Czy mieszkanie przy ruchliwej ulicy może zwiększać ryzyko nowotworów? Prof. Koczkodaj wskazuje, że znacząco

Czy mieszkanie przy ruchliwej drodze może zwiększać ryzyko nowotworów? Coraz więcej danych wskazuje, że tak. O związku między ruchem drogowym, jakością powietrza a ryzykiem raka mówią wprost eksperci z wiodących ośrodków onkologicznych. „Tak, takie dane istnieją i są dziś uznawane za wiarygodne” podkreśla dr hab. n. med. Paweł Koczkodaj, prof. instytutu z Narodowy Instytut Onkologii.

Już w 2013 roku International Agency for Research on Cancer (IARC) zaklasyfikowała zanieczyszczenie powietrza jako całość — w tym pył PM2.5 — do grupy 1 czynników rakotwórczych.

Najlepiej udokumentowany jest rak płuca, także u osób, które nigdy nie paliły. IARC wskazuje również na dodatnią korelację w przypadku raka pęcherza moczowego. Zależność ma charakter dawka–odpowiedź - im większe długoterminowe stężenie zanieczyszczeń, tym wyższe ryzyko.

Dr hab. n. med. i n. o zdr. Barbara Piekarska z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego wyjaśnia biologiczne podłoże tego zjawiska:

Cząsteczki PM2.5 przenikają do płuc, a następnie do krwiobiegu, wywołując ogólnoustrojowy stan zapalny. To mechanizm, który może sprzyjać rozwojowi nie tylko raka płuca, ale także nowotworów poza układem oddechowym — np. piersi czy gruczołu krokowego.

Pyły działają też jak nośnik dla substancji rakotwórczych: wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA), benzopirenów czy metali ciężkich.

W przypadku dzieci dowody są mniej liczne, ale kierunek zależności budzi niepokój.

Jednym z podejrzewanych czynników jest benzen obecny w spalinach — znany czynnik zwiększający ryzyko nowotworów układu krwiotwórczego.

Ekspert zastrzega jednak, że nowotwory dziecięce są rzadkie, a badania epidemiologiczne obarczone są ograniczeniami metodologicznymi.

Prof. Koczkodaj zwraca uwagę na najnowszą, 5. edycję European Code Against Cancer:

Kodeks podkreśla, że realne ograniczenie ryzyka wymaga działań systemowych: dostosowania norm jakości powietrza do wytycznych WHO, spójnej polityki transportowej i klimatycznej oraz odpowiedzialnego planowania przestrzennego.

Zdaniem dr hab. Barbary Piekarskiej - zdecydowanie tak.

Ekspertka wskazuje na:

• stosowanie oczyszczaczy powietrza z filtrami HEPA i węglowymi,

• strefy niskiej emisji,

• odpowiednie planowanie przestrzenne,

• zachowanie korytarzy napowietrzających w miastach.

  Reklama

Wniosek płynący z wypowiedzi ekspertów jest jednoznaczny: jakość powietrza to nie abstrakcyjny problem środowiskowy, ale element profilaktyki onkologicznej.

Mapa nowych dróg, stref przemysłowych i „kanionów ulicznych” coraz częściej pokrywa się z mapą obciążeń zdrowotnych. A skoro, jak mówią specjaliści, zależność typu dawka–odpowiedź jest faktem, pytanie nie brzmi już „czy”, lecz „jak szybko” ograniczymy ekspozycję. Bo między ulicą a rakiem istnieje związek. I dziś potwierdzają go nie aktywiści, lecz onkolodzy.