Angina wirusowa - objawy i leczenie

Angina wirusowa to częste schorzenie gardła i migdałków, które może dotyczyć zarówno dzieci, jak i dorosłych. Objawia się bólem gardła, umiarkowaną gorączką, katarem i kaszlem, a jej przebieg zwykle jest łagodny i samoograniczający się. W odróżnieniu od anginy bakteryjnej nie wymaga antybiotyków – stosuje się jedynie leczenie objawowe i odpoczynek.

Angina to choroba zakaźna błony śluzowej gardła i migdałków podniebiennych, która może mieć zarówno etiologię bakteryjną, jak i wirusową. W praktyce klinicznej często pojawia się pytanie: angina wirusowa czy bakteryjna? Różnicowanie tych postaci ma kluczowe znaczenie dla wdrożenia odpowiedniego leczenia, ponieważ w przypadku anginy bakteryjnej, najczęściej wywoływanej przez paciorkowce, konieczne bywa zastosowanie antybiotykoterapii. Choroba wirusowa przebiega łagodniej i zwykle nie wymaga leczenia przyczynowego, a jedynie wspomagającego.

Choroba ta polega na ostrym zapaleniu błony śluzowej gardła wywołanym przez różne wirusy, m.in. adenowirusy, wirusy grypy, paragrypy czy koronawirusy. Schorzenie występuje zarówno u dzieci, jak i u dorosłych, a jego przebieg jest zazwyczaj łagodniejszy niż w przypadku anginy bakteryjnej. Objawy rozwijają się stopniowo i są mniej nasilone niż przy zakażeniach paciorkowcowych. Typowe symptomy to ból gardła, umiarkowana gorączka, kaszel, katar oraz ogólne osłabienie i ból głowy.

Objawy zwykle rozwijają się powoli i utrzymują około tygodnia. Najczęstsze to:

• ból gardła nasilający się przy połykaniu,

• umiarkowana gorączka,

• uczucie drapania w gardle,

• kaszel i katar,

• ogólne osłabienie.

U dzieci częściej pojawia się wodnisty katar i kaszel, u dorosłych – uczucie suchości w gardle. Ropny nalot na migdałkach może wystąpić także w infekcjach wirusowych (np. adenowirus, EBV), dlatego wygląd gardła nie wystarcza do postawienia diagnozy.

Przebieg choroby jest zwykle łagodny i samoograniczający się. Objawy ustępują po 4–7 dniach, a powikłania występują rzadko.

Rozpoznanie zależy od wywiadu, objawów i badań dodatkowych. Do oceny ryzyka zakażenia paciorkowcowego stosuje się kryteria Centor lub FeverPAIN. Pomocne są szybkie testy antygenowe (RADT), a u dzieci – także posiew z wymazu gardła.

W infekcjach wirusowych częściej pojawiają się objawy przeziębienia: katar, kaszel, chrypka. Infekcje bakteryjne mają zwykle nagły początek, powodują wysoką gorączkę i silny ból gardła.

W mononukleozie (EBV) charakterystyczne są powiększone węzły chłonne i zmęczenie. Podanie amoksycyliny w takim przypadku może wywołać wysypkę – to typowa pułapka diagnostyczna.

Angina wirusowa nie wymaga antybiotyków – stosuje się leczenie objawowe:

• paracetamol lub ibuprofen na gorączkę i ból,

• tabletki do ssania i płukanki,

• odpowiednie nawodnienie i odpoczynek.

Profilaktyka polega na częstym myciu rąk, unikaniu kontaktu z chorymi, wietrzeniu pomieszczeń i dbaniu o odporność poprzez dietę i aktywność fizyczną.

W przypadku utrzymywania się objawów powyżej tygodnia, nasilonego bólu gardła lub trudności w połykaniu należy skonsultować się z lekarzem.

Jak rozpoznać anginę wirusową?

Objawy pojawiają się stopniowo, są łagodniejsze niż przy zakażeniu bakteryjnym. Typowe symptomy to ból gardła, kaszel, katar, umiarkowana gorączka.

Ile dni trwa angina wirusowa?

Zwykle od 4 do 7 dni. U dorosłych często krócej, u dzieci dłużej. W przypadku mononukleozy przebieg może być bardziej przewlekły.

Czy angina wirusowa wymaga antybiotyków?

Nie. Antybiotyki stosuje się tylko w potwierdzonym zakażeniu bakteryjnym.

Czy angina wirusowa jest zaraźliwa?

Tak. Wirusy przenoszą się drogą kropelkową i przez kontakt pośredni, np. wspólne naczynia. Największa zakaźność występuje w pierwszych dniach choroby.