Fundusz Kompensacyjny. Poselski projekt w Sejmie

Do Sejmu trafił poselski projekt ustawy przewidujący powołanie Funduszu Kompensacyjnego szczepień ochronnych. Projekt został już skierowany do I czytania. 

Przypomnijmy, że ustawa o Funduszu Kompensacyjnym byłą już wiele miesięcy temu zapowiadana przez ministra zdrowia. 

Do Sejmu w sierpniu trafił projekt przygotowany przez ministerstwo zdrowia, jednak mimo nadania numeru druku, projekt do tej pory nie trafił do prac w komisjach.

Wiceminister zdrowia Waldemar Karska odpowiadając w tym tygodniu na pytania posłów w Sejmie informował, że Sejm zajmie się projektem ustawy o Funduszu Kompensacyjnym Szczepień Ochronnych 8 grudnia br.

Projekt dotyczący funduszu Kompensacyjnego był też tematem spotkania wiceministra z przedstawicieli klubów i kół parlamentarnych.

Teraz  na stronie Sejmu znalazła się informacja o projekcie poselskim, który trafił w czwartek do I czytania. Pod projektem podpisało się kilkudziesięciu posłów PiS i Porozumienia.

Chodzi o poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych ustaw (druk 1818).

Projekt przewiduje utworzenie Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych.

Jak czytamy w uzasadnieniu, "w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego u osoby, u której wykonano szczepienie ochronne, wystąpiły wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego podanej szczepionki lub szczepionek działania niepożądane, które spowodowały konieczność hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo polegały na wystąpieniu u tej osoby wstrząsu anafilaktycznego powodującego konieczność obserwacji na szpitalnym oddziale ratunkowym albo izbie przyjęć lub hospitalizacji przez okres do 14 dni, zaszczepionemu będzie przysługiwać świadczenie kompensacyjne".

Świadczenie kompensacyjne będzie przysługiwało zarówno wtedy, gdy działanie niepożądane szczepionki było bezpośrednią przyczyną hospitalizacji, jak i wtedy, gdy następstwem działania niepożądanego było pogorszenie stanu zdrowia wymagające hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni.

Kryterium to nie będzie obowiązywać jedynie w przypadku wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego, który choć jest stanem szybko pod wpływem leczenia ustępującym, stanowi poważne działanie niepożądane.

W myśl projektu, docelowo świadczeniami kompensacyjnymi będą objęte szczepienia wykonane rutynowo w ramach obowiązkowych szczepień ochronnych przede wszystkim dzieci i młodzieży do 19. roku życia, nieobowiązkowe szczepienia akcyjne, które są przeprowadzane w sytuacji epidemii organizowane przez organy państwa i finansowane ze środków budżetu państwa, takich jak szczepienia przeciw odrze, meningokokom lub COVID-19 oraz szczepienia akcyjne, które mogą być potencjalnie wprowadzane w stanie epidemii w przepisach wydanych na podstawie ustawy zakaźnej (np. przeciw chorobom o szczególnie wysokiej śmiertelności, takiej jaką w przeszłości była ospa prawdziwa).

W przypadku szczepień obowiązkowych realizowanych w ramach rutynowego, corocznego Programu Szczepień Ochronnych świadczenie kompensacyjne będzie przysługiwało również w sytuacji, gdy obowiązkowe szczepienie ochronne zostało wykonane szczepionką inną, niż ta, która została zakupiona przez ministra zdrowia.

Świadczenie kompensacyjne nie obejmie natomiast przypadków działań niepożądanych, które wystąpiły po szczepieniu w ramach szczepień zalecanych.

Ile i jakich NOP rejestrujemy?

Jak czytamy w uzasadnieniu, w Polsce każego roku jest wykonywanych kilkanaście milionów szczepień ochronnych,  obowiązkowych i zalecanych, a jedynie w odniesieniu do 2–8 przypadków stwierdza się po szczepieniu takie objawy chorobowe, które – na podstawie analizy zgłoszonych niepożądanych odczynów poszczepiennych oraz dokumentacji medycznej – zostały zakwalifikowane jako ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne spowodowane szczepionką lub sposobem wykonania szczepienia.

Główny Inspektor Sanitarny prowadzi wykaz NOP, z uwzględnieniem klasyfikacji NOP jako łagodnego, poważnego albo ciężkiego. Średnio, każdego roku w Polsce rejestrowanych jest 2–3,5 tys. NOP, w tym kilka przypadków ciężkich.

W przypadku szczepień przeciwko COVID-19 realizowanych w ramach Narodowego Programu Szczepień, zarejestrowano od dnia 28 grudnia 2020 r. do dnia 27 kwietnia 2021 r. 3 467 NOP, w tym 112 osób było podanych hospitalizacji. U 28 osób wystąpił wstrząs anafilaktyczny bez konieczności hospitalizacji, u 7 osób była wymagana po zdarzeniu hospitalizacja, krótsza niż 14 dni. Dwie osoby były hospitalizowane powyżej 14 dni, jedna osoba powyżej 30 dni. W przypadku 50 zgłoszonych zdarzeń długość hospitalizacji nie została ustalona, a w przypadku 59 osób trwała krócej niż 14 dni. 

"Szacuje się, że do końca roku wśród zgłoszonych NOP zostanie przekazana informacja o wystąpieniu 470 hospitalizacji. U 118 osób wystąpi wstrząs anafilaktyczny bez konieczności hospitalizacji, u 30 osób będzie wymagana hospitalizacja, krótsza niż 14 dni. Dziewięć osób będzie hospitalizowanych powyżej 14 dni, a pięć osób powyżej 30 dni.

Powyższe informacje pozwalają założyć, że przy zakładanym poziomie zaszczepienia populacji, koszt świadczeń wypłacanych z Funduszu wyniesie 5 211 480 zł, co w przypadku dodatkowo uwzględnienia niedoszacowanych świadczeń w zakresie hospitalizacji o nieznanej liczbie dni (210 przypadków), zwiększa kwotę o dodatkowe 4,2 mln zł" - czytamy w uzasadnieniu.

Ustalenie uprawnień do otrzymania świadczenia kompensacyjnego miałby być niezależny od systemu monitorowania działań niepożądanych.

Decyzja administracyjna Rzecznika Praw Pacjenta

Świadczenie kompensacyjne - jak proopnują posłowie - będzie uzyskiwane w trybie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją administracyjną Rzecznika Praw Pacjenta, po uzyskaniu w ramach tego postępowania opinii Zespołu do spraw Świadczeń z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Termin na rozpatrzenie wniosku wyniesie 2 miesiące. Dodatowo przewidziano 30 dni na ewentualne uzupełnienie wniosku.

Zadaniem Zespołu będzie sporządzenie opinii merytorycznej w zakresie wystąpienia działania niepożądanego i jego skutków, po uzyskaniu której Rzecznik wyda rozstrzygnięcie. Zespół miałby składać się z co najmniej 6 członków – lekarzy posiadających specjalizację przydatną w zakresie merytorycznej oceny wniosków (w dziedzinie chorób zakaźnych, pediatrii, alergologii, neurologii, chirurgii, kardiologii oraz pulmonologii). Powoływałby ich RPP.

Na decyzję wydaną przez Rzecznika przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego.

Wysokość odszkodowań

Wysokość świadczenia kompensacyjnego zależałaby przede wszystkim od długości hospitalizacji, ale maksymalnie wynosiłaby 100 tys. zł.

Świadczeniem kompensacyjnym zostaną objęte działania niepożądane, które wystąpiły w wyniku szczepień wykonanych przeciwko COVID-19 przeprowadzonych po 26 grudnia 2020 r., oraz pozostałe szczepienia ochronne objęte przepisami projektowanej ustawy przeprowadzone od 1 stycznia 2023 r.

Elementem świadczenia kompensacyjnego mogą być także koszty dalszego leczenia lub rehabilitacji po zakończeniu przez pacjenta hospitalizacji do wysokości 10 000 zł, przy czym limit świadczenia kompensacyjnego wyniesie 100 000 zł.

Dysponentem Funduszu miałby być Rzecznik Praw Pacjenta. Głównym źródłem finansowania Funduszu będą wpłaty od firm farmaceutycznych i hurtowni, które zawarły ze Skarbem Państwa umowę na realizację dostaw szczepionek do przeprowadzania szczepień ochronnych. Wysokość wpłat będzie uzależniona od wysokości zawieranych kontraktów i będzie stanowić 1,5 proc. wartości umowy brutto. Regulacje te miałyby być stosowane po raz pierwszy do umów zawartych na dostawę szczepionek do przeprowadzenia szczepień ochronnych zawartych po dniu 1 stycznia 2023 r.

Złożenie wniosku o przyznanie świadczenia kompensacyjnego będzie podlegało opłacie w wysokości 200 zł na rachunek Funduszu. Opłata będzie podlegać zwrotowi w przypadku przyznania świadczenia kompensacyjnego.

Zapisy projektu poselskiego są więc analogiczne do proejektu ministrstwa zdrowia. W poselskiej propozycji nie mam jednak innych zmian proponowanych przez MZ, m.in. dotyczących karania za kłamstwo epidemiologiczne.