Gen. broni prof. Grzegorz Gielerak o bezpieczeństwie sprzętu medycznego w kryzysie: „Dziś hakerzy mogą przejąć respirator czy pompę infuzyjną”

Pandemia COVID-19 oraz wojna w Ukrainie pokazały, że bezpieczeństwo sprzętu medycznego jest równie ważne jak dostęp do leków czy liczba personelu. Brak części zamiennych, problemy z serwisem, ograniczona dostępność narzędzi jednorazowych oraz ryzyko cyberataków na systemy szpitalne to słabe punkty systemu ochrony zdrowia, które mogą zaważyć na skuteczności ratowania życia w sytuacjach kryzysowych. Jak temu zaradzić i jak powinniśmy się uczyć na doświadczeniach pandemii, wyjaśnia w wywiadzie dla politykazdrowotna.com gen. broni prof. dr hab. Grzegorz Gielerak.

Jak podkreśla generał Gielerak, doświadczenia ostatnich lat jednoznacznie dowiodły, że ciągła sprawność sprzętu medycznego jest fundamentem bezpieczeństwa zdrowotnego. Podczas pandemii COVID-19 zerwane łańcuchy dostaw części zamiennych i serwisu powodowały paraliż wielu oddziałów. Raport współtworzony przez Wojskowy Instytut Medyczny „Bezpieczni w kryzysie” wskazuje, że sam wzrost liczby łóżek czy inwestycje w infrastrukturę nie wystarczą – kluczowe jest zapewnienie odporności technicznej aparatury.

Prof. Gielerak mówił wprost:

Dyrektor WIM podkreślił, że Polska potrzebuje krajowych rezerw części zamiennych i materiałów eksploatacyjnych do urządzeń krytycznych. W jego ocenie należy stworzyć mechanizm strategiczny obejmujący nie tylko leki, ale i elementy techniczne.

Generał wskazał także na potencjał druku 3D oraz adaptacji krajowych linii produkcyjnych do wytwarzania brakujących części. Według niego to jedyna droga, by uniknąć paraliżu w przyszłych kryzysach.

Zdaniem generała równie groźne są zakłócenia w dostawach jednorazowych części do zaawansowanej aparatury, takich jak roboty chirurgiczne czy endoskopy. Większość pochodzi od pojedynczych dostawców z Chin, co w czasie pandemii skutkowało wzrostem cen nawet o 30 proc.:

I dodaje:

Generał Gielerak zwrócił uwagę, że w zakresie wyrobów medycznych jednorazowego użytku Polska wciąż opiera się w dużej mierze na imporcie. Jak podkreślił, rodzime firmy skupiają się przede wszystkim na prostszych produktach, podczas gdy odporność systemu zdrowotnego wymaga czegoś więcej.

Gielerak ostrzega, że wraz z integracją dokumentacji medycznej i telemedycyny gwałtownie wzrosło ryzyko cyberataków. Przypomniał, że ponad połowa polskich szpitali doświadczyła wycieku danych, a w 2025 roku wykryto lukę w systemie e-zdrowie umożliwiającą dostęp do danych pacjentów.

Generał podkreśla, że odporność systemu buduje się nie w kryzysie, lecz w czasie pokoju. Zwraca uwagę na przykłady z zagranicy: centralne platformy dystrybucji sprzętu w Wielkiej Brytanii, zaangażowanie Bundeswehry w Niemczech czy wojskowe zespoły zadaniowe w Izraelu.

Słowa generała Gieleraka stanowią jasny apel do decydentów: bezpieczeństwo sprzętu medycznego, jego części, serwisu i systemów IT musi być traktowane na równi z lekami i personelem. W przeciwnym razie każdy kryzys – czy to epidemiczny, czy militarny – grozi paraliżem ochrony zdrowia.