Autyzm u kobiet. Najnowsze badania podważają mit chłopięcej dominacji

Przez lata autyzm postrzegany był przede wszystkim jako zaburzenie chłopców. Najnowsze badania przeprowadzone przez naukowców z Karolinska Institutet w Szwecji pokazują jednak, że częstość występowania autyzmu u kobiet i mężczyzn może być podobna. Wyniki analiz obejmujących prawie 3 miliony osób wskazują, że wcześniejsze przekonania o przewadze chłopców w diagnozach mogą być mylące.

W ciągu ostatnich 30 lat liczba diagnoz ASD systematycznie rosła, przy czym chłopców rozpoznawano około cztery razy częściej niż dziewczęta. Różnicę tłumaczono m.in. tym, że dziewczęta lepiej maskują objawy dzięki rozwiniętym umiejętnościom społecznym i komunikacyjnym.

Jednak najnowsza analiza wykazała, że w okresie nastoletnim liczba diagnoz u dziewcząt gwałtownie wzrasta, a różnice między płciami niemal zanikają. W efekcie około 20. roku życia liczba rozpoznań autyzmu u obu płci jest zbliżona.

Skala badań i główne wyniki

Naukowcy przeanalizowali krajowe rejestry zdrowotne obejmujące 2,7 miliona osób urodzonych w Szwecji między 1985 a 2022 rokiem. Obserwacje trwały od urodzenia do dorosłości – w niektórych przypadkach nawet 37 lat.

• Autyzm zdiagnozowano u 78,5 tys. osób, co stanowi 2,8% badanej populacji.

• Średni wiek diagnozy wyniósł 14,3 roku.

• U chłopców szczyt diagnoz przypadał na 10.–14. rok życia, a u dziewcząt – 15.–19. rok życia.

Badacze podkreślają, że autyzm u kobiet bywa często przeoczany lub rozpoznawany później, co prowadzi do nieprawidłowych diagnoz psychiatrycznych, najczęściej w kierunku zaburzeń nastroju czy osobowości. Kobiety same muszą zabiegać o odpowiednie rozpoznanie i wsparcie terapeutyczne, podczas gdy u mężczyzn diagnoza i pomoc pojawiają się zwykle szybciej.

Autorzy badania zwracają uwagę, że konieczne jest pilne zajęcie się przyczynami opóźnień w diagnozowaniu kobiet ze spektrum autyzmu. Wczesne i trafne rozpoznanie pozwala na odpowiednie wsparcie edukacyjne, terapeutyczne i społeczne, co znacząco wpływa na jakość życia osób z ASD.