klientów rosną. Branża logistyczna i KEP (usługi kurierskie, ekspresowe i pocztowe) powinna dotrzymywać kroku postępowi medycznemu i farmaceutycznemu, gdyż jej działalność jest niezbędna do tego, aby innowacyjne produkty o wysokich wymaganiach i wrażliwości na warunki dystrybucji można było dostarczyć bezpiecznie do właściwego miejsca i we właściwym czasie. Jakikolwiek błąd lub opóźnienie mogą mieć wyjątkowo dotkliwe skutki, dlatego monitorowanie, kontrola i możliwość reakcji na zakłócenia w czasie rzeczywistym są niezbędne. Bez zaawansowanych rozwiązań w obszarze łańcuchów chłodniczych, dystrybucja innowacyjnych wyrobów medycznych staje się znacząco utrudniona lub wręcz niemożliwa. 

Aktualnie UPS posiada 217 magazynów logistycznych przeznaczonych dla sektora zdrowia o łącznej powierzchni ponad 1,5 mln metrów kwadratowych. Dzięki systematycznym inwestycjom do końca 2023 r. UPS Healthcare ma zamiar zwiększyć ponad dwukrotnie powierzchnię swoich placówek w stosunku do roku 2020. 

źródło: informacja prasowa UPS Healthcare