Letnia inwazja kleszczy. Gdzie jest ich najwięcej i jak się przed nimi chronić?

Na Mazurach, Mazowszu i w Wielkopolsce kleszcze są wyjątkowo aktywne – alarmują eksperci. W samej Wielkopolsce liczba zachorowań na boreliozę w lipcu wzrosła niemal trzykrotnie w porównaniu do ubiegłego roku. Zdaniem entomologów, na wzrost populacji kleszczy wpływ mają zmiany w otoczeniu – coraz częściej sami urządzamy im idealne warunki do życia.

Kleszcze nie występują równomiernie na terenie całej Polski. Jak mówi prof. Stanisław Ignatowicz, entomolog z SGGW, najwięcej jest ich obecnie na Mazurach, Mazowszu i w Wielkopolsce. To tam odnotowuje się największy niepokój wśród mieszkańców. Z kolei w rejonach przymorskich i przygórskich ich liczba jest wyraźnie niższa.

Wielkopolska odnotowuje gwałtowny wzrost liczby przypadków boreliozy. Jak informuje Cyryla Staszewska, rzeczniczka poznańskiego sanepidu, od początku stycznia do 15 lipca 2025 r. zarejestrowano już 636 przypadków, z czego aż 288 tylko w pierwszej połowie lipca.

Dla porównania – w tym samym okresie roku 2024 zachorowały 426 osoby, a w całym ubiegłym roku było ich 1 012. Wystąpiły także dwa przypadki kleszczowego zapalenia mózgu. Lato to okres największej aktywności kleszczy. Wtedy też odnotowujemy najwięcej zachorowań – zaznacza rzeczniczka.

Na liczebność kleszczy wpływ mają przede wszystkim warunki siedliskowe – czyli to, gdzie mają najlepsze warunki do życia i rozmnażania. Kleszcze lubią wysokie trawy, nieskoszone łąki porośnięte tu i ówdzie krzewami. To jest dla nich idealne miejsce – tłumaczy prof. Ignatowicz.

Równie dogodne są lasy oraz ścieżki, po których poruszają się dzikie zwierzęta – np. sarny czy jelenie.

Ale to nie wszystko. Kleszcze zbliżają się także do ludzkich domostw, a przydomowe ogródki – kiedyś sterylne i równo przystrzyżone – dziś coraz częściej przypominają naturalne łąki.

Nie tylko roślinność sprzyja kleszczom. Coraz większy wpływ na ich obecność mają także nasze zwierzęta domowe – zwłaszcza koty.

Z danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że w 2024 r. lekarze POZ udzielili pomocy ponad 98 tysiącom pacjentów z chorobami odkleszczowymi. Wśród nich aż 62 tysiące przypadków dotyczyło boreliozy.

To choroba, która – jeśli nie zostanie odpowiednio wcześnie rozpoznana i leczona – może prowadzić do poważnych powikłań neurologicznych i kardiologicznych. Jednym z wczesnych objawów jest charakterystyczny rumień wędrujący, który może pojawić się od 1 do nawet 6 tygodni po ukąszeniu.

Najważniejsza jest profilaktyka: unikanie wysokich traw i zakrzaczeń, noszenie ubrań zakrywających ciało, stosowanie środków odstraszających owady, a po powrocie z terenów zielonych – dokładne obejrzenie ciała.

Pamiętajmy – kleszczowe ukąszenie zazwyczaj nie boli, a skutki mogą być poważne.