Jak będziemy jeść w przyszłości?

Polacy nie wiążą swoich wyborów żywieniowych z wpływem na stan środowiska, ale są skłonni zmienić dietę w trosce o zdrowie – wynika z raportu „Talerz przyszłości” opracowanego przez Interdyscyplinarne Centrum Analiz i Współpracy Żywność dla Przyszłości, zaprezentowanego podczas IV Szczytu Klimatycznego TOGETAIR, który odbywa się w Warszawie.

Interdyscyplinarne Centrum Analiz i Współpracy Żywność dla Przyszłości to platforma badawczo-ekspercka, która łączy wiedzę z dziedziny zdrowia i prawidłowego żywienia z troską o środowisko i bezpieczeństwo żywnościowe.

– Musimy zmieniać naszą dietę, by była ona bardziej bezpieczna dla nas, dla naszego zdrowia i dla środowiska i by było jej wystarczająco. Ale też byśmy nie mieli takiej epidemii otyłości, co jest drugą stroną złego odżywiania się – powiedział dr hab. inż. Zbigniew Karaczun, jeden z członków-założycieli think tanku „Żywność dla Przyszłości”, specjalizujący się w tematyce ochrony środowiska, klimatu, sozologii, polityki ekologicznej.

Wśród założycieli zespołu badawczego są także prof. dr hab. Ewelina Hallmann, zajmująca się naukami rolniczymi, szczególnie w zakresie technologii żywności i żywienia, przede wszystkim żywności ekologicznej oraz Monika Borycka, badaczka trendów, analityczka innowacji i specjalistka w zakresie studiów nad przyszłością. Konsultantką merytoryczną jest dr Katarzyna Wolnicka, ekspertka w zakresie żywności i żywienia.

To co jemy warunkuje nasze zdrowie

Raport „Talerz przyszłości” obrazuje wpływ obecnych i przyszłych wyborów żywieniowych, jakie każdego dnia dokonują konsumenci, na ich zdrowie i kondycję planety.

Zmiany w polskiej diecie są konieczne, co naukowcy zgodnie podkreślają, gdyż z nieprawidłową dietą wiąże się m.in. ryzyko chorób układu krążenia, cukrzycy typu 2, niektórych nowotworów oraz otyłości. Szacuje się, że jeśli utrzymają się obecne trendy, do 2035 r. 51% światowej populacji (czyli ponad 4 miliardy ludzi) będzie żyć z nadwagą lub otyłością, a 1 na 4 osoby (prawie 2 miliardy) będzie miała otyłość. Niestety Polska plasuje się w czołówce krajów, w których dynamika przyrostu masy ciała jest wysoka. Szacuje się, że na nadciśnienie tętnicze choruje blisko 10 milionów dorosłych Polaków – prawie 1/3 dorosłej populacji naszego kraju. Na cukrzycę typu 2 cierpi ok. 3 miliony dorosłych. Najczęstszą przyczyną śmiertelności w Polsce są choroby układu krążenia i nowotwory.

Co nas motywuje do zmiany diety?

Głównym motywatorem do wprowadzenia zmian w diecie jest troska o zdrowie. Taki powód podaje 56% dorosłych respondentów. Na drugim miejscu są uwarunkowania ekonomiczne – konieczność zmniejszenia wydatków (45%), a na trzecim dostępność produktów (30%). Troskę o środowisko wskazuje 22% respondentów.

Jaki sposób żywienia polecają specjaliści?

Rekomendowana zgodnie przez ekspertów dieta planetarna jest dietą fleksitariańską. Zakłada zmniejszenie o połowę spożycia czerwonego mięsa i cukru oraz podwojenie spożycia owoców, warzyw i nasion roślin strączkowych. Zastosowanie tej diety może zapobiec nawet 11,6 miliona przedwczesnych zgonów na świecie, gdyż zmniejsza ryzyko chorób, m.in. dietozależnych, przynosząc jednocześnie korzyści dla planety.

- Aby nasza dieta przyszłości była dla nas dobra i utrzymywała nas w zdrowiu musi być różnorodna. Powinniśmy jeść więcej owoców i warzyw, szczególnie zielonych. O tym mówi się od lat, ale nadal za mało. Skupiamy się na mięsie jako tym dobru luksusowym, który 30 lat temu  był towarem deficytowym i zakodowaliśmy sobie, że niemal każdy posiłek musi być z tym składnikiem. Po latach deficytów, zachłysnęliśmy się obfitością i to się odbiło na nas zdrowotnie. Mamy problem z otyłością, mamy wzrost zachorowań na cukrzycę, na choroby dietozależne. Odbiło się też na większej degradacji środowiska. Teraz naszym zadaniem jest edukować, jakie konsekwencje ma nadmierna konsumpcja mięsa, słodyczy, cukru i białych mocno przetworzonych produktów zbożowych. Dla naszego zdrowia - mówi prof. Ewelina Hallmann.

Owady jadalne i mięso z laboratorium są nieuniknione

Zdaniem naukowców prędzej czy później będziemy musieli zacząć pozyskiwać białko z innego źródła niż mięso zwierząt hodowlanych. Jak bumerang wraca więc kwestia tzw. mięsa komórkowego oraz owadów jadalnych, ale także pozyskiwania białka z roślin i popularyzacji spożywania warzyw strączkowych. Mięso komórkowe na poziomie deklaracji ma więcej zwolenników wśród młodych osób, natomiast owady wciąż spotykają się z oporem w społecznym odbiorze.

- Czasem ktoś mi zarzuca, że ludzie nie mają soków trawiennych do trawienia tego typu białka. Wtedy odpowiadam, że taki człowiek ma dwóję z biochemii, ponieważ wszyscy trawimy białko w ten sam sposób. Musimy znaleźć nowe źródła białka, zarówno roślinnego, jak i zwierzęcego. Żywność z laboratorium prędzej czy później pojawi się na naszych stołach. Dlatego lepiej, by niekompetentne osoby nie mówiły o żywności, bo nic dobrego nie wnoszą – konkluduje prof. Hallmann.