Ustawa o wspólnym pożyciu. Takie uwagi ma Ministerstwo Zdrowia

Rząd przyjął projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu wraz z projektem ustawy wprowadzającej ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. Jeszcze w styczniu tymi przepisami ma się zająć Sejm. Wiemy, jakie uwagi przedstawiło Ministerstwo Zdrowia.

Jeszcze przed decyzją rządu premier Donald Tusk mówił:

I wyraził przekonanie, że kiedy już ustawa zostanie przyjęta przez Sejm i Senat, prezydent jej nie zawetuje. To jednak jest możliwe, bo prawica nie zgadza się na prawne i formalne usankcjonowanie wolnych związków.

Na tego typu rozwiązania czeka wiele osób, a mowa o nich była już od lat. Już w 2024 roku powstał projekt ustawy o związkach partnerskich, to nigdy nie miał szans na powodzenie. Ostro sprzeciwiał się temu PSL, mówiąc, że to otwiera drogę do małżeństw homoseksualnych i adopcji dzieci przez takie pary.

W końcu jednak, w połowie października, Lewica porozumiała się z PSL i politycy przedstawili założenia do ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu wraz z projektem ustawy wprowadzającej ustawę o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu.

Centrum Informacyjne Rządu tłumaczy, że nowe przepisy umożliwią osobom żyjącym w związkach nieformalnych kształtowanie wzajemnych praw i obowiązków w sferze majątkowej, rodzinnej oraz osobistej. Będzie to możliwe dzięki zawarciu umowy cywilnoprawnej przed notariuszem.

W projekcie można także przeczytać, że taki związek to także:

Taki związek ma być oparty na umowie zawieranej przed notariuszem, która następnie musi zostać przesłana do Urzędu Stanu Cywilnego i tam zarejestrowana. W wyjątkowych okolicznościach notariusz może odmówić sporządzenia aktu, a urzędnik – zarejestrowania związku.

Może się tak stać np. w sytuacji, gdy któraś ze stron umowy nie jest pełnoletnia lub gdy pozostaje w małżeństwie lub innym, wcześniej zarejestrowanym związku.

To przepisy, które rzutują na wiele innych aspektów życia i prawa. Choć sama ustawa nie jest za długa, to jednak jej wprowadzenie wymaga zmiany innych aktów prawnych. I tego właśnie dotyczą zgłoszone przez Ministerstwo Zdrowia uwagi.

Patrząc na zakres, jakiego dotyka projekt, można zrozumieć, czemu musiały się do niego odnieść wszystkie ministerstwa. Jednym z nich jest resort zdrowia.

Trzeba też wyjaśnić, że już wcześniej (do projektu z 2024 r. o związkach partnerskich) MZ przedstawiło zastrzeżenia legislacyjne, a teraz je ponowiło.

Ale do rzeczy – jakich modyfikacji prawnych oczekuje Ministerstwo Zdrowia.

Dlatego uznaje za zasadne, aby wprowadzić przepisy przejściowe, aby móc przygotować dokładne przepisy (akty wykonawcze).

MZ zwraca także uwagę, że w projekcie nie umieszczono wcześniej już zgłoszonych uwag, dotyczących potrzeby zmiany ustawy z 2015 r. o leczeniu niepłodności. W tym konkretnym przypadku chodzi o definicję pojęcia „dawstwo partnerskie”, bo zgodnie z obecnym prawem komórki rozrodcze mężczyzna może przekazać kobiecie (biorczyni) pozostającej z dawcą w związku małżeńskim.

Projekt wymaga zatem w tym zakresie uzupełnienia i m.in. dopisania, że biorczynią może być osoba „pozostająca z dawcą stroną umowy o wspólnym pożyciu”.

To nie wszystko, bo MZ zwraca uwagę, że kolejny przepis w ustawie o niepłodności należałoby zmodyfikować tak, aby jasno wskazywał, że dawcą ma być mężczyzna.