Eksperci: w Polsce nawet do miliona osób może żyć z trudno gojącymi się ranami

W Polsce nawet do miliona osób może zmagać się z trudno gojącymi się ranami. Eksperci kampanii „Rany pod kontrolą” ostrzegają, że problem ten będzie narastał w związku z niepotrzebnym stosowaniem lub nadużywaniem antybiotyków.

Specjaliści podkreślają, że jeśli w Polsce nie zmieni się model leczenia ran, zwykła rana może wkrótce stać się zagrożeniem życia z powodu narastającej antybiotykooporności. Obecnie brakuje nie tylko procedur monitorowania zakażeń ran, ale także odpowiedniej edukacji personelu medycznego w zakresie ich profilaktyki.

Niewielka rana – np. po skaleczeniu, oparzeniu lub drobnym zabiegu chirurgicznym – powinna goić się fizjologicznie, bez powikłań. Niestety, coraz częściej proces ten zostaje zaburzony przez zakażenia opornymi bakteriami. W miarę utrwalenia infekcji rana staje się przewlekła, wymagając specjalistycznej terapii i interdyscyplinarnej opieki. Jeśli infekcja postępuje, może prowadzić do rozległych uszkodzeń tkanek, amputacji, a nawet zagrożenia życia.

Eksperci szacują, że w Polsce nawet do miliona osób cierpi z powodu ran trudno gojących się. Ponad połowa pacjentów trafia do lekarza lub szpitala zbyt późno, a blisko jedna trzecia jest leczona preparatami nieskutecznymi. W ponad 70 proc. przypadków infekcje są leczone antybiotykami ogólnoustrojowymi, które często nie są potrzebne i nie przynoszą rezultatów.

Dodaje, że leczenie trudno gojących się ran jest także obciążające psychicznie dla pacjentów i ich rodzin oraz generuje ogromne koszty, zwłaszcza w przypadku szczepów wielolekoopornych.

Eksperci kampanii podkreślają, że antybiotyki powinny być ostatecznością. Regularne stosowanie antyseptyków skutecznie ogranicza namnażanie się bakterii w ranie i zmniejsza ryzyko powstania infekcji opornych.

Dr Przemysław Lipiński, prezes Polskiego Towarzystwa Leczenia Ran, zwraca uwagę, że w Polsce wciąż zbyt często pacjent z raną otrzymuje receptę na antybiotyk od razu, bez właściwej oceny.

Wiele osób przyjmuje antybiotyki samodzielnie, zanim skonsultuje się z lekarzem, co zwiększa liczbę drobnoustrojów odpornych na leczenie i utrudnia ich eliminację.

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi leczenia ran, decyzja o zastosowaniu antybiotyku powinna być poprzedzona:

• oceną mikrobiologiczną rany,

• właściwym przygotowaniem łożyska rany,

• wdrożeniem leczenia miejscowego (np. antyseptyków),

• obserwacją cech infekcji miejscowej.

Eksperci podkreślają także potrzebę edukacji personelu medycznego i farmaceutów. Badania kampanii „Rany pod kontrolą” wykazały, że wielu z nich nie czuje się w pełni przygotowanych do terapii ran. Tylko co trzeci farmaceuta zna nowoczesne opatrunki, a jeszcze mniej wie, jak stosować produkty do oczyszczania ran i przeciwdrobnoustrojowe leczenie miejscowe.

Dr Lipiński podkreśla konieczność wprowadzenia jasnych procedur i algorytmów terapeutycznych, popartych szkoleniami.

Eksperci wskazują, że w Polsce brakuje wyspecjalizowanych interdyscyplinarnych zespołów zajmujących się wyłącznie pacjentami z ranami, a wiele działań – jak oczyszczanie rany, ocena mikrobiologiczna czy stosowanie preparatów przeciwdrobnoustrojowych – nie jest refundowanych ani realizowanych systematycznie.