Wirus opryszczki może pomóc w leczeniu glejaka

Wirus opryszczki w formie wirusa onkolitycznego może wzmocnić odpowiedź immunologiczną przeciwko glejakowi wielopostaciowemu, najgroźniejszemu nowotworowi mózgu – wynika z publikacji w „Cell”. Badanie kliniczne fazy 1 z udziałem 41 pacjentów wykazało wydłużenie przeżycia po terapii eksperymentalnej. Naukowcy z Mass General Brigham i Dana-Farber Cancer Institute pokazali, że terapia zwiększa infiltrację komórek T w obrębie guza mózgu.

Zespół kierowany przez naukowców z Mass General Brigham oraz Dana-Farber Cancer Institute opisał w czasopiśmie „Cell” (DOI: 10.1016/j.cell.2025.12.055) wyniki badań nad nową metodą leczenia glejaka wielopostaciowego. To najczęstszy i najbardziej złośliwy pierwotny nowotwór mózgu u dorosłych.

Badacze zastosowali genetycznie zmodyfikowany wirus opryszczki pospolitej, który działa jako wirus onkolityczny. Został on zaprojektowany tak, aby namnażać się wyłącznie w komórkach nowotworowych, a nie w zdrowej tkance mózgu.

Autorem konstrukcji wirusa jest dr n. med. E. Antonio Chiocca z Mass General Brigham. Wirus infekuje komórki glejaka, niszczy je, a następnie tworzy kolejne kopie, które atakują następne komórki nowotworowe.

Proces ten nie tylko prowadzi do bezpośredniego niszczenia guza, ale także pobudza układ odpornościowy. Zakażenie komórek nowotworowych uruchamia reakcję immunologiczną, która sprzyja napływowi komórek odpornościowych do guza.

W badaniu fazy 1 uczestniczyło 41 pacjentów z nawrotowym glejakiem wielopostaciowym. Terapia wirusem onkolitycznym była podana jednorazowo w formie wstrzyknięcia do guza.

Wyniki pokazały wydłużenie przeżycia w porównaniu z historycznymi danymi dotyczącymi tej grupy chorych. Największe korzyści obserwowano u osób, które miały wcześniej istniejące przeciwciała przeciwwirusowe.

Równolegle naukowcy przeprowadzili analizę komórkową próbek od uczestników badania. Wykazali, że leczenie prowadzi do długotrwałej infiltracji komórek T do wnętrza guza.

Bliskie sąsiedztwo cytotoksycznych komórek T z obumierającymi komórkami nowotworowymi wiązało się z dłuższym przeżyciem pacjentów. Odnotowano również wzrost liczby komórek T w mózgu po terapii.

Jak podkreślił współautor badania, dr n. med. Kai Wucherpfennig z Dana-Farber Cancer Institute:

Dodał również:

Do odkrycia odniósł się także E. Antonio Chiocca, który zaznaczył:

I dodał:

Badanie sugeruje, że terapia wirusem onkolitycznym opartym na wirusie opryszczki może otworzyć nowy kierunek w leczeniu glejaka wielopostaciowego, który dotąd pozostaje jednym z najtrudniejszych do leczenia nowotworów mózgu.