Epidemia krótkowzroczności u dzieci: prof. Kamińska ostrzega i wyjaśnia, dlaczego nie da się jej cofnąć

Krótkowzroczność jest dziś postrzegana jako choroba cywilizacyjna XXI wieku i coraz częściej ma charakter epidemii, szczególnie wśród dzieci i nastolatków - podkreśliła w rozmowie z PAP okulistka prof. Agnieszka Kamińska.

Słowo epidemia w kontekście krótkowzroczności dzieci i młodzieży pada coraz częściej. Prof. Agnieszka Kamińska, okulistka i retinolog, nie traktuje go jako publicystycznej przesady. Podkreśla wprost:

W rozmowie z PAP zwraca uwagę na moment, który przyspieszył trend: okres pandemii COVID-19. Zdalna nauka była tylko częścią tej układanki, bo obok niej doszły media społecznościowe, gry i cyfrowa rozrywka. Efektem jest ogromna liczba godzin spędzana przed ekranami i skokowy wzrost problemów ze wzrokiem w najmłodszych grupach.

To, co dzieje się z oczami dziecka wpatrzonego w telefon, prof. Kamińska opisuje językiem fizjologii, podkreślając, że oko pracuje w stałym napięciu. Zwraca uwagę na zaburzenia akomodacji i refrakcji oraz długotrwałe przeciążenie układu wzrokowego, dodając, że im mniejszy ekran, tym większy problem.

Problem, o którym lekarze słyszą coraz częściej, zaczyna się nierzadko jeszcze przed etapem szkolnym dziecka. Prof. Kamińska opisuje zjawisko oddawania dzieciom tabletów i telefonów, by kupić sobie spokój w przestrzeni publicznej. Przywołuje obraz z codzienności: 

Najbardziej niebezpieczne w potocznym myśleniu jest przekonanie, że krótkowzroczność to tylko wada, którą da się skorygować. Prof. Kamińska ucina to krótko, że nie chodzi wyłącznie o refrakcję. Zmiany powstające w przebiegu krótkowzroczności są nieodwracalne. W jej opisie krótkowzroczność jest chorobą całego oka, a wydłużanie gałki ocznej zwiększa ryzyko poważnych powikłań. Wśród nich wymienia m.in. odwarstwienie siatkówki i to właśnie perspektywa powikłań jest realną stawką, większą niż sam fakt noszenia okularów.

Prof. Kamińska zaznacza, że dorośli, zwłaszcza w wieku 30–50 lat, również mogą pracować na problemy okulistyczne, bo oko mocno reaguje na choroby i czynniki naczyniowe. Wskazuje m.in. cukrzycę, nadciśnienie, zakrzepice oraz schorzenia plamki żółtej. 

Wymienia też styl życia jako realny czynnik ryzyka: używki, niezdrową dietę, przewlekły stres i niedobór snu. W jej ujęciu profilaktyka wzroku zaczyna się więc od profilaktyki całego organizmu, a nie od samych okularów czy kropli.

Prof. Kamińska wskazuje najlepszy kierunek działań profilaktycznych: regularny sen, zdrowa dieta, unikanie używek, kontrola ciśnienia i cukru oraz profilaktyczne badania. Podaje też konkretną wskazówkę dla osób po 40. roku życia: warto raz w roku odwiedzić okulistę, zmierzyć ciśnienie wewnątrzgałkowe i wykonać badanie OCT plamki.

Prof. Kamińska studzi też emocje dotyczące bezpieczeństwa laserowej korekcji wzroku. Przypomina o ryzyku i znaczeniu kwalifikacji. Profesor wskazuje: