Kto może być psychoterapeutą w Polsce?

Środowisko psychoterapeutów storpedowało plany ministra zdrowia, który chciał ograniczyć dostęp do ich zawodu a tym samym pacjentom do terapii. Specjaliści od zdrowia psychicznego rozpoczęli pracę nad własną ustawą regulującą zasady wykonywania ich zawodu, wskazują że prawo do jego wykonywania powinno mieć magistrów wielu kierunków o ile skończą szkołę psychoterapii.

Projekt noweli rozporządzenia ministra zdrowia w dziedzinach mających zastosowanie w ochronie zdrowia, został zablokowany. A miał wprowadzić znaczące zmiany w zakresie dostępu do zawodu psychoterapeuty i dostępności jego usług dla pacjenta. Upubliczniony w listopadzie 2022 r. nie doczekał się jeszcze ani podpisu ministra zdrowia ani realizacji. Wszystko przez to, że środowisko terapeutów, psychologów i lekarzy psychiatrów podniosło larum, wskazując, że przepisy są szkodliwe. M.in. dlatego, że do wykonywania zawodu terapeuty dopuszczały tylko specjalistów z ukończonym szkoleniem i certyfikatem a wyłączało osoby w trakcie certyfikacji.

Przypomnijmy bowiem, że minister zdrowia chciał wprowadzić specjalizację z psychoterapii zakończoną państwowym egzaminem. Na wzór specjalizacji z psychologii klinicznej. W lutym b.r. w Sejmie, na posiedzeniu parlamentarnego zespołu ds. ustawowego uregulowania zawodu psychoterapeuty, eksperci zapoczątkowali prace nad kształtem ustawy, którą środowisko psychoterapeutyczne uważa za bardzo potrzebną.

Wydaje się, że Polska Rada Psychoterapii zaczyna mówić jednym głosem. W Polsce bowiem środowisko psychologów i terapeutów jest jednym z bardziej niezintegrowanych. Przeciętny Kowalski nie rozumie o co im chodzi, choć od kilkunastu lat walczą o ustawę o zawodzie psychoterapeuty. Inne oczekiwania miewają jednak psycholodzy a jeszcze inne psychiatrzy

Co ciekawe, właśnie  psycholodzy mają od lat obowiązująca ustawę a do tej pory nie mogą powołać samorządu zawodowego. Stąd niezadowolony z ich usługi klient nie ma nawet do kogo się poskarżyć na psychologa działającego wbrew etyce zawodowej.

Jeszcze inny pogląd mają psychiatrzy na to kto powinien wykonywać zawód terapeuty. -Ja nie jestem zwolennikiem ortodoksyjnego podejścia, że terapię powinien prowadzić wyspecjalizowany w tym kierunku lekarz czy psycholog. Równie dobrze może być to teolog, czy filozof o ile skończy kształcenie psychoterapeutyczne i uzupełni wiedzę z psychologii klinicznej czy psychiatrii. W zawodzie terapeuty liczą się cechy osobowościowe, dojrzałość osoby, która prowadzi terapię- wskazuje prof. Bogdan de Barbaro,  przewodniczący sekcji terapeutycznej Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. 

Problem ze zdrowiem psychicznym w Polsce polega na tym, że zajmują się nim różne osoby i nie zintegrowane, rozproszone środowiska.

• Lekarz psychiatra - jako jedyny może przepisywać leki psychotropowe gdy postawi diagnozę, że pacjent cierpi na chorobę psychiczną np. schizofrenię czy depresję.
• Psycholog - konsultuje zaburzenia osobowości m.in. narcystyczne, psychopatyczne, których raczej lekami się nie leczy.
• Terapeuta, jak sama nazwa wskazuje, prowadzi terapię. Zgodnie z obecnym stanem prawnym nie musi być ani psychologiem, ani lekarzem psychiatrii. W zasadzie, nie musi nawet kończyć szkolenia terapeutycznego.

Z drugiej strony w Polsce funkcjonuje właśnie Polska Rada Psychoterapii, która zrzesza szkoły terapeutyczne i wydaje standardy kształcenia terapeutów. Zgodnie z nimi terapeuta powinien jednak skończyć czteroletnie szkolenie w szkole psychoterapii.  Poszczególne zaś szkoły określają magistrów jakich kierunków przyjmują na to kształcenie. W jednych mogą być o tylko psycholodzy, pedagodzy, lekarze psychiatrzy a w innych także filozofowie, socjologowie, teologowie a nawet matematycy.  I to rozwiązanie psychoterapeuci chcą przenieść na grunt przygotowywanej ustawy.

Szkopuł w tym, że  dziś także nie ma tabunów chętnych aby prowadzić ją na NFZ. Brakuje też psychiatrów dziecięcych, którzy chcieliby pracować w publicznym systemie. Terapeuci narzekają, że refundowana dla pacjenta sesja trwa 45 min a na poczekalni czeka za nim kolejny.

Wskazuje, że nie chciałaby aby psychoterapia stała się w Polsce zupełnie prywatna jak stomatologia czy dermatologia. Ale jak terapeuci mają się garnąc do pracy w publicznym systemie gdy stawka rynkowa godziny terapii w Warszawie waha się między 200 a 300 zł?

Dziś przyszli przyszli psychoterapeuci kształcą się w kilkuletnich szkołach psychoterapii w nurcie behawioralnym, psychoanalitycznym, psychodynamicznym, logoterapeutycznym i poszczególne towarzystwa nadają im certyfikaty. 

Tymczasem zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia w sprawie świadczeń gwarantowanych i leczenia uzależnień psychoterapeutą, który chce przyjmować pacjentów w ramach kontraktu z NFZ może być osoba, która jest magistrem: psychologii, resocjalizacji, pedagogiki, socjologii, pielęgniarstwa, lekarzem psychiatrą  oraz ukończyła szkołę terapeutyczną. Część środowiska terapeutycznego nadal jednak nie rozumie, dlaczego w definicji ministra zdrowia, terapeutą nie mogą być także inni magistrzy

Wychodzi na to, że jednak jeszcze długa droga do uporządkowania zawodu terapeuty.