Choroby zapalne jelit częstsze niż myślisz. Szczególnie u młodych

Nieswoiste choroby zapalne jelit, które najczęściej dotyczą ludzi młodych, stają się coraz bardziej powszechne nie tylko w Europie Zachodniej i Ameryce Północnej, ale również w krajach azjatyckich – poinformowała we wtorek prof. Grażyna Rydzewska-Wyszkowska. Jednym z czynników sprzyjających ich rozwojowi może być rosnąca konsumpcja żywności wysokoprzetworzonej.

Nieswoiste choroby zapalne jelit to grupa schorzeń autoimmunologicznych, w których układ odpornościowy błędnie rozpoznaje własne komórki jelit jako zagrożenie i wywołuje przewlekły stan zapalny. Najbardziej znane jednostki chorobowe to choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego.

W Polsce na te schorzenia cierpi co najmniej 100 tys. osób, z czego zdecydowaną większość stanowią ludzie w wieku 15–40 lat.

Podczas konferencji prasowej Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia, zorganizowanej w ramach cyklu „Spotkanie z Ekspertem”, zaznaczyła, że choroby zapalne jelit rozwijają się głównie w krajach wysoko rozwiniętych – w USA i państwach Unii Europejskiej. Coraz częściej diagnozuje się je jednak również w Azji, zwłaszcza w Chinach, a także w Ameryce Południowej.

Za jedną z kluczowych przyczyn wzrostu zachorowań uznaje się zmianę stylu życia oraz rosnące zanieczyszczenie środowiska. Eksperci coraz częściej zwracają uwagę również na negatywny wpływ wysoko przetworzonej żywności, zwłaszcza u osób predysponowanych genetycznie do rozwoju chorób autoimmunologicznych.

We współczesnej produkcji żywności szeroko stosuje się różnego rodzaju dodatki chemiczne, m.in. emulgatory, które umożliwiają łączenie składników takich jak olej i woda. Jednym z najczęściej używanych jest karagen (E407) – polisacharyd pozyskiwany z czerwonych alg morskich. Choć jest substancją naturalną, niektóre osoby mogą reagować na niego niekorzystnie, gdyż organizm nie zawsze potrafi się do niego przystosować.

Na konferencji wskazano też inne dodatki, które mogą wpływać na mikrobiotę jelitową, zwiększając jej potencjał prozapalny. Są to m.in. karboksymetyloceluloza (E466) – półsyntetyczna pochodna celulozy pełniąca funkcję zagęstnika i emulgatora – oraz polisorbat-80 (E433), stosowany m.in. w lodach jako środek zapobiegający rozwarstwianiu się składników.

W terapii chorób zapalnych jelit stosuje się obecnie liczne leki biologiczne. W przypadku wrzodziejącego zapalenia jelita grubego w Polsce dostępne są takie substancje jak infliksymab, wedolizumab, tofacytynib, ustekinumab, filgotynib, ozanimod, upadacytynib czy mirikizumab.

U pacjentów z chorobą Leśniowskiego-Crohna stosuje się m.in. infliksymab, adalimumab, wedolizumab oraz upadacytynib.

Zdaniem prof. Rydzewskiej-Wyszkowskiej istotnym elementem leczenia jest także odpowiednio dobrana dieta. W chorobie Leśniowskiego-Crohna zaleca się eliminację z jadłospisu m.in. czerwonego mięsa, alkoholu, nabiału, pszenicy, drożdży, tauryny oraz emulgatorów takich jak karboksymetyloceluloza, polisorbat-80, karagen, a także dwutlenku tytanu.

W codziennej diecie chorych powinny natomiast znaleźć się ryby, biały ryż i makaron ryżowy, płatki owsiane, rośliny strączkowe (soczewica, groszek, ciecierzyca, fasola), a także warzywa i owoce takie jak awokado, gruszki, brzoskwinie, pomidory, ogórki, marchew, świeży szpinak i cukinia.