Europejski Kodeks Opieki Onkologicznej - na czym polega?

Europejski Kodeks Opieki Onkologicznej został opublikowany, by podnieść standardy opieki onkologicznej w Unii Europejskiej. Kodeks ma pomóc w zrealizowaniu Europejskiego Planu Walki z Rakiem (Cancer Groundshot). Stosowanie go zakłada, że do 2035 roku 70 proc. ogółu chorych na nowotwory przeżyje ponad dziesięć lat przy istotnej poprawie jakości życia.

Europejski Kodeks Opieki Onkologicznej (EKOO (European Code of Cancer Practice)) składa się z dziesięciu praw, które jasno określają, czego taki pacjent może oczekiwać od systemu opieki zdrowotnej w kontekście opieki onkologicznej w trakcie choroby oraz podczas rekonwalescencji. Kodeks informuje także drugą, zaangażowaną stronę, czyli osoby odpowiedzialne za kształtowanie systemów opieki zdrowotnej, podając trzy przykładowe najważniejsze pytania, jakie może zadać pacjent w danym obszarze. 

Lekarze wskazują na rosnącą liczbę chorych z nowotworami. Każda osoba powinna mieć zatem świadomość, jakie ma prawa, czego może oczekiwać i jakie pytania ma prawo zadawać. Oto 10 praw pacjenta wg Europejskiego Kodeksu Opieki Onkologicznej:

1. RÓWNY DOSTĘP - Masz prawo do równego dostępu do możliwie najlepszej opieki onkologicznej, w tym prawo do drugiej opinii lekarskiej.

Przykład trzech najważniejszych pytań, które może zadać pacjent, to:

- Czy moje leczenie będzie najlepsze z dostępnych i porównywalne z wysokiej jakości opieką i dobrą praktyką kliniczną w innych miejscach w Polsce i w Europie?

- Czy wyniki leczenia nowotworów w naszym ośrodku są podobne jak w innych ośrodkach w Polsce i w Europie?

- Czy mam prawo poprosić o drugą opinię lekarską?

Wszystkie pytania można znaleźć tutaj: 10 Twoich praw

2. INFORMACJA - Masz prawo do informacji na temat Twojej choroby i leczenia przekazanej przez opiekujący się Tobą zespół medyczny oraz pochodzącej z innych wiarygodnych źródeł

3. JAKOŚĆ, WIEDZA, EFEKTY - Masz prawo do informacji na temat jakości i bezpieczeństwa opieki, poziomu wiedzy i wyników leczenia Twojej choroby w ośrodku, w którym się leczysz.

4. SPECJALISTYCZNA OPIEKA WIELODYSCYPLINOWA - Masz prawo do opieki sprawowanej przez wyspecjalizowany wielodyscyplinarny zespół, najlepiej w ramach współpracujących ze sobą ośrodków onkologicznych.

5. WSPÓLNE PODEJMOWANIE DECYZJI - Masz prawo do udziału we wszystkich decyzjach na temat leczenia i opieki podejmowanych przez opiekujący się Tobą zespół medyczny.

6. BADANIA INNOWACYJNE - Masz prawo do informacji o istotnych dla Ciebie toczących się badaniach klinicznych oraz o tym, czy możesz w nich uczestniczyć.

7. JAKOŚĆ ŻYCIA - Masz prawo do omówienia z zespołem medycznym swoich priorytetów i preferencji, aby osiągnąć jak najlepszą jakość życia.

8. ZINTEGROWANE LECZENIE WSPOMAGAJĄCE I PALIATYWNE - Masz prawo do optymalnego leczenia wspomagającego i paliatywnego w każdym momencie Twojej choroby.

9. WYCHODZENIE Z CHOROBY I REHABILITACJA - Masz prawo do uzyskania przejrzystego, dobrze zorganizowanego i możliwego do zrealizowania planu wychodzenia z choroby i rehabilitacji oraz omówienia go ze swoim zespołem medycznym.

10. REINTEGRACJA - Masz prawo do pełnego powrotu do społeczeństwa i ochrony przed stygmatyzacją i dyskryminacją związaną z chorobą nowotworową oraz – w miarę możliwości – powrotu do normalnego życia.

W październiku Senacie RP odbyła się konferencja "Jak wzmocnić pozycję pacjenta i poprawić wyniki leczenia onkologicznego w Polsce", na której został zaprezentowany Europejski Kodeks Opieki Zdrowotnej. Inicjatorem spotkania była Polska Liga Walki z Rakiem oraz Ogólnopolska Federacja Onkologiczna. Tematy, które zostały poruszone to m.in. możliwości wzmocnienia pozycji pacjenta oraz wyniki badań, które pokazały, że pacjenci wciąż nie są świadomi swoich praw. 

Uczestnicy spotkania zgodnie twierdzili, że pacjent, który zna swoje prawa, to pacjent, który lepiej reaguje na leczenie. Stąd przypomnienie praw pacjenta onkologicznego z Kodeksu, który powstał już w 2021 roku, i zachęcenie wszystkich pracowników opieki zdrowotnej: lekarzy, pielęgniarek itp. do mówienia o Kodeksie i rozmów z pacjentami.