Kolejne kary finansowe dla receptomatów. Rzecznik Praw Pacjenta zaostrza działania

Nielegalne wystawianie recept online, brak badania pacjenta i obchodzenie przepisów – to główne zarzuty wobec tzw. receptomatów. Rzecznik Praw Pacjenta nałożył kolejne kary pieniężne, sięgające łącznie niemal pół miliona złotych.

Rzecznik Praw Pacjenta od dłuższego czasu alarmuje o zagrożeniach wynikających z niekontrolowanej preskrypcji leków dostępnych na receptę. Szczególne wątpliwości budzi działalność tzw. receptomatów, czyli podmiotów udzielających świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub środków łączności.

Model działania wielu z nich opiera się na szybkich, odpłatnych „konsultacjach”, często sprowadzających się jedynie do wypełnienia internetowej ankiety. W efekcie pacjent otrzymuje receptę bez rzeczywistego badania i rzetelnej diagnozy.

Jak podkreśla Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta, takie praktyki są nie do pogodzenia z obowiązującym prawem.

Zgodnie z ustawą o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, każdy pacjent ma prawo do świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną i udzielanych z należytą starannością. Oznacza to, że zarówno diagnoza, jak i ordynacja leków muszą opierać się na realnej ocenie stanu zdrowia pacjenta.

Szczególnie istotne znaczenie mają zmiany, które weszły w życie 7 listopada 2024 r. Nowelizacja rozporządzenia Ministra Zdrowia wprowadziła katalog substancji, które nie mogą być przepisywane w ramach teleporady, bez osobistego badania pacjenta.

Na liście znalazły się m.in.:

• fentanyl,

• morfina,

• oksykodon,

• ziele konopi innych niż włókniste oraz ich wyciągi i nalewki,

• żywica konopi.

Wystawienie recepty na te preparaty wymaga bezpośredniego badania pacjenta. Wyjątek dotyczy jedynie kontynuacji leczenia, jeśli receptę wystawia lekarz POZ w ramach stałej opieki nad pacjentem.

W 2025 roku Rzecznik Praw Pacjenta wydał 27 decyzji stwierdzających stosowanie praktyk naruszających zbiorowe prawa pacjentów przez podmioty prowadzące receptomaty. Mimo to część z nich nie dostosowała się do wydanych rozstrzygnięć.

W efekcie Rzecznik nałożył kolejne cztery kary pieniężne, których łączna wysokość sięga blisko 500 tysięcy złotych.