Reklama

Beznikotynowe e-papierosy kuszą młodych. Eksperci: to nie jest nieszkodliwa zabawa

07/05/2025 09:30

Zdrowe życie, Beznikotynowe papierosy kuszą młodych Eksperci nieszkodliwa zabawa - zdjęcie, fotografia

Spis treści

Lato – czas pokus dla nastolatków
„To ostatni dzwonek na ratowanie zdrowia młodych”
Nowelizacja w drodze, ale czas ucieka
Organizacje zdrowotne apelują do rządu
Niebezpieczne składniki i złudne poczucie bezpieczeństwa
E-papierosy – nie słodycze, a furtka do uzależnienia

Latem nastolatki sięgają po używki częściej niż kiedykolwiek. Eksperci ostrzegają, że legalna sprzedaż beznikotynowych e-papierosów i saszetek z nikotyną młodzieży to luka w prawie, która może mieć poważne konsekwencje zdrowotne. Trwa wyścig z czasem, by zakaz sprzedaży zaczął obowiązywać jeszcze przed wakacjami.

Lato – czas pokus dla nastolatków

Wakacje to moment, gdy młodzi ludzie mają więcej swobody i mniej nadzoru ze strony dorosłych. Dane Substance Abuse and Mental Health Services Administration (SAMHSA) pokazują, że w czerwcu i lipcu nawet 5 tysięcy nastolatków dziennie po raz pierwszy sięga po papierosa. To nawet 40 proc. więcej niż w pozostałych miesiącach roku.

W Polsce nie wygląda to lepiej. Młodzież bez trudu może dziś legalnie kupić beznikotynowe e-papierosy i saszetki z nikotyną, bo brakuje przepisów chroniących niepełnoletnich. Problem dotyczy też młodzieży sięgającej po e-papierosy jako „niewinną zabawę”.

Reklama

„To ostatni dzwonek na ratowanie zdrowia młodych”

Eksperci biją na alarm. Jak mówi prof. dr hab. n. med. Krzysztof J. Filipiak, kardiolog i farmakolog:

– Jest rzeczą absolutnie karygodną, aby nastolatek w Polsce mógł dzisiaj pójść do sklepu i legalnie kupić beznikotynowego e-papierosa czy saszetki z nikotyną. A to jest niestety legalne. Nadal nie mamy zakazu sprzedaży takich używek osobom niepełnoletnim. Mam nadzieję, że tę ewidentną lukę w prawie szybko uda nam się wyeliminować i już w te wakacje młodzież nie będzie miała dostępu do takich używek. To naprawdę ostatni dzwonek na ratowanie zdrowia młodych ludzi.

Reklama

Zobacz także:

E-papierosy a popcornowe płuca. Eksperci ostrzegają przed nieodwracalnymi skutkami wapowania

Nowelizacja w drodze, ale czas ucieka

Nowe przepisy, nad którymi pracuje Sejm (druk nr 983), mają wprowadzić zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów i nikotynowych saszetek osobom poniżej 18. roku życia. Komisja Europejska już wyraziła zgodę na ich wdrożenie.

– Ministerstwo Zdrowia musi teraz postawić kropkę nad „i”. Dobrze by się stało, gdyby zakaz sprzedaży tych używek osobom niepełnoletnim wszedł w życie jeszcze przed wakacjami. Każdy dzień zwłoki działa tu na niekorzyść młodzieży, za to na korzyść producentów takich używek. Tu naprawdę nie ma nad czym się zastanawiać – dodaje prof. Filipiak.

Reklama

Organizacje zdrowotne apelują do rządu

Apele o szybkie wdrożenie zmian podpisały już 24 organizacje, w tym Instytut Matki i Dziecka, Federacja Pacjentów Polskich oraz Polska Koalicja Pacjentów Onkologicznych. W oświadczeniu Fundacji „Żyjmy Zdrowo” czytamy:

- Niezmiernie istotne jest to, żeby nowe regulacje weszły w życie jeszcze przed wakacjami. To wtedy najczęściej dochodzi do inicjacji nikotynowej, także poprzez sięganie po produkty beznikotynowe będące wprowadzeniem do eksperymentowania z nikotyną. (...) Brak zdecydowanych działań w zakresie kontroli dostępu do produktów nikotynowych, po które sięgają osoby niepełnoletnie w dłuższej perspektywie doprowadzi do poważnego kryzysu zdrowotnego, w tym jeszcze większego wzrostu liczby zachorowań na nowotwory”.

Reklama

Niebezpieczne składniki i złudne poczucie bezpieczeństwa

Wielu nastolatków uważa, że beznikotynowy e-papieros jest bezpieczny. To ogromna pułapka. Jak ujawniła agencja Reuters, jednorazowe e-papierosy sprowadzane z Chin często zawierają groźną substancję – 6-metylonikotynę (MN6).

– Sam związek 6-metylonikotyna jest znany od dawna (...). Działa na nasz mózg tak jak nikotyna – powoduje przyjemność. Jednak z badań przeprowadzonych na szczurach wiemy, że jest to związek zdecydowanie bardziej toksyczny niż nikotyna i prawdopodobnie uzależniający silniej niż ona. (...) Brak jest niestety badań toksykologicznych na ludziach, co powinno budzić zaniepokojenie – tłumaczy prof. dr hab. n. o zdr. Katarzyna Koziak z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Reklama

E-papierosy – nie słodycze, a furtka do uzależnienia

E-papierosy stają się dla młodzieży coraz częściej pierwszym krokiem do nałogu nikotynowego. Z badań Polskiego Towarzystwa Postępów Medycyny „Medycyna XXI” wynika, że dla 58 proc. młodych w wieku 16–17 lat to właśnie e-papieros był pierwszym kontaktem z nikotyną – często jeszcze przed ukończeniem 15. roku życia.

Młodzież wybiera je także ze względu na atrakcyjne smaki, np. mojito czy pinacoladę, które kojarzą się z wakacjami. To sprawia, że e-papierosy stają się substytutem słodyczy, ale niosą za sobą znacznie poważniejsze zagrożenia.