30 dni konsultacji i fala sprzeciwu. Ministerstwo Zdrowia tłumaczy zmiany dla położnych i pielęgniarek

Nowe uprawnienia dla pielęgniarek, rewolucja w kształceniu położnych, możliwość wystawiania zwolnień lekarskich i stwierdzania zgonów w opiece paliatywnej – Ministerstwo Zdrowia rozpoczęło konsultacje społeczne jednej z najważniejszych nowelizacji dotyczących zawodów medycznych ostatnich lat. Podczas śniadania prasowego w resorcie zdrowia wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka oraz przedstawiciele Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych tłumaczyli, dlaczego projekt wywołał tak silne emocje w środowisku pielęgniarek i położnych oraz jakie problemy systemowe ma rozwiązać.

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że projekt nowelizacji ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej dotyczy kilku kluczowych obszarów jednocześnie. Chodzi zarówno o kompetencje zawodowe, organizację rynku pracy, jak i przebudowę systemu kształcenia.

Wiceminister zdrowia Katarzyna Kęcka podkreślała, że resort świadomie zdecydował się na szerokie konsultacje społeczne, ponieważ projekt dotyka bardzo wrażliwych kwestii zawodowych i organizacyjnych.

Jednym z najważniejszych elementów projektu jest formalne uznanie pracy pielęgniarek wykonywanej w miejscach dotychczas nieuwzględnianych przez ustawę. Resort wskazuje przede wszystkim na domy pomocy społecznej.

Ministerstwo Zdrowia chce również wprowadzić trzy poziomy kompetencyjne dla pielęgniarek. Podział ma być uzależniony od doświadczenia zawodowego i kwalifikacji.

Wiceminister zdrowia podkreślała, że kompetencje zawodowe nie wynikają wyłącznie z wykształcenia.

Projekt zakłada także głęboką reformę kształcenia podyplomowego i przeddyplomowego. Resort uważa, że obecny system kursów specjalistycznych w wielu obszarach przestał odpowiadać rzeczywistym potrzebom, ponieważ część efektów kształcenia została już przeniesiona na etap studiów.

Zmienić mają się także specjalizacje pielęgniarskie. Według projektu będą trwały cztery lata i zostaną znacznie mocniej nastawione na praktykę kliniczną.

Egzamin specjalizacyjny nadal będzie organizowany centralnie przez Centrum Egzaminów Medycznych, ale po raz pierwszy ma obejmować również część praktyczną.

Jednym z najbardziej ambitnych elementów projektu jest wpisanie do ustawy APN, czyli zaawansowanej praktyki pielęgniarskiej.

Resort chce stworzyć elitarną grupę pielęgniarek z szerokimi kompetencjami i dużą samodzielnością zawodową. Według założeń APN miałby obejmować około 2 proc. pielęgniarek w Polsce.

Jedną z najbardziej praktycznych zmian ma być możliwość wystawiania krótkoterminowych zwolnień lekarskich przez wybrane grupy pielęgniarek.

Projekt przewiduje, że magistrowie pielęgniarstwa ze specjalizacją będą mogli wystawiać L4 do pięciu dni w przypadku najczęstszych infekcji.

Ministerstwo Zdrowia argumentuje, że rozwiązanie ma skrócić kolejki do lekarzy rodzinnych i uprościć ścieżkę pacjenta.

Resort chce również powiązać wykonywanie szybkich testów diagnostycznych z możliwością wystawienia recepty.

Duże emocje wzbudza także propozycja umożliwienia pielęgniarkom stwierdzania zgonów w opiece paliatywnej i długoterminowej.

Ministerstwo Zdrowia argumentuje, że obecny system prowadzi do dramatycznych sytuacji, w których rodziny zmarłych przez wiele godzin czekają na lekarza.

Resort podkreśla, że rozwiązanie było konsultowane z organizacjami pacjentów, które mają popierać proponowane zmiany.

