Celowana terapia nowotworowa zamiast chemioterapii? Wrocławscy badacze pracują nad przełomem

Zespół naukowców z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu pracuje nad nowoczesnymi terapiami przeciwnowotworowymi, które mogą znacznie zwiększyć skuteczność leczenia przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych. Projekt Onko-SPARK, finansowany z Krajowego Planu Odbudowy, ma szansę zrewolucjonizować podejście do leczenia nowotworów.

Nowotwory wciąż stanowią jedno z największych wyzwań medycyny XXI wieku. Choć obecnie stosowane metody leczenia – takie jak chirurgia, chemioterapia czy radioterapia – potrafią ratować życie, nierzadko wiążą się z dotkliwymi skutkami ubocznymi. Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu, dzięki projektowi Onko-SPARK, pracuje nad alternatywą: terapiami celowanymi, które są skuteczniejsze i mniej toksyczne dla pacjentów.

Projekt Onko-SPARK koncentruje się na badaniu nowych substancji chemicznych - pochodnych dimetylopirydyno-3-karboksyamidu, które wykazują obiecujące działanie przeciwnowotworowe. Celem naukowców jest stworzenie leków, które selektywnie niszczą komórki nowotworowe, ograniczają ich rozwój i przeciwdziałają przerzutom. Szczególne znaczenie ma zastosowanie elektroporacji - technologii pozwalającej na tymczasowe otwarcie błon komórkowych za pomocą impulsów elektrycznych. Dzięki temu możliwe jest precyzyjne dostarczanie leków bezpośrednio do komórek rakowych.

W projekt zaangażowany jest interdyscyplinarny zespół specjalistów. Substancje chemiczne zostały opracowane przez zespół prof. Piotra Świątka, natomiast ich działanie jest badane przy wykorzystaniu nowoczesnych modeli komórkowych 2D i 3D (tzw. sferoidów), które lepiej odwzorowują warunki w ludzkim organizmie. Do współpracy włączono również zespoły z Zakładu Podstaw Nauk Medycznych oraz Centrum Omicznego.

Równolegle prowadzone są analizy farmakokinetyczne, badające m.in. wchłanianie i metabolizm związków w organizmie. Ich wyniki będą kluczowe dla przyszłego zastosowania opracowanych terapii w praktyce klinicznej. Jednym z głównych celów projektu jest bowiem ograniczenie skutków ubocznych leczenia i poprawa jakości życia pacjentów onkologicznych.

Projekt Onko-SPARK to kontynuacja długoletnich tradycji naukowych Wydziału Farmaceutycznego Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Dofinansowanie w wysokości ponad 6 milionów złotych z Krajowego Planu Odbudowy umożliwia realizację ambitnych badań, których zakończenie planowane jest na marzec 2026 roku.