Zespół stresu popandemicznego to nowe wyzwanie dla zdrowia psychicznego. Naukowiec SUM ma rady

Pandemia COVID-19 była dla wielu z nas ogromnym wstrząsem, nie tylko zdrowotnym, ale i psychologicznym. Żyliśmy w ciągłym napięciu, niepewności i lęku o przyszłość. W wyniku tych doświadczeń u niektórych osób rozwinął się tzw. zespół stresu popandemicznego, który, podobnie jak inne formy stresu pourazowego, może mieć długotrwałe konsekwencje dla zdrowia psychicznego - zauważa dr Mateusz Grajek z Wydziału Zdrowia Publicznego Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Bytomiu.

- Zespół stresu popandemicznego to stan psychiczny, który występuje po długotrwałym narażeniu na silny stres związany z pandemią. Chociaż pojęcie to jest stosunkowo nowe i nie ma jeszcze oficjalnej definicji w klasyfikacjach chorób psychicznych, coraz więcej psychologów i psychiatrów dostrzega jego symptomy w populacji. W pewnym sensie jest to odmiana zespołu stresu pourazowego (PTSD), który jest powszechnie znany jako zaburzenie występujące po doświadczeniu traumatycznego wydarzenia – ocenia dr Grajek.

Objawy zespołu stresu popandemicznego mogą być różnorodne i różnić się intensywnością u poszczególnych osób. Do najczęściej występujących należą: nadmierne napięcie i niepokój. Nawet po ustaniu najbardziej restrykcyjnych obostrzeń, osoby mogą odczuwać ciągły niepokój o zdrowie swoje i bliskich. Kolejnym problemem, jaki zauważa naukowiec, są problemy ze snem. Trudności z zasypianiem lub częste wybudzanie się w nocy mogą być oznaką tego stanu. O zespole stresu popandemicznego mogą świadczyć obniżony nastrój i depresja. Utrata zainteresowania dotychczasowymi aktywnościami, uczucie bezradności, smutek i brak energii to typowe symptomy depresji, która może rozwijać się jako odpowiedź na długotrwały stres. Niepokoić też powinna izolacja społeczna. Pomimo zniesienia ograniczeń, niektóre osoby mogą nadal unikać kontaktów towarzyskich, co jest spowodowane obawami przed ponownym zarażeniem lub trudnościami w powrocie do wcześniejszych nawyków społecznych. Naukowiec podkreśla również, że alarmujące są problemy z koncentracją i pamięcią. Długotrwały stres może wpływać na zdolność do skupienia się i zapamiętywania informacji.

Istnieje wiele czynników, które mogą przyczynić się do rozwoju zespołu stresu popandemicznego. Po pierwsze, sama pandemia była sytuacją niezwykle stresującą, która wywróciła nasze życie do góry nogami. Niepewność co do przyszłości, strach przed chorobą, a także izolacja społeczna mogły znacząco wpłynąć na naszą psychikę. Po drugie, media, które nieustannie dostarczały informacji o liczbie zachorowań i zgonów, mogły wzmocnić nasze lęki i poczucie zagrożenia. Również problemy finansowe, wynikające z utraty pracy lub zmniejszenia dochodów, były istotnym czynnikiem stresogennym.

Zespół stresu popandemicznego, jak każde zaburzenie psychiczne, wymaga odpowiedniego podejścia i leczenia. Dr Mateusz Grajek podaje kilka sposobów, które mogą pomóc w radzeniu sobie z tym problemem. To np. psychoterapia: Rozmowa z terapeutą może pomóc w zrozumieniu i przepracowaniu lęków oraz stresów, które pojawiły się w wyniku pandemii. Pomaga wtedy wsparcie społeczne. 

Kolejnym sposobem na poradzenie sobie z zespołem stresu popandemicznego jest stosowanie technik relaksacyjnych. Ćwiczenia oddechowe, medytacja, czy joga mogą pomóc w redukcji napięcia i poprawie samopoczucia. Pomaga też aktywność fizyczna. 

Zespół stresu popandemicznego to nowy fenomen, który pojawił się w wyniku globalnej pandemii COVID-19. Choć dla wielu osób powrót do normalności jest już rzeczywistością, niektórzy wciąż zmagają się z długotrwałymi skutkami psychicznymi tego trudnego okresu. Zrozumienie tego zjawiska oraz właściwe metody radzenia sobie z nim są kluczowe dla odbudowy zdrowia psychicznego po tym globalnym kryzysie.