Za młody na nadciśnienie. Zbadali i pokazali, że jest inaczej

13 procent przebadanych osób poniżej 40. roku życia ma nadciśnienie. Takie wnioski płyną z badania PICTURE realizowanego przez lekarzy we współpracy z Urzędem Miejskim Wrocławia. Nadciśnienie tętnicze coraz częściej dotyczy osób określanych jako młodzi dorośli, ale wciąż bywa niezauważone. Choroba wciąż kojarzona jest głównie z wiekiem średnim i starszym, przez co wielu młodszych pacjentów nie bada regularnie ciśnienia.

PICTURE (Population Cohort Study of Wroclaw Citizens) to długofalowy projekt obserwacyjny obejmujący mieszkańców Wrocławia. Naukowcy analizują w nim m.in. choroby przewlekłe, zgłaszane objawy, zdrowie emocjonalne, masę ciała oraz wyniki badań laboratoryjnych.

W najnowszej analizie badacze z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu skupili się na ponad tysiącu dorosłych w wieku 25–49 lat — rodzicach dzieci uczestniczących w projekcie. Sprawdzano częstość występowania podwyższonego ciśnienia oraz główne czynniki ryzyka.

Wyniki pokazują, że problem jest poważniejszy, niż można się spodziewać. Nadciśnienie stwierdzono u:

• 13 proc. osób poniżej 40. roku życia

• 20 proc. uczestników w wieku 40–49 lat

Oznacza to, że niemal co piąty czterdziestolatek ma nadciśnienie.

Najbardziej niepokojące okazało się to, jak wiele przypadków pozostawało wcześniej nierozpoznanych.

Badanie potwierdziło silny związek nadciśnienia z czynnikami stylu życia i obciążeniami zdrowotnymi. Największe znaczenie miały:

• otyłość

• palenie papierosów

• nieprawidłowy poziom lipidów

• rodzinne występowanie nadciśnienia

Osoby z otyłością miały ponad czterokrotnie wyższe ryzyko choroby niż osoby z prawidłową masą ciała. U palaczy ryzyko było ponad dwukrotnie większe. Wśród młodszych dorosłych kluczową rolę odgrywała nadmierna masa ciała — zwiększała ryzyko nadciśnienia nawet siedmiokrotnie.

Dane pokazały także znaczące różnice zależne od płci. W grupie 40–49 lat nadciśnienie występowało:

• u co trzeciego mężczyzny

• u co ósmej kobiety

To wskazuje, że młodzi mężczyźni są szczególnie narażeni i powinni być objęci intensywniejszą profilaktyką.

Nieleczone nadciśnienie rozwijające się już w młodym wieku zwiększa ryzyko poważnych powikłań w przyszłości, takich jak:

• zawał serca

• udar mózgu

• choroby nerek

• zaburzenia poznawcze

Im wcześniej pojawia się problem, tym dłużej dochodzi do uszkodzeń naczyń krwionośnych i narządów wewnętrznych. Tymczasem wiele osób w wieku 20–40 lat rzadko mierzy ciśnienie, uznając, że są „za młode na takie choroby”.

Autorzy badania podkreślają, że większość wykrytych przypadków wiązała się z czynnikami modyfikowalnymi. Oznacza to realną możliwość zapobiegania chorobie poprzez:

• zdrową dietę

• regularną aktywność fizyczną

• utrzymanie prawidłowej masy ciała

• rezygnację z palenia

Profilaktyka nadciśnienia powinna zaczynać się jak najwcześniej. Regularny pomiar ciśnienia to proste, tanie i skuteczne narzędzie, które może uchronić przed poważnymi powikłaniami w przyszłości. Badanie PICTURE pokazuje, że warto po nie sięgać jak najwcześniej.

PICTURE to wieloletni projekt badający zdrowie mieszkańców Wrocławia — zarówno dzieci, jak i ich rodziców. Dzięki temu naukowcy mogą analizować wpływ stylu życia, środowiska i czynników medycznych na rozwój chorób cywilizacyjnych.

Projekt realizuje interdyscyplinarny zespół specjalistów z zakresu medycyny, zdrowia publicznego i nauk o zdrowiu, we współpracy z jednostkami klinicznymi, badawczymi i biobankiem Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Liderem projektu jest prof. Tomasz Zatoński, a badanie współfinansuje Urząd Miejski Wrocławia.