5 zł stawki żywieniowej w szpitalach. Dieta czy głodówka?

W większości szpitali w Polsce żywieniowa stawka dzienna wynosi zaledwie 5 złotych - wynika z informacji przekazanych przez Federację Przedsiębiorców Polskich. O wysokości stawki żywieniowej na pacjenta dyrektor każdego podmiotu decyduje sam.- Jej wielkość powinna być ustalana rozporządzeniem ministra zdrowia dla wszystkich placówek medycznych - apeluje FPP.

Po raz kolejny okazuje się, że dzienne stawki żywieniowe w placówkach medycznych są nierzadko niższe od tych w zakładach karnych. Stawkami powyżej 10 zł mogą się pochwalić jedynie nieliczne podmioty.

Dieta czy głodówka?

- To niedopuszczalnie niska kwota dla osób wymagających wzmocnienia organizmu w chorobie czy po zabiegach - zauważa FPP. Obecnie niestety ponad połowę stawki żywieniowej na pacjenta stanowią koszty związane z przygotowaniem posiłku. By ciąć koszty część szpitali zdecydowało się zlikwidować kuchnie na rzecz podpisania umów z firmami oferującymi catering. Nie zawsze jednak jakość takich posiłków jest dobra, a część dodatkowo trafia do pacjenta zimna lub letnia. 

Jakość szpitalnych posiłków pod lupę wzięła w ubiegłym roku także Najwyższa Izba Kontroli. Placówki nie dbały nawet o to, by pacjenci w posiłkach mieli zapewnioną niezbędną dzienną dawkę kalorii - wynikało z kontroli NIK.

Do tej pory nie wypracowano podstawowych wiążących wytycznych, do których placówki musiałyby się stosować. Nie ma zatem prawa, którego przestrzegania można byłoby w tym przypadku wymagać. W praktyce, to co pacjent dostanie na szpitalnym talerzu zależy wyłączenie od woli dyrektora placówki. Część ekspertów twierdzi, że trudno byłoby w pełni uregulować tak rozbudowaną kwestię (w tym rodzaje diet), ale może nastał już czas, by resort pochylił się nad problemem i częściowo umocował kwestię żywienia pacjentów w prawie.

Szpitale od lat zaciskają pasa

FPP zwraca uwagę, iż mimo rosnących cen energii, paliwa czy samej żywności stawka żywienia w szpitalach pozostaje niezmienna. Obok ochrony i sprzątania, żywienie to kolejny segment, gdzie dyrektorzy zaniżają ceny. - To niedopuszczalny proceder - uważa Federacja i podkreśla, że wysokość stawki żywieniowej powinna być adekwatna do cen rynkowych i ustalana rozporządzeniem ministra zdrowia dla wszystkich placówek medycznych.

- Szacujemy dalszy kroczący wzrost cen artykułów spożywczych. Na bazie dostępnych materiałów oraz kontaktów z dostawcami oceniamy wzrost cen koszyka podstawowego od 15-20 proc. do końca marca 2018 - ocenia przewodniczący Federacji Przedsiębiorców Polskich.

Właściwe żywienie jako istotny element terapii

W sprawie stworzenia standardów żywienia chorych przebywających w szpitalach już dawno interweniował rzecznik praw obywatelskich - Adam Bodnar. W swoim apelu do ministra zdrowia zwrócił uwagę, że żywienie pacjentów jest integralną częścią procesu leczniczego.

Żywienie jest jednym z elementów terapii - źle odżywiony pacjent jest bardziej narażony na zakażenia czy odleżyny. To ważny i niezbędny element terapii, którego nie można pomijać - a przede wszystkim integralna część procesu leczniczego. Misja i obowiązki personelu medycznego - który bez wątpienia powinien być właściwie wynagradzany - powinny iść w parze z dbałością o bezpieczeństwo i jakość opieki nad pacjentem. Takie postulaty prezentujemy od wielu lat - systematycznie apelując do Ministra Zdrowia - podkreśla Zofia Małas, prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.

Na zbawienny wpływ diety zwraca także uwagę Celina Kinicka, członek Polskiego Stowarzyszenia Dietetyków oraz Polskiego Towarzystwa Dietetyki. - Prawidłowe żywienie i właściwe odżywienie pacjenta przyśpiesza rekonwalescencję, zmniejsza ilość powikłań, przyśpiesza gojenie ran, a co za tym idzie - skraca czas hospitalizacji, co jest wymierną oszczędnością zarówno dla szpitala jak i dla państwa - tłumaczy dietetyk.

Inwestycja w żywienie to inwestycja w zdrowie

Niestety w polskim systemie ochrony zdrowia nadal panuje głęboko zakorzenione przeświadczenie, że nakłady na zdrowie to koszt a nie inwestycja, podobnie jest w kwestii żywienia pacjentów. W dalszym ciągu kuleje profilaktyka i promocja zdrowia.

- Jest rzeczą powszechnie wiadomą, że szpitalne stawki żywieniowe są zbyt niskie, aby móc zaspokoić potrzeby żywieniowe pacjentów. W zależności od szpitala ceny nie przekraczają nawet 10 zł za dzień za pacjenta. Żywienie szpitalne powinno pokrywać całodzienne zapotrzebowanie pacjentów na składniki odżywcze. Średni koszt takiego żywienia w domu wynosi około 20 zł. Czyli jest to 4 razy tyle ile podaje Federacja Przedsiębiorców Polskich.

Dyrektorzy szpitali oraz nasz ustawodawca powinni zauważyć tą prostą zależność, że lepsze żywienie skraca leczenie. Warto zainwestować więcej pieniędzy w żywienie szpitalne, po to aby pacjenci krócej tam przebywali i mniej obciążali finansowo państwo.

Być może odgórne ustalenie szpitalnych stawek żywieniowych byłoby rozwiązaniem i stroną ku dobremu. Należy tylko pamiętać o tym, by regulacja taka nie utwierdziła stanu obecnego, a wymusiła większe nakłady na żywienie niż to ma miejsce obecnie - podsumowuje w komentarzu dla Polityki Zdrowotnej Celina Kinicka.

Anna Grela

Źródło: FPP, NIPiP, mat/pras

Nasz komentarz: Choć na pierwszy rzut oka uregulowanie stawek żywieniowych w skali kraju rozporządzeniem może wydawać się panaceum, to jednak potrzeby pacjentów w tym zakresie są diametralnie różne - zależą od wieku, chorób, zażywanych leków, planowanych zabiegów i operacji, masy ciała. Ustalenie jednej stawki wydaje się w tej sytuacji mało racjonalne. W przypadku hospitalizacji jest wiele różnych kwestii wymagających poprawy - choćby dostęp do dobrej jakości produktów chłonnych, papieru toaletowego, mydła, pościeli, temperatury w salach i regulowanie ich rozporządzeniami wydaje się absurdalne. Przykładem jest nowelizacja przepisów o odpadach medycznych, gdzie usuwa się teraz zapis o nieprzezroczystych workach, bo trudno było tą nieprzezroczystość osiągnąć.  Kluczową kwestią jest to by placówki miały pieniądze na działanie. A do podniesienia jakości posiłków można wykorzystać badania satysfakcji pacjentów czy audyty społeczne i wprowadzić przełożenie wyników na szpitalne finanse. Nawet bowiem przy stawce 10 czy 15 złotych posiłki mogą być niesmaczne, źle zbilansowane.