Epigenetyka w medycynie: rewolucja w diagnostyce i leczeniu nowotworów, komercjalizacja innowacji - perspektywy i wyzwania

Do pojęcia genetyka już się przyzwyczailiśmy. Teraz czas, by przekonać się do epigenetyki. O tym, jakie daje możliwości, rozmawiali we wtorek eksperci podczas konferencji „Epigenetyka – where science meets business”.

Genetykę znamy już od ponad 40 lat i wiemy, jak duże daje możliwości. Jednak nie wszystko potrafi wytłumaczyć, szczególnie w obszarze, który jest największym obciążeniem dla krajowych budżetów, czyli chorób cywilizacyjnych. Odpowiedzi na pytanie, dlaczego chorujemy, od niedawna udziela epigenetyka. Możliwości, jakie ze sobą niesie są tak duże, że przyszedł czas na ich komercjalizację. Jak pokazują prognozy, sektor ten staje się niezwykle atrakcyjny dla wielu branż.

Badania epigenetyczne doprowadziły do opracowania testu z próbki krwi, który jest w stanie wykryć nowotwory we wczesnym stadium, co zasadniczo zwiększa szanse wyleczenia, a jednocześnie radykalnie obniża koszty leczenia pacjentów onkologicznych. Takie testy są w stanie zrewolucjonizować leczenie nowotworów. Amerykański startup z podtypem jednego z takich testów, został przejęty za ponad 7 miliardów dolarów!

- Bez biznesu nasze odkrycia epigenetyczne nie będą miały szans być wykorzystane – powiedział prof. Tomasz Wojdacz, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu w Aarhus w Danii i kierownik Samodzielnej Pracowni Epigenetyki Klinicznej Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.

Jak mówi dr hab. Edyta Borkowska, konsultant krajowa w dziedzinie laboratoryjnej genetyki medycznej, takie testy są już stosowane u pacjentów chorujących na nowotwory pęcherza moczowego. Dzięki tym testom nie ma konieczności regularnego wykonywania cystoskopii w celu kontroli pacjenta. Zmniejsza to koszty finansowe, bo jak wspomniała prof. Borkowska, rak pęcherza moczowego jest jednym z najdroższych nowotworów w systemie. Zastosowanie prostych testów redukuje też koszty emocjonalne u pacjenta. Rak pęcherza moczowego występuje najczęściej po 70 roku życia, często w ósmej i dziewiątej dekadzie życia. Zatem hospitalizacja konieczna do wykonania badań jest dla tych osób mocno obciążająca fizycznie i emocjonalnie.

Jak wspomnieli uczestnicy konferencji, zainteresowane komercjalizacją innowacji w dziedzinie epigenetyki, firmy kładą duży nacisk na wykorzystanie potencjału płynącego z nowych odkryć w profilaktyce chorób cywilizacyjnych. To możliwości kreowania spersonalizowanych produktów i usług, mogących przyczynić się do wydłużania życia, zapobiegania starzeniu organizmu, przeciwdziałania wpływowi niekorzystnych czynników środowiskowych. Także nowe testy diagnostyczne wykonywane metodą nieinwazyjną, np. z próbki krwi są nowym kierunkiem, w którym może podążać diagnostyka laboratoryjna. Jednak w branży medycznej komercjalizacja jest dość żmudnym procesem. Konieczne są bowiem wystandaryzowane badania, często bardzo kosztowne, a także przejście odpowiednich procedur.

Dużym zainteresowaniem epigenetyka cieszy się w tzw. branży beauty. Producenci podawanych do skóry preparatów, stosowanych do stymulacji procesów zachodzących w skórze na bieżąco śledzą najnowsze doniesienia i dość szybko wykorzystują nowe technologie w swoich produktach. Jak zwróciła uwagę Jolanta Kołodziejczyk, Dyrektor ds. Rozwoju Oferty i Współpracy Naukowej Diagnostyka S.A. „epigenetyka wchodzi lifestylowymi drzwiami” do branży medycznej. 

Prof. Borkowska wskazała, że biznes ma do odegrania ważną rolę w procesie komercjalizacji odkryć epigenetycznych. To m.in. stwarzania warunków pracy w laboratoriach i współfinansowanie badań, które bez strony biznesowej nie miałyby szans zostać przeprowadzone. Koszty badań są bowiem często najważniejszą składową późniejszej ceny wdrożonej innowacji. Eksperci zwracali również uwagę na konieczność zmian legislacyjnych, które są niezbędne, by prace nad wykorzystaniem innowacji przez biznes były mniej czasochłonne i mniej zbiurokratyzowane. Specjaliści są zgodni, że epigenetyka, jak dość nowa dziedzina nauki otwiera nowe możliwości w medycynie, pozwalające na nową diagnostykę, leczenie chorób i ich prewencję. Gotowe terapie epigenetyczne mogłyby być włączone do refundacji.

O tym, czym jest epigenetyka i jakie daje możliwości, pisaliśmy w artykule: