Zdrowie kobiet w centrum rozmów z WHO. Parlamentarzyści z 9 krajów spotkali się w Genewie

Zdrowie kobiet, zdrowie seksualne i reprodukcyjne (SRHR) oraz rosnący ciężar chorób niezakaźnych, w tym nowotworów, były głównymi tematami dialogu parlamentarnego KAS–UNITE z WHO, który odbył się 20 stycznia 2026 r. w Genewie. W spotkaniu wysokiego szczebla wzięli udział parlamentarzyści z dziewięciu krajów oraz eksperci Światowej Organizacji Zdrowia.

WHO powitała 20 stycznia 2026 r. w swojej siedzibie w Genewie delegację parlamentarzystów uczestniczących w dialogu wysokiego szczebla, zorganizowanym przez Fundację Konrada Adenauera (KAS) oraz Sieć Parlamentarzystów UNITE na rzecz Globalnego Zdrowia. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele Albanii, Niemiec, Gruzji, Meksyku, Słowacji, Republiki Południowej Afryki, Sri Lanki, Szwecji i Zimbabwe.

Celem rozmów było wzmocnienie współpracy między WHO a parlamentami w obszarze zdrowia kobiet, SRHR, chorób niezakaźnych (NCD) oraz przyszłości globalnego multilateralizmu zdrowotnego.

Dr Alia El-Yassir, Dyrektor WHO ds. Równości, Równości i Różnorodności, zwróciła uwagę, że zdrowie kobiet nie może być analizowane w oderwaniu od czynników społecznych i strukturalnych. Podkreśliła, że nierówności płciowe, normy społeczne i bariery systemowe wpływają na zdrowie kobiet przez całe życie.

Ekspertka zaznaczyła, że skuteczna poprawa zdrowia kobiet wymaga skoordynowanych działań w różnych segmentach systemu ochrony zdrowia, a nie punktowych interwencji.

Do znaczenia Deklaracji Pekińskiej i Platformy Działania z 1995 roku odniosła się dr Anna Coates, koordynatorka techniczna WHO ds. równości płci. Zauważyła, że mimo trzech dekad od przyjęcia tych ram, postęp w zdrowiu kobiet pozostaje nierównomierny na świecie.

Ekspertka wskazała na potrzebę tworzenia systemów opieki zdrowotnej uwzględniających perspektywę płci oraz zapewniających kompleksową opiekę nad kobietami na wszystkich etapach życia.

Parlamentarzyści uczestniczący w dialogu podkreślali, że zdrowie publiczne jest ściśle powiązane z polityką społeczną i gospodarczą. Zwracali uwagę na konieczność lepszego łączenia dowodów naukowych, legislacji i realnego wpływu na zdrowie obywateli na poziomie krajowym.

Wskazywano, że parlamenty odgrywają kluczową rolę w tworzeniu prawa, decyzjach budżetowych i nadzorze nad wdrażaniem strategii zdrowotnych.

Jednym z głównych tematów rozmów było zdrowie seksualne i reprodukcyjne oraz prawa w tym zakresie (SRHR). Dr Pascale Allotey, Dyrektor Departamentu WHO ds. Zdrowia Seksualnego, Reprodukcyjnego, Matek, Dzieci, Młodzieży i Starzenia się, przedstawiła podejście WHO oparte na cyklu życia.

Podkreśliła, że potrzeby zdrowotne zmieniają się od urodzenia do starości i są silnie zależne od kontekstu społecznego, kryzysów humanitarnych oraz trendów demograficznych. Zaznaczyła również kluczową rolę parlamentarzystów w promowaniu praw seksualnych i reprodukcyjnych oraz współpracy z WHO i Programem na rzecz Rozrodu Człowieka.

Ważnym elementem dialogu była rosnąca rola nowotworów jako wyzwania dla zdrowia kobiet i systemów ochrony zdrowia. Dr Prebo Barango, koordynator Inicjatywy Eliminacji Raka Szyjki Macicy, przedstawił postępy w profilaktyce i badaniach przesiewowych.

Z kolei dr Meghan Doherty, konsultantka ds. opieki paliatywnej, oraz Santiago Milan, koordynator Globalnej Platformy WHO ds. Dostępu do Leków na Raka Dziecięcego, omówili działania WHO na rzecz poprawy dostępu do podstawowych leków i opieki skoncentrowanej na pacjencie.

Dyskusje pokazały, że choroby niezakaźne (NCD), w tym nowotwory, wymagają długofalowego zaangażowania politycznego i inwestycji krajowych. Parlamentarzyści dzielili się przykładami z własnych państw, wskazując na ogromny wpływ raka na rodziny, opiekunów oraz gospodarkę.

Podkreślano znaczenie edukacji zdrowotnej, redukcji stygmatyzacji oraz poprawy jakości życia pacjentów, także poprzez rozwój opieki paliatywnej.

O przyszłości globalnego zdrowia i multilateralizmu mówił dr Jeremy Farrar, Zastępca Dyrektora Generalnego WHO ds. Promocji Zdrowia, Zapobiegania Chorobom i Opieki. Przedstawił proces restrukturyzacji WHO, którego celem jest zwiększenie skuteczności organizacji i lepsze wsparcie państw członkowskich.

Podkreślił także znaczenie systematycznej współpracy WHO z parlamentami, które mają realny wpływ na kształt polityki zdrowotnej i finansowanie ochrony zdrowia.

Dialog zakończył się wspólnym apelem o dalszą współpracę między WHO, parlamentami oraz partnerami takimi jak KAS i UNITE. Uczestnicy podkreślili, że poprawa zdrowia kobiet wymaga przywództwa politycznego, stabilnych inwestycji i silnych instytucji międzynarodowych.

Kontynuacją tych rozmów ma być Szczyt Globalny UNITE 2026, zaplanowany na 6–7 marca 2026 r. w Manili na Filipinach.