Walka z ranami przewlekłymi – rosnące wyzwanie dla polskiego systemu ochrony zdrowia

W polskich szpitalach rośnie liczba pacjentów z ranami przewlekłymi, a problem ten przestaje być marginalny. W różnych regionach kraju liczba trudnych przypadków wymagających długotrwałego leczenia systematycznie się zwiększa. Przyczyną są przede wszystkim choroby cywilizacyjne, takie jak cukrzyca, miażdżyca czy niewydolność żylna, ale także niewystarczająca świadomość zdrowotna. Są już wstępne plany, jak włączyć zagadnienie w systemowe leczenie.

Starzejące się społeczeństwo dodatkowo pogłębia narastające kłopoty. Im bardziej podeszły wiek pacjenta, tym większe ryzyko powstania ran trudno gojących się, które bez odpowiedniego leczenia mogą prowadzić do infekcji, martwicy, amputacji, a nawet zagrożenia życia. Rany przewlekłe definiuje się jako te, które nie wykazują postępów w gojeniu przez okres dłuższy niż 4–8 tygodni.

Specjaliści ze Śląska, m.in. z katowickiego Szpitala Murcki, podczas I Śląskiej Konferencji Leczenia Ran, zorganizowanej przez Stowarzyszenie Wound Care Polska w Katowicach, alarmowali, że polski system ochrony zdrowia nie jest przygotowany na rosnącą liczbę chorych z ranami przewlekłymi. Jak podkreśla Krzysztof Zaczek, prezes placówki, istnieją realne potrzeby i gotowość do otwarcia Poradni Leczenia Ran – przeszkolony personel i odpowiednie zaplecze są już dostępne. Brakuje jednak decyzji Narodowego Funduszu Zdrowia o finansowaniu takich poradni. Wspomina o tym również Kaja Witkowska-Torz, wiceprezes Wound Care Polska, pielęgniarka w Szpitalu Murcki.

Eksperci przypominają, że szybka reakcja na pierwsze objawy – takie jak niewielkie rany, obrzęki czy zmiany żylakowe – może zapobiec poważniejszym komplikacjom. Tymczasem zbyt późne zgłoszenie się po pomoc prowadzi często do sytuacji, gdy rany stają się niemal niemożliwe do całkowitego wyleczenia.

Podczas konferencji zwrócono także uwagę na bariery prawne ograniczające efektywność leczenia ran przewlekłych. Jak wskazała radca prawny Małgorzata Herian, obecne przepisy są zbyt ogólne i nieprecyzyjne. Mimo wysokich kompetencji teoretycznych i praktycznych pielęgniarki nie mogą w pełni wykorzystywać swoich umiejętności, ponieważ brak jednoznacznych regulacji prawnych.

Eksperci postulują nowelizację przepisów, która zwiększyłaby zakres decyzyjności wykwalifikowanych pielęgniarek i odciążyła lekarzy, co mogłoby znacząco poprawić wydajność systemu leczenia ran przewlekłych w Polsce.

Wszystkie głosy płynące z Katowic wskazują jednoznacznie: bez klarownej strategii, zmian legislacyjnych oraz wsparcia finansowego, leczenie ran przewlekłych będzie nadal wyzwaniem ponad siły obecnego systemu zdrowia. Lokalne inicjatywy, takie jak działania Szpitala Murcki i Wound Care Polska, mogą jednak stać się impulsem do ogólnopolskiej dyskusji i, miejmy nadzieję, realnej zmiany.