Projekt zakłada również obowiązek zdobywania punktów edukacyjnych przez pielęgniarki i położne.

Punkty miałyby być zbierane przez pięcioletni okres rozliczeniowy. Ministerstwo Zdrowia przytoczyło przykłady mechanizmów dyscyplinujących stosowanych w części krajów europejskich.

Resort argumentuje, że medycyna rozwija się zbyt szybko, by możliwe było wykonywanie zawodu bez systematycznego aktualizowania wiedzy.

Najwięcej kontrowersji podczas śniadania prasowego wywołały jednak zmiany dotyczące położnych i nowego modelu kształcenia.

Ministerstwo Zdrowia zapewnia, że nie planuje likwidacji zawodu położnej, ale chce wprowadzić model dwuzawodowości. Według projektu studentki i studenci najpierw kończyliby pielęgniarstwo, a następnie w ciągu 18 miesięcy i minimum 3000 godzin kształcenia zdobywali kwalifikacje położnej, położnego.

Resort tłumaczy, że propozycja wynika z pogarszającej się sytuacji na rynku pracy położnych, szczególnie w regionach dotkniętych likwidacją oddziałów położniczych.

Wiceminister przywołała również dane dotyczące kosztów kształcenia.

Według resortu w Polsce pracuje obecnie 44 tys. położnych, a kolejne 13 tys. pozostaje poza systemem pracy.

Przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia przekonywali, że część protestów wynika z błędnego zrozumienia projektu.

Według danych przedstawionych podczas śniadania prasowego do resortu wpłynęło już około tysiąca uwag do projektu, ale – jak podkreślano – około 80 proc. z nich ma charakter powtarzalny.

Edyta Gadomska, zastępczyni dyrektora Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych zwracała uwagę, że wiele położnych obawia się likwidacji zawodu.

Dyrektor Departamentu Rozwoju Kadr Medycznych Ministerstwa Zdrowia Mariusz Klencki przekonywał natomiast, że część sprzeciwu może wynikać z obaw środowiska akademickiego.

Resort zdrowia bardzo mocno podkreślał również konieczność rozszerzenia roli położnych w podstawowej opiece zdrowotnej.

Wiceminister Katarzyna Kęcka wskazywała, że położne powinny być obecne nie tylko przy porodzie i połogu, ale także w opiece nad kobietami w wieku menopauzalnym, pacjentkami onkologicznymi czy kobietami z problemem nietrzymania moczu.

Ministerstwo chce także rozszerzyć rolę położnych w profilaktyce raka szyjki macicy i pobieraniu cytologii płynnej.

Wiceminister opisywała również planowane rozwiązania dla pacjentek z ograniczoną mobilnością.

Podczas śniadania prasowego na Miodowej 15 dużo miejsca poświęcono także problemowi nietrzymania moczu u kobiet.

Katarzyna Kęcka przyznała, że problem przez lata był marginalizowany, mimo że dotyczy ogromnej liczby pacjentek, szczególnie po 70. roku życia, na co zwrócili uwagę dziennikarze.

Wiceminister podkreślała, że Ministerstwo Zdrowia analizuje możliwość szerszego włączenia fizjoterapii uroginekologicznej do publicznego systemu ochrony zdrowia.

Przywołała również doświadczenia własnego szpitala, gdzie współpraca z fizjoterapeutami uroginekologicznymi doprowadziła do zmniejszenia liczby zabiegów operacyjnych.

Ministerstwo Zdrowia podkreśla, że obecny etap prac ma charakter konsultacyjny i żadne rozwiązania nie są jeszcze ostateczne.

Wiceminister Katarzyna Kęcka wielokrotnie deklarowała gotowość do dalszych rozmów z samorządem pielęgniarek i położnych, organizacjami zawodowymi oraz ekspertami.

Resort zapowiada, że po zakończeniu 30-dniowych konsultacji społecznych odbędzie się kolejny etap rozmów ze środowiskiem medycznym.