Reklama

Czy czystsze powietrze w Polsce zmniejszyło liczbę alergii? Prof. Ewa Czarnobilska przedstawia ważne dane

03/03/2026 17:30

Na zdjęciu: prof. Ewa Czarnobilska; źródło: mp.pl

Spis treści

Astma u dzieci w Krakowie: wyraźny spadek w ciągu dekady
Astma a PM2,5. „Udowodniono, że wpływa na rozwój chorób alergicznych”
„Nie tylko smog. Zmieniliśmy też nasze zachowania”
Raport WHO: 36 proc. mniej chorób u dzieci do 5. roku życia
Zagrożenia w domu. „Nie tylko spaliny samochodowe”

Czy ograniczenie zanieczyszczenia powietrza realnie wpłynęło na zdrowie dzieci? Najnowsze analizy z Krakowa pokazują, że poprawa jakości powietrza może mieć bezpośredni związek ze spadkiem częstości występowania astmy wśród najmłodszych. O wynikach wieloletnich badań mówi Ewa Czarnobilska, alergolog i ekspertka zajmująca się wpływem środowiska na zdrowie dzieci.

Astma u dzieci w Krakowie: wyraźny spadek w ciągu dekady

Czy poprawa jakości powietrza w Polsce realnie wpłynęła na zdrowie najmłodszych? Zdaniem Ewy Czarnobilskiej – tak. I to w sposób wyraźnie mierzalny.

– Od 2008 do 2018 roku astma w grupie dzieci z alergią spadła z 22 proc. do około 9 proc., a w młodszej grupie wiekowej nawet do około 5 proc. – podkreśla prof. Czarnobilska, odnosząc się do badań prowadzonych wśród uczniów krakowskich szkół.

To ponad dwukrotny spadek w ciągu dekady.

Zobacz także:

Czy mieszkanie przy ruchliwej ulicy może zwiększać ryzyko nowotworów? Prof. Koczkodaj wskazuje, że znacząco

Astma a PM2,5. „Udowodniono, że wpływa na rozwój chorób alergicznych”

Jak zaznacza ekspertka, wyniki badań zestawiono ze średniorocznymi stężeniami zanieczyszczeń powietrza.

Reklama

– W tym okresie zmniejszyła się ekspozycja i stężenie tych cząstek, szczególnie pyłu PM2,5, który udowodniono, że wpływa na rozwój chorób alergicznych – wyjaśnia prof. Czarnobilska.

PM2,5 to drobny pył zawieszony, który przenika głęboko do dróg oddechowych i może nasilać proces zapalny w organizmie. Jego związek z astmą i alergiami jest szeroko opisywany w literaturze medycznej.

Obecnie norma średnioroczna w UE wynosi 25 µg/m³. Nowa dyrektywa zakłada, że do 2030 roku poziom ten powinien spaść do 10 µg/m³. Z kolei zalecenia World Health Organization (WHO) są jeszcze bardziej rygorystyczne – 5 µg/m³.

Reklama

Zobacz także:

Astma może rozwijać się latami bez diagnozy. Nawet co dziesiąty Polak ma objawy

„Nie tylko smog. Zmieniliśmy też nasze zachowania”

Profesor zwraca jednak uwagę, że spadek zachorowań to nie wyłącznie efekt regulacji środowiskowych.

– Coraz częściej korzystamy z aplikacji i przed wyjściem z domu sprawdzamy jakość powietrza. Coraz częściej mamy w domu oczyszczacze powietrza. Zastanawiamy się, czy przewietrzyć mieszkanie, czy nie. Nie uprawiamy sportu, gdy zanieczyszczenie znacznie przekracza normy – mówi.

To – jej zdaniem – dowód rosnącej świadomości zdrowotnej mieszkańców.

Raport WHO: 36 proc. mniej chorób u dzieci do 5. roku życia

Prof. Czarnobilska przywołuje również dane z raportu WHO z 2024 roku.

Reklama

– "Good news" z tego raportu to spadek występowania chorób związanych z zanieczyszczeniem powietrza u dzieci do piątego roku życia o 36 proc. – w krajach azjatyckich i afrykańskich – podkreśla.

Dlaczego właśnie tam?

– W krajach o niskich dochodach aż 72 proc. ekspozycji na zanieczyszczone powietrze wiąże się z zanieczyszczeniem w gospodarstwach domowych. Ograniczenie tego źródła przyniosło wyraźny efekt zdrowotny – zaznacza ekspertka.