Seniorzy w szpitalach: jak dbać o ich dobre samopoczucie i zdrowie - rola wolontariuszy Fundacji Dr Clown.

Co czwarta osoba w Polsce ma skończone 60 lat. Starzejące się społeczeństwo to duże obciążenie dla systemu ochrony zdrowia. Najwięcej hospitalizacji jest właśnie w tej grupie wiekowej. Mimo iż pobyt w szpitalu wiąże się ze stresem, to nie spotykają się oni ze zrozumieniem.

Otaczanie szczególną troską dzieci, znajdujące się w szpitalu jest naturalną działalnością. Rodzice robią wszystko, by dzieci jak najmniej odczuły to, że muszą przebywać w szpitalu. Szpitalne korytarze pomalowane we wzory bohaterów bajek, kolorowe meble, miękkie krzesła i inne przedmioty mają odciągać uwagę od procedur medycznych, które mogą pozostawić traumę.

Tymczasem bardziej doświadczonym pacjentom nie poświęca się już tyle uwagi, pozostawiając ich najczęściej samym sobie. Szpitalne warunki dodatkowo nie sprzyjają łatwiejszemu pobytowi na oddziale. A słaba kondycja psychiczna nie sprzyja powrotowi do zdrowia.

- Hospitalizacja u osób z grupy wiekowej 60+ wiąże się ze szczególnym obciążeniem psychicznym i stresem - zauważa Fundacja Dr Clown. - U ponad 60 proc. starszych pacjentów m.in. z poczuciem bezradności, lękiem i osamotnieniem.

Wolontariusze Fundacji wspierają rocznie niemal 41 tys. osób w całej Polsce, w tym seniorów, dodając im otuchy, motywując do aktywności i udziału w rehabilitacji.

Pobyt w szpitalu jest stresujący niezależnie od wieku, jednak dla osób starszych jest to sytuacja szczególnie trudna, wyrywająca ich z codziennej rutyny i zwiększająca obciążenie psychiczne, mogąca prowadzić do depresji i, paradoksalnie, pogorszenia stanu zdrowia. Według dostępnych badań pobyt w szpitalu u ponad 60 proc. starszych pacjentów może wywoływać negatywne emocje, takie jak poczucie bezradności, lęk, znudzenie, osamotnienie, złość i żal. Jedynie 14 proc. badanych seniorów otrzymało w szpitalu wsparcie w postaci rozmowy i wysłuchania, a 9 proc. pomoc w opanowaniu lęku i stresu.

- Kontakt z drugim człowiekiem i możliwość rozmowy z bliskimi bardzo pomagają seniorom w radzeniu sobie ze szpitalną rzeczywistością, jednak nie zawsze istnieje taka możliwość. Nasi profesjonalnie wyszkoleni wolontariusze docierają do blisko 41 tys. osób rocznie w całej Polsce, w tym do seniorów w szpitalach i placówkach specjalistycznych. Wizyty u osób starszych mają na celu nie tylko wsparcie w powrocie do zdrowia. Nasza obecność i bliskość pomagają zapomnieć o bólu, samotności i strachu. Wspieramy rozmową i dodajemy otuchy. Motywujemy do aktywności, dzięki nam seniorzy chętniej biorą udział w zabiegach rehabilitacyjnych – mówi Agata Bednarek, Prezeska Fundacji Dr Clown, wyznaczającej standardy terapii śmiechem od 25 lat – Śmiech jest dobrym sposobem na obniżenie poziomu stresu i odreagowanie frustracji związanej z trudną sytuacją. Jak wykazały badania, codzienne wywoływanie śmiechu u seniorów przez cztery tygodnie poskutkowało u nich obniżeniem ciśnienia krwi średnio o 10 proc. oraz, idącym za tym, zmniejszeniem ryzyka chorób serca o 25 proc.- dodaje Bednarek.

Problemem związanym z pobytem w szpitalu dla osób starszych jest również konieczność bycia całkowicie zależnym od innych i brak informacji – tylko 19 proc. badanych otrzymało od pielęgniarek wyjaśnienie wykonywanych wokół nich czynności, a 16 proc. wytłumaczenie, na czym polega ich planowane badanie diagnostyczne.

- Samotność w szpitalu jest efektem samotności w życiu, która dzisiaj jest wpisana w starość. Członkowie rodziny i przyjaciele umierają, dzieci często migrują do innych miast i za granicę – mówi prof. dr hab. med. Antoni Krzeski, emerytowany kierownik Kliniki Otorynolaryngologii Wydziału Lekarsko-Stomatologicznego Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego – Dochodzi do tego problem izolacji. Przed transformacją ustrojową istniały miejsca takie jak lokalne kluby książki i prasy, do których starsze osoby mogły pójść, spędzić czas, spotkać się z innymi ludźmi. Teraz zniknęły – nie miały uzasadnienia ekonomicznego, ale były potrzebne. Jednak ten problem będzie narastał i potrzebujemy też rozwiązań systemowych - dodaje lekarz.

Seniorzy stanowią istotny odsetek pacjentów polskich szpitali – jak podaje GUS na podstawie danych NFZ, koszty refundacji leczenia szpitalnego dla osób w wieku powyżej 60 lat stanowią ponad 55 proc. ogólnej kwoty refundacji tych świadczeń. Na tle innych krajów Unii Europejskiej polscy seniorzy niezbyt dobrze oceniają własne zdrowie – niecałe 20 proc. określa je jako dobre lub bardzo dobre, podczas gdy w całej UE odsetek ten wynosi prawie 42 proc. Ponad połowa polskich seniorów przyznaje również, że ich zdolność do wykonywania codziennych czynności jest ograniczona (w UE trochę mniej – niecałe 49 proc.). 

na podst. mat. pras.