Czy niebieskie światło z ekranów faktycznie zaburza sen i psuje wzrok? Ekspertka wyjaśnia

Ile czasu spędzasz scrollując telefon podczas jazdy autobusem czy oglądając filmy na laptopie lub ekranie telewizora wieczorową porą? Korzystasz ze smartfona rozmawiając na komunikatorach, a twoja praca wymaga kilkugodzinnego patrzenia w monitor? A może masz smartwatcha, na którego spoglądasz co chwilę? W dzisiejszych czasach nie da się uciec od elektroniki, a z nią od monitorów i sztucznego świata, które emituje. To może prowadzić do tzw. cyfrowego zmęczenia oczu, które objawia się m.in. bólem, suchością i trudnościami w koncentracji. Jakie są przyczyny tych dolegliwości i jak możemy chronić nasze oczy? Rozmawiamy z ekspertką – mgr optometrii Karoliną Szychulską.

Urządzenia elektroniczne, takie jak monitory, smartfony czy smartwatche, różnią się wielkością i funkcją, ale ich wspólną cechą jest wpływ na nasz wzrok. Długotrwałe korzystanie z tych urządzeń może prowadzić do problemów, które określane są mianem „cyfrowego zmęczenia oczu” (ang. Digital Eye Strain, DES).

Jak tłumaczy ekspertka, objawy DES dzieli się na dwie główne kategorie w zależności od rodzaju odczuwanych dolegliwości oraz ich lokalizacji.

Pierwsza grupa, nazywana objawami zewnętrznymi, dotyczy suchego oka i obejmuje takie symptomy jak pieczenie, podrażnienie, suchość, łzawienie, uczucie ciała obcego, nadwrażliwość na jasne światło oraz ogólny dyskomfort. Druga grupa, zwana objawami wewnętrznymi, obejmuje zmęczenie oczu, ból oczu, bóle głowy, podwójne widzenie, niestabilna ostrość wzroku oraz trudności z wyostrzeniem po zmianie odległości obserwacji, związane z przeciążeniem akomodacji.

A w jaki sposób światło niebieskie wpływa na zaburzenia snu i rytmu dobowego? Karolina Szychulska tłumaczy:

Ale to nie jedyny minus długotrwałego korzystania z elektroniki, która przyczynia się do pogorszenia wzroku.

Analizując wpływ niebieskiego światła na nasz wzrok, trzeba też wziąć pod uwagę funckjonowanie tego narządu podczas wpatrywania się w monitor. Jak podaje nasza rozmówczyni, badania dotyczące użytkowników urządzeń elektronicznych wykazały zmniejszoną częstotliwość mrugania oraz niepełne zamykanie powiek w trakcie korzystania z urządzeń elektronicznych.

Zmiany te mogą prowadzić do nierównomiernego rozprowadzania filmu łzowego na powierzchni oka, co obniża jego stabilność i powoduje suchość. Objawy te występują powszechnie, nawet u osób z prawidłowym stanem zdrowia oczu, a ich nasilenie jest szczególnie zauważalne u osób noszących soczewki kontaktowe.

Jak wówczas dbać o oczy? Karolina Szychulska radzi:

1. Użytkownicy soczewek kontaktowych szczególnie powinni pamiętać o pełnym, regularnym mruganiu.

2. Używanie kropli nawilżających bez konserwantów, tzw. sztucznych łez, może znacząco poprawić komfort noszenia soczewek. Warto pamiętać, iż nie każde krople można wpuszczać do oka, w którym znajduje się soczewka.

3. Aby zapewnić oczom odpowiedni odpoczynek, zaleca się regularne przerwy od noszenia soczewek kontaktowych. Warto zamienić je na okulary po powrocie do domu oraz przynajmniej raz w tygodniu całkowicie zastąpić je okularami, co pozwala na regenerację powierzchni oka, szczególnie w przypadku występowania suchości, podrażnienia lub uczucia zmęczenia. Taka praktyka wspiera zdrowie oczu, redukując ryzyko związane z przewlekłym użytkowaniem soczewek i poprawiając komfort widzenia.

4. Na rynku dostępne są także soczewki kontaktowe z filtrem światła niebieskiego, które mogą dodatkowo poprawić komfort pracy z ekranami urządzeń cyfrowych. Jednak jak wcześniej wspomniano, naukowcy nadal nie znaleźli jednoznacznych dowodów na prozdrowotny wpływ takiego filtra.