Telerehabilitacja hybrydowa - nowy standard opieki kardiologicznej

Telerehabilitacja hybrydowa dla pacjentów kardiologicznych pozwala na nadzorowanie i realizowanie kompleksowej rehabilitacji na odległość przy wykorzystaniu zaawansowanych technologii medycznych i telekomunikacyjnych. Jak przekonują eksperci, pozwala na objęcie opieką w warunkach domowych większej liczby pacjentów. 

Hybrydowa telerehabilitacja kardiologiczna pozwala na nadzorowanie i realizowanie kompleksowej rehabilitacji na odległość dzięki wykorzystaniu zaawansowanych technologii medycznych i telekomunikacyjnych. Jej pierwszy etap jest realizowany w szpitalu lub ambulatorium, gdzie przeprowadza się ocenę kliniczną pacjenta oraz wykonuje badania, aby zaplanować optymalny proces terapeutyczny.

Pacjent jest następnie edukowany o planowanym leczeniu i rehabilitacji. Zostaje wyposażany w sprzęt do telemonitorowania (EKG, ciśnieniomierz, waga) i uczy się jego obsługi. Dla każdego pacjenta planuje się indywidualny trening fizyczny i przeprowadza treningi szkoleniowe. Kolejny etap pacjent realizuje w domu – wykonuje zalecone ćwiczenia pod zdalną kontrolą.

O roli takiej rehabilitacji rozmawiali eksperci w piątek podczas konferencji zorganizowanej przez Instytut Kardiologii w Warszawie "Telemedycyna w kompleksowej opiece nad chorymi z niewydolnością serca. Wyniki projektu TELEREH-HF".

Projekt TELEREH-HF prowadziło konsorcjum: Instytut Kardiologii w Warszawie, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu, Gdański Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Warszawski Uniwersytet Medyczny i partner przemysłowy firma Pro-PLUS S.A., przy współfinansowaniu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Autorzy projektu podkreślają, że jest to pierwsze na świecie randomizowane wieloośrodkowe, prospektywne badanie, które oceniało kompleksową hybrydową rehabilitację (uwzględniającą także teleopiekę i zdalne monitorowanie urządzeń wszczepialnych) w grupie 850 pacjentów z niewydolnością serca w przeciwieństwie z opieką standardową.

Badanie wykazało, że kompleksowa hybrydowa rehabilitacja może być alternatywą dla tradycyjnych