Fundusz Kompensacyjny nie obejmie odszkodowań za śmierć

Jeżeli w wyniku działań niepożądnych po szczepieniu przeciw COVID-19 dojdzie do zgonu, osoby bliskie nie będą mogły ubiegać się o odszkodowania z Funduszu Kompensacyjnego. Resort zdrowia twierdzi, że w takich przypadkach właściwy będzie jednak sąd.

W Parlamencie zakończyło się procedowanie poselskiego projektu nowelizacji ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz niektórych innych ustaw.

Przewiduje on utworzenie Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Objęte nim będą działania niepożądane, które wystąpiły w wyniku szczepień przeciwko COVID-19 przeprowadzonych po 26 grudnia 2020 roku oraz powstałe w wyniku innych obowiązkowych szczepień ochronnych od 1 stycznia 2023 roku. Wysokość rekompensaty uzależniona będzie przede wszystkim od długości pobytu w szpitalu, a decyzję wyda Rzecznik Praw Pacjenta. 

Procedowane przepisy nie przewidują jednak odszkodowań dla bliskich osób za zgon obywatela wskutek przyjęcia szczepionki. Waldemar Kraska, wiceministra zdrowia, tłumaczył bowiem w Sejmie, że rodziny tych osób mogą udać się po odszkodowanie do sądu. W udzielonym ostatnio wywiadzie dla radiowej Jedynki, wskazał jednocześnie, że w Polsce wykonano już ponad 43 mln szczepień, a zgłoszono po nich 16 tys. niepożądanych odczynów poszczepiennych. Podkreślił, że procentowo najwięcej jest odczynów łagodnych - 85,1 proc., objawiających się zwykle bólem w miejscu zaszczepienia czy też zaczerwienieniem.

Fundusz Kompensacyjny nie dla spadkobierców

- Celem funduszu nie jest wypłata spadkobiercy pacjenta zadośćuczynienia w przypadku śmierci, tylko faktyczna finansowa pomoc osobie zaszczepionej, u której wystąpiły powikłania po szczepieniu. Projekt precyzuje, że chodzi o osobę, która została poddana szczepieniu, a w przypadku osób niepełnoletnich - chodzi o opiekuna prawnego.

Nieuwzględnienie w przepisach ustawy wśród działań niepożądanych zgonu osoby, u której przeprowadzono szczepienie ochronne, wynika z faktu, że założeniem Funduszu jest wypłata rekompensaty za wystąpienie niepożądanej reakcji w wyniku szczepienia (odczynu poszczepiennego) osobie, która poniosła z tego tytułu negatywne skutki zdrowotne i w tym czasie nie mogła świadczyć pracy, przebywała w szpitalu lub wymagała czasowej rehabilitacji - tłumaczy Katarzyna Kubicka-Żach z biura prasowego ministra zdrowia. 

Szczegółowa ocena musi być 

Podkreśla, że zgony w koincydencji czasowej ze szczepieniem wymagają szczegółowej oceny biegłych i weryfikacji działania podmiotów leczniczych i osób udzielających świadczenia szczepienia w prowadzonym postępowaniu sądowym.

- W tym zakresie działanie Rzecznika Praw Pacjenta, zwłaszcza gdy jego ocena zdarzenia będzie opierać się na opinii zespołu, jest ograniczone, bez możliwości bieżącej weryfikacji i zabezpieczenia dowodów w sprawie przyczyny zgonu. Opinia Zespołu nie może w tym wypadku stanowić dowodu w sprawie o przyznanie odszkodowania z tytułu śmierci spowodowanej podaniem szczepienia - podsumowuje Katarzyna Kubicka-Żach.

Z tym, że brak rekompensat za zgony po szczepionce budzi zdziwienie. Tym bardziej, że ostatnio Państwowy Zakład Higieny opublikował dane na temat NOP-ów po szczepieniu COVID-19. Wynika z nich, że jest ok. 90 zgonów.

- Decyzja, aby nie wypłacać świadczenia kompensacyjnego najbliższym członkom rodziny osoby zmarłej w wyniku NOP, jest dla mnie niezrozumiała. Zadośćuczynienie za krzywdę związaną ze śmiercią osoby bliskiej przewidują na przykład zarówno aktualne, jak i projektowane przepisy dotyczące rekompensat za zdarzenie medyczne. Odsyłanie w tej sytuacji osób uprawnionych – bliskich osoby zmarłej na skutek NOP - do sądu jest albo skutkiem nieznajomości prawa, albo wyrazem lekceważenia. Dlatego m.in. przecież wprowadzono specjalną ścieżkę uzyskiwania świadczenia kompensacyjnego za NOP, że na drodze sądowej takiego odszkodowania nie można otrzymać - uważa Jolanta Budzowska, radca prawny i specjalista ds. procesów o błędy medyczne.

 Minister zdrowia inaczej przedstawia statystyki

Z danych PZH wynika, że zgonów z powodu COVID-19 jest prawie 90. Z tego prawie 60 w grupie pacjentów 80+. Ale Ministerstwo Zdrowia inaczej przedstawia te statystyki PZH.

- To zgony, co do których brak jest potwierdzonego związku przyczynowo-skutkowego albo nie zostały sklasyfikowane jako NOP. Wyraźnie wskazać trzeba, że nie zidentyfikowany został w kraju przypadek zgonu w wyniku szczepienia, który został potwierdzony w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przez Konsultantów Krajowych i Wojewódzkich z dziedzin lekarskich na polecenie ministra zdrowia - uzasadnia Katarzyna Kubicka-Żach.

Dla porównania zgonów z powodu COVID-19 u osób niezaszczepionych jest 42 tys. Warto jednak pamiętać, że w tą ostatnią pulę wliczają się osoby zmarłe, w momencie gdy jeszcze szczepionki nie było, czyli w 2020 r.