ABM. 4,4 mld zł na inwestycje w polskie leki i biotechnologię

Uczelnie medyczne, a przede wszystkim warszawski i gdański uniwersytet, to główni beneficjenci wydatków ABM na tzw. niekomercyjne badania kliniczne. Z kolei na badania komercyjne, czyli prowadzone przez firmy, najwięcej od ABM dostały Adamed, Pure Biologics, Ryvu Therapeutics czy Captor Therapeutics. Łącznie Agencja Badań Medycznych od czasu swojego powstania w 2019 r. zakontraktowała badania o wartości 4,4 mld zł. O szczegółach opowiadają Ireneusz Staroń, wiceprezes ABM oraz Karolina Nowak dyrektor w ABM. Dziś publikujemy pierwszą cześć wywiadu. Drugą cześć, poświęconą kolejnej puli wydatków, z pieniędzy KPO, opublikujemy jutro. Zachęcamy do lektury!

politykazdrowotna.com (PZ). Ile pieniędzy Agencja Badań Medycznych (ABM) wydała do tej pory na projekty?

Ireneusz Staroń (IS). Zakontraktowaliśmy wieloletnie projekty na łączną kwotę 4,4 mld zł. Z tej sumy 1,4 mld zł zostało już przelanych na konta beneficjentów, a do tej pory w pełni rozliczyliśmy wydatki w wysokości prawie 700 mln zł.

ABM powstała w 2019 r. Na co od tego czasu wydaje najwięcej pieniędzy?

IS. Są to niekomercyjne badania kliniczne, realizowane głównie przez uczelnie i instytuty badawcze, które stanowią cenne uzupełnienie działań prowadzonych przez przemysł farmaceutyczny, a jednocześnie oferujące dla nich alternatywę. Ich nadrzędnym celem jest rozwój nauki, ocena skuteczności i bezpieczeństwa terapii oraz tworzenie nowatorskich rozwiązań diagnostyczno-terapeutycznych, opartych na bogatym doświadczeniu klinicznym i wyjątkowej bazie naukowej. Nie dążą one do wprowadzenia leków na rynek. Zamiast tego koncentrują się na rozwiązywaniu realnych problemów medycznych, rozwijaniu nowych metod leczenia i wspieraniu postępu medycyny, zawsze z myślą o pacjencie.

PZ. Czyli uczelnie medyczne?

IS. Tak, uczelnie medyczne i instytuty naukowo-badawcze stanowią główną grupę beneficjentów. Realizowane  przez te instytucje niekomercyjne badania kliniczne skupiają się przede wszystkim na weryfikacji możliwości zastosowania leków w  nowych wskazaniach oraz badaniu innowacyjnych schematów terapeutycznych. ABM wspiera również projekty z zakresu medycyny precyzyjnej, która dzięki osiągnięciom biologii molekularnej pozwala na projektowanie i testowanie terapii dostosowanych do indywidualnych cech pacjenta. Te inicjatywy nie tylko otwierają możliwości wdrożenia nowatorskich rozwiązań w opiece zdrowotnej, lecz także pozwalają na ocenę skuteczności i bezpieczeństwa obecnie stosowanych standardów leczenia, przyczyniając się do ich ciągłego doskonalenia.

PZ. Które uczelnie są liderami w pozyskiwaniu dofinansowania z ABM?

IS. Obecnie liderem w realizacji projektów jest Warszawski Uniwersytet Medyczny, który prowadzi 31 projektów o łącznej wartości 409 mln zł. Na drugim miejscu znajduje się Gdański Uniwersytet Medyczny z 22 projektami o wartości 278 mln zł. Kolejne miejsca zajmują Uniwersytet Medyczny w Łodzi (11 projektów o wartości 230 mln zł), Uniwersytet Medyczny w Lublinie (9 projektów o wartości 168 mln zł) oraz Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu (12 projektów o wartości 167 mln zł).

Ranking ośrodków akademickich (dane: ABM)

PZ. Jaka kwota została zainwestowana w komercyjne badania kliniczne?

Karolina Nowak (KN). Jak dotąd zakontraktowaliśmy projekty o wartości 922 mln zł, które są realizowane przez przedsiębiorców. Dotyczą one przede wszystkim badań nad konkretnymi produktami leczniczymi lub wyrobami medycznymi, mającymi na celu ich przygotowanie do wprowadzenia na rynek. (przyp. red. - pełna tabela z wydatkami na niekomercyjne badania kliniczne znajduje się w załączniku do wywiadu).

PZ. Kto finansował badania medyczne przed powstaniem ABM?

IS. Przed powołaniem Agencji Badań Medycznych (ABM) brakowało dedykowanego finansowania tego rodzaju działalności naukowej, z wyjątkiem nielicznych przypadków w ramach międzynarodowych programów badawczych UE. W takich programach polskie jednostki najczęściej pełniły rolę konsorcjantów lub krajowych koordynatorów, lecz nie występowały jako inicjatorzy ani podmioty odpowiedzialne. ABM powstała w  odpowiedzi na zapotrzebowanie na finansowanie niekomercyjnych badań klinicznych, inicjowanych i  prowadzonych przez polskie ośrodki naukowo-badawcze.

Szacuje się, że w Europie około 30-40% badań klinicznych jest realizowanych przez środowisko akademickie. W  Polsce, przed powstaniem ABM, udział ten wynosił zaledwie 2-3%, co oznaczało jedynie kilka badań rocznie. Oprócz braku finansowania, istotną barierą był skomplikowany reżim formalno-prawny, który wymagał od naukowców przygotowania obszernej dokumentacji technicznej w celu uzyskania zgody na prowadzenie badań oraz realizacji i monitorowania ich zgodnie z rygorystycznymi wymogami.

Te wymogi administracyjne i jakościowe były znaczącym wyzwaniem dla krajowej nauki, ponieważ wymagały systemowych rozwiązań oraz odpowiednio wykwalifikowanych zasobów ludzkich. ABM zaadresowała te potrzeby na dwóch poziomach: zapewniła finansowanie dla projektów niekomercyjnych badań klinicznych oraz utworzyła sieć Centrów Wsparcia Badań Klinicznych (CWBK), wspierających realizację tych badań.

PZ. Czym dokładnie są Centra Wsparcia Badań Klinicznych?

IS. Centra Wsparcia Badań Klinicznych (CWBK) to wyspecjalizowane jednostki działające w strukturach uczelni, instytutów naukowych lub szpitali, które oferują kompleksowe i systemowe wsparcie w realizacji badań klinicznych. Ich głównym celem jest realizacja badań klinicznych zarówno w roli sponsora, czyli jednostki odpowiedzialnej za inicjowanie i prowadzenie niekomercyjnych badań klinicznych, jak i ośrodka badawczego, czyli miejsca faktycznego prowadzenia badania.

Pełniąc rolę sponsora, centra zapewniają wsparcie na każdym etapie badania – od jego zaprojektowania i zarejestrowania, przez monitorowanie przebiegu, aż po przygotowanie końcowego raportu. Jako ośrodki badawcze oferują kompleksową obsługę badań zlecanych przez podmioty zewnętrzne, co zwiększa ich efektywność oraz konkurencyjność na rynku badań klinicznych.

Dzięki finansowaniu ABM możliwe jest zatrudnienie wykwalifikowanego personelu, wdrożenie wysokich standardów jakości oraz zakup i implementacja zaawansowanych narzędzi informatycznych, niezbędnych do efektywnej realizacji badań.

PZ. Jaka jest rola wspólnego systemu informatycznego dla Centrów Badań Klinicznych?

IS. Dane medyczne są niezwykle cennym zasobem, umożliwiającym identyfikację zdarzeń i formułowanie wniosków opartych na dowodach. W odpowiedzi na rosnące potrzeby w tym obszarze ABM planuje zintegrować zasoby Regionalnych Centrów Medycyny Cyfrowej (RCMC), działających przy Centrach Wsparcia Badań Klinicznych. RCMC to strategiczna inicjatywa ABM, wsparta dedykowanym finansowaniem przekraczającym pół miliarda złotych. Jej celem jest pozyskiwanie, przetwarzanie oraz przygotowanie danych medycznych, w tym informacji z systemów szpitalnych, diagnostyki laboratoryjnej i obrazowej, do wtórnego wykorzystania na potrzeby badań naukowych.

Charakter tej inicjatywy doskonale wpisuje się w kierunki wyznaczane przez nową regulację europejską dotyczącą Europejskiej Przestrzeni Danych dot. Zdrowia (EHDS). Zmiany te zapowiadają rewolucję w  wykorzystaniu danych medycznych zarówno w celach pierwotnych, takich jak leczenie pacjentów, jak i wtórnych, w tym prowadzenie badań naukowych.

Coraz większe znaczenie zyskują badania pragmatyczne, które opierają się na analizie rzeczywistych danych, umożliwiając ocenę skuteczności leczenia w populacjach pacjentów w ich naturalnym środowisku. W  przeciwieństwie do tradycyjnych badań klinicznych, prowadzonych w ściśle kontrolowanych warunkach, dane z rzeczywistej praktyki medycznej oferują szerszy zakres obserwacji i większą skalę, szczególnie w  przypadku chorób przewlekłych, gdzie leczenie trwa przez długi czas.

Oba źródła danych — z badań klinicznych i rzeczywistej praktyki medycznej — wzajemnie się uzupełniają. Ich integracja powinna przede wszystkim służyć pacjentom oraz wspierać planowanie bardziej efektywnych i  zrównoważonych systemów opieki zdrowotnej. ABM, dzięki RCMC i planowanej infrastrukturze cyfrowej łączącej wszystkie centra, odgrywa rolę prekursora w tym obszarze i ma ambitne plany, by odegrać istotną rolę we wdrażaniu EHDS w Polsce.

PZ. Powstanie zwiększona kontrola prywatnego rynku farmaceutycznego…

IS. Tak, przede wszystkim dla bezpieczeństwa pacjentów, ale wierzę, że beneficjentami będą wszyscy interesariusze sektora medycznego. Lepszy i bardziej efektywny dostęp do danych może przyspieszyć wprowadzanie innowacji na rynek, zwiększyć bezpieczeństwo terapii oraz usprawnić polityki zdrowotne w poszczególnych krajach.

PZ. Czy już możemy podać jakiś konkretny przykład jak pacjenci skorzystali na uczelnianych badaniach klinicznych?

IS. Tak, jednym z takich projektów jest Call-POL, realizowany przez Uniwersytet Medyczny w Łodzi (pod kierunkiem prof. dr hab. med. Wojciecha Młynarskiego), który zwyciężył w pierwszym, historycznym konkursie ABM. W ramach projektu włączono 741 dzieci, stosując trzy różne protokoły leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej, dostosowane do grup ryzyka i  charakterystyki molekularnej pacjentów. Dzieci z białaczką z grupy wysokiego ryzyka niepowodzenia standardowego leczenia miały możliwość otrzymania immunoterapii zamiast toksycznej chemioterapii. Takie postępowanie zmniejszyło ryzyko powikłań oraz pozwoliło na realizację dużej części leczenia w warunkach domowych, co znacznie poprawiło komfort życia pacjentów i ich rodzin.

„Projekt cALL-POL: „Childhood ALL in Poland: krajowa harmonizacja diagnostyki i leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej u dzieci”. Do konsorcjum należą: Śląski Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Centralny Szpital Kliniczny w Łodzi oraz Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Technik Innowacyjnych EMAG w Katowicach.

Ostra białaczka limfoblastyczna jest najczęstszym nowotworem złośliwym u dzieci. W ramach projektu cALL-Pol finansowanego przez Agencję Badań Medycznych prowadzone są trzy badania kliniczne, w które zaangażowane są wszystkie ośrodki hematoonkologii pediatrycznej w Polsce, w związku z czym wszystkie dzieci w kraju, u których rozpoznano ostrą białaczkę limfoblastyczną, miały szansę skorzystać z najnowocześniejszych na świecie metod diagnostycznych i unikalnej terapii. Dzięki zaawansowanym badaniom molekularnym i analizie genetycznej komórek białaczkowych, sprawdzano, co zostało uszkodzone w komórkach, jakie mają one defekty genetyczne i co doprowadziło do białaczki u konkretnego pacjenta. W ten sposób można po pierwsze precyzyjnie zdiagnozować chorobę, po drugie - zakwalifikować dziecko do odpowiedniej indywidualnie dopasowanej terapii.

Dzieci z białaczką z grupy wysokiego ryzyka niepowodzenia standardowego leczenia miały możliwość otrzymania immunoterapii zamiast toksycznej chemioterapii. Takie postępowanie zmniejszyło ryzyko powikłań oraz pozwoliło na realizację dużej części leczenia w warunkach domowych, co znacznie poprawiło komfort życia pacjentów i ich rodzin.

Obecnie zakończyła się faza rekrutacji w dwóch z trzech badań, AIEOP-BFM 2017 Poland i EsPhALL2017/COGAALL1631. W ciągu trzech lat dołączyło do badań projektu cALL-Pol 741 dzieci z całej Polski.

Wyniki analizy cząstkowej (ang. interim analysis) z badania AIEOP-BFM 2017 Poland wskazują, że zastąpienie trzech cykli intensywnej chemioterapii immunoterapią spowodowało znaczącą redukcję mierzalnej choroby resztkowej oraz działań niepożądanych, w tym działań niepożądanych stopnia 4, czyli zagrażających życiu w porównaniu z grupą leczoną standardową chemioterapią.

Projekt cALL-POL potrwa planowo do połowo 2029 roku. Wtedy po etapie leczenia, obserwacji i analizie zebranych danych przedstawione zostaną ostateczne wyniki badań skuteczności i bezpieczeństwa zaproponowanych terapii.

PZ. Czy są już dostępne wyniki innych badań, na których skorzystali polscy pacjenci?

IS. Ważnym projektem z punktu widzenia pacjenta jest „Radiation-Free Therapy for the Initial Treatment of Good Prognosis Early Non-Bulky HL, Defined by a Low Metabolic Tumor Volume and a Negative Interim PET After 2 Chemotherapy Cycles (RAFTING-2019)”, prowadzony przez Gdański Uniwersytet Medyczny pod kierownictwem prof. dr hab. med. Jana Macieja Zauchy. Celem tego projektu jest zastosowanie spersonalizowanego podejścia do leczenia chorych na wczesną postać chłoniaka Hodgkina (HL). Terapia opiera się na strategii dostosowanej do ryzyka choroby i wczesnej odpowiedzi na leczenie oraz wprowadza najnowocześniejszą technikę diagnostyczną – monitorowanie wolnokrążącego DNA (ang. free cel DNA).

Kolejnym istotnym przykładem jest badanie prowadzone przez Warszawski Uniwersytet Medyczny pod kierunkiem prof. dr hab. med. Marii Pokorskiej-Śpiewak pn.Leczenie dzieci w wieku 6–18 lat z przewlekłym wirusowym zapaleniem wątroby typu C przy użyciu pangenotypowego leku o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym (PANDAA-PED).

W dniu 9 grudnia odbyła się konferencja poświęcona temu projektowi, podczas której poinformowano o jego sukcesie. Przedstawiono, jak badanie PANDAA-PED wpłynęło na życie dzieci zakażonych HCV, umożliwiając skuteczne leczenie i całkowitą eliminację zakażenia HCV u wszystkich 50 dzieci uczestniczących w badaniu. Jest to największa dotychczas grupa objęta terapią z monitorowaniem mierników mierzących postrzeganie przez pacjentów i ich opiekunów ich doświadczeń podczas otrzymywania opieki.

To są wymierne efekty naszych działań, które potwierdzają skuteczność nowoczesnych, spersonalizowanych metod leczenia w poprawie zdrowia i jakości życia pacjentów.

PZ. Rozmawialiśmy o korzyściach dla pacjentów  badań klinicznych w Polsce. Jakie są korzyści dla lekarzy, środowiska naukowego?

IS. W przeszłości polskie jednostki pełniły rolę wykonawców badań, realizując protokoły badawczo-lecznicze opracowane przez zagraniczne instytucje. Dzięki wsparciu ABM ta sytuacja zaczyna się zmieniać. Polskie ośrodki badawcze zyskały możliwość inicjowania własnych projektów i prezentowania wyników swoich badań na arenie międzynarodowej. Co więcej, mają teraz szansę realizować projekty badań klinicznych o dużej skali, co wcześniej było praktycznie niemożliwe z  powodu braku odpowiednich środków finansowych. Ta zmiana paradygmatu otwiera nowe perspektywy dla rozwoju polskiej nauki i  medycyny.

PZ. A korzyść dla firm farmaceutycznych?

KN. Jeśli chodzi o niekomercyjne badania kliniczne, firmy farmaceutyczne mogą pośrednio czerpać z nich korzyści, na przykład poprzez dostęp do informacji publikowanych w literaturze naukowej.

Istnieje również możliwość komercjalizacji wyników badań, na przykład za pośrednictwem centrów transferu technologii działających przy uczelniach wyższych.

Korzyści wynikające z bezpośredniego wsparcia projektów komercyjnych realizowanych przez firmy są niezaprzeczalne. Ukierunkowane działania, takie jak wsparcie w obszarze leków innowacyjnych, generycznych, biopodobnych oraz wyrobów medycznych, znacząco przyczyniają się do wprowadzania innowacji zarówno produktowych, jak i procesowych, co przekłada się na wymierne korzyści w funkcjonowaniu i rozwoju biznesu.

PZ. Jaki jest zysk dla Polski z 4,4 miliardów zł, która Państwo już zakontraktowaliście?

IS. Nie traktujemy tych środków jako wydatku, lecz jako strategiczną inwestycję w rozwój polskiej nauki i sektora biomedycznego, poprawę jakości leczenia Polaków oraz doskonalenie systemu opieki zdrowotnej. W ramach tych środków zakontraktowaliśmy już 324 projekty, obejmujące niekomercyjne i komercyjne badania kliniczne, Centra Wsparcia Badań Klinicznych, Regionalne Centra Medycyny Cyfrowej oraz inicjatywy edukacyjne. Dotychczas w ramach zakontraktowanych badań klinicznych włączono 11 035 pacjentów, a docelowo liczba ta ma osiągnąć około 42 tys., przy czym te wartości stale rosną.

Badania realizowane są w 475 ośrodkach, w tym szpitalach i innych placówkach opieki zdrowotnej. Już teraz obserwujemy pierwsze efekty ich wysokiej wartości naukowej. Pacjenci uczestniczący w badaniach są leczeni w sposób bardziej precyzyjny, zgodnie z rygorystycznymi reżimami formalno-prawnymi, z większym naciskiem na ich potrzeby.

Realne efekty tych działań są już widoczne, lecz możliwości ich rozwijania wciąż pozostają ogromne. Projekty te pozwalają na budowanie narzędzi oceny skuteczności proponowanych technologii medycznych oraz wzmacniają bezpieczeństwo lekowe kraju.

Wyniki finansowanych badań mogą również odegrać istotną rolę w procesie weryfikacji decyzji refundacyjnych.

Skala działalności i realne efekty są już teraz imponujące jak na tak młodą agencję, a nasze ambicje oraz plany sięgają znacznie wyżej.

PZ. Czy wyniki badań niekomercyjnych mogą być sprzedane?

IS. Tak, otrzymaliśmy już sygnały o zainteresowaniu firm wynikami niektórych badań, co potwierdza ich znaczenie zarówno dla przemysłu, jak i dla systemu opieki zdrowotnej. Statutowym celem jednostek prowadzących badania naukowe jest także komercjalizacja wyników, tam gdzie jest to uzasadnione i możliwe.

Aby zwiększyć efektywność procesu komercjalizacji akademickich badań klinicznych, planujemy zaproponować zmiany w ustawie o badaniach klinicznych. Zmiany te będą zgodne z europejskimi inicjatywami, które zakładają wzmocnienie roli badań akademickich w procesie tworzenia dossier rejestracyjnego produktu leczniczego oraz wprowadzania ich do obrotu gospodarczego.

Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie badania, mimo ich wysokiej wartości naukowej, będą wzbudzały zainteresowanie komercyjne. Może to wynikać z faktu, że ich wyniki bywają sprzeczne z hipotezami przyjętymi przez przemysł farmaceutyczny na etapie projektowania skuteczności i bezpieczeństwa danego leku. W takich przypadkach kluczowy staje się ich cel poznawczy oraz znaczenie wyników dla kształtowania polityki zdrowotnej.

W kontekście bezpieczeństwa, warto podkreślić, że Agencja Badań Medycznych (ABM) dysponuje prawem pierwokupu, które pełni funkcję mechanizmu ochrony interesu Skarbu Państwa. Prawo to zapobiega sprzedaży wartościowych wyników badań za nieadekwatnie niską cenę, co mogłoby skutkować stratami dla sektora publicznego. W przypadku, gdy ABM uzna, że oferta sprzedaży wyników badań jest niekorzystna z perspektywy interesu publicznego, może skorzystać z prawa pierwokupu, aby zabezpieczyć te wyniki dla Skarbu Państwa. Działanie to ma na celu zachowanie równowagi pomiędzy ochroną interesu publicznego a wspieraniem innowacyjności i rozwoju nauki w Polsce.

PZ. A czy jakieś wyniki badań były już sprzedane?

IS. Jeszcze nie. Proszę pamiętać, że badania kliniczne realizowane są w długiej perspektywie czasowej, co najmniej pięcioletniej, a często jeszcze dłuższej, zwłaszcza w przypadku badań onkologicznych. Standardem w takich badaniach są punkty końcowe, takie jak 5-letni czas przeżycia całkowitego. Produktem w  rozumieniu rynkowym są wyniki zakończonych badań, a przygotowanie końcowego raportu jest możliwe dopiero po zakończeniu udziału ostatniego uczestnika w badaniu. Agencja powstała w 2019 roku, a pierwszy konkurs rozstrzygnęliśmy w 2020 roku. W związku z tym wyniki badań klinicznych, które mogą wzbudzić zainteresowanie rynkowe, zaczną pojawiać się wkrótce, ale jeszcze nie nadszedł ten moment.

PZ. Poza uczelniami, ABM współfinansuje badania prowadzone przez polskie firmy farmaceutyczne bądź wytwarzające wyroby medyczne. Zakontraktowana jest kwota 922 mln zł. W grupie beneficjentów jest wiele znanych spółek. Dla kogo dokładnie idą pieniądze z ABM?

KN. Projekty te rozpoczęły się w 2021 roku. Do tej pory dofinansowaliśmy 50 inicjatyw prowadzonych przez polskich przedsiębiorców. Tematyka jest bardzo zróżnicowana – obejmuje zarówno terapie innowacyjne, jak i  rozwój leków generycznych oraz biopodobnych. Nasi beneficjenci realizują projekty wyłonione w ramach siedmiu konkursów. Część z nich uzyskała wsparcie w konkursie na tzw. innowacyjne generyki, którego założenia odpowiadały potrzebom krajowego przemysłu farmaceutycznego, a  także pośrednio odnosiły się do problematyki związanej z zapewnieniem bezpieczeństwa lekowego kraju.

W wyniku przeprowadzanego konkursu na opracowanie i rozwój innowacyjnych rozwiązań w obszarze nowych postaci farmaceutycznych produktów leczniczych dopuszczonych do obrotu, leków generycznych i  biopodobnych podpisano umowy na łączną kwotę 136,8 mln zł. Największe dofinansowanie otrzymał Adamed Pharma (34,0 mln zł), a następnie: Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa (33,2 mln zł), Lek-AM (12,9 mln zł), Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa (12,4 mln zł), Celon Pharma (12,1 mln zł), Polpharma (9,7 mln zł), Polfarmex (8,4 mln zł), Hasco-Lek (5,1 mln zł), Voxel (4,7 mln zł) oraz Synteza (4,3 mln zł).

Kolejny konkurs, dotyczący rozwoju medycyny celowanej lub personalizowanej na bazie terapii komórkowych lub produktów białkowych, został dofinansowany kwotą 200,8 mln zł. Środki trafiły do Pure Biologics (64,9 mln zł), JJP Biologics (51,9 mln zł), PolTreg (31,7 mln zł), Celon Pharma (27,0 mln zł) oraz Adamed Pharma (25,3 mln zł).

Jeszcze większe środki – 249 mln zł – przeznaczono w konkursie na rozwój medycyny celowanej na bazie produktów leczniczych opartych na kwasach nukleinowych i związkach drobnocząsteczkowych. Liderem tego konkursu zostało Ryvu Therapeutics, które otrzymało 62,3 mln zł. Znaczące wsparcie finansowe otrzymały również Captor Therapeutics (52,2 mln zł), Centrum Transferu Technologii Meditransfer IITD (50,6 mln zł),  BS Biotechna (32,1 mln zł), FamiCord (20,8 mln zł), Celon Pharma (19,3 mln zł) oraz Fileclo (12,3 mln zł).

W konkursie na rozwój innowacyjnych rozwiązań terapeutycznych wykorzystujących technologie RNA rozdysponowano 254,1 mln zł. Dofinansowanie otrzymały Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne Polfa (93,9 mln zł), Celon Pharma (83,6 mln zł), Adamed Pharma (58,5 mln zł) i Acellmed (18,2 mln zł).

W ramach mniejszego, ale równie istotnego konkursu na rozwój innowacyjnych wyrobów medycznych opartych na sztucznej inteligencji przyznano dofinansowanie o łącznej wartości 10,3 mln zł, które trafiło do firm Stermedia (6,5 mln zł) i Nivalit (3,8 mln zł).

W konkursie na opracowanie lub adaptację wyrobów medycznych, w tym rozwiązań cyfrowych, dedykowanych medycynie ratunkowej, leczeniu i rehabilitacji obrażeń, ze szczególnym uwzględnieniem medycyny pola walki i zdarzeń masowych, przeznaczono 32,5 mln zł. Najwyższe dofinansowanie otrzymały MediSensonic (11,8 mln zł) oraz Regionalne Centrum Zdrowia (8,1 mln zł). Wsparcie finansowe przyznano również Si-Cura (6,8 mln zł), Metrum Cryoflex (2,5 mln zł), Podema (2,4 mln zł) oraz Imogena (1,1 mln zł).

Ostatni konkurs, dotyczący finansowania opracowania, oceny działania i oceny klinicznej innowacyjnych wyrobów medycznych, przyznano łącznie 38,3 mln zł. Najwyższe dofinansowanie otrzymały Softblue (10,8 mln zł), EGZOTech (9,3 mln zł) i Pentacomp Systemy Informatyczne (9,2 mln zł). Wsparcie finansowe przyznano również BHH Mikromed (4,4 mln zł), Metrum Cryoflex (2,7 mln zł) oraz Consultronix (1,9 mln zł).

PZ. Z konkursów, na które łącznie ABM wyda 922 mln zł, mało skorzystali producenci wyrobów medycznych. Dlaczego?

KN. Chcemy wspierać polskich producentów wyrobów medycznych, jednak w konkursach dedykowanych stricte temu obszarowi wpłynęło stosunkowo niewiele wniosków. Zdecydowanie większe zainteresowanie odnotowaliśmy w konkursach dotyczących produktów leczniczych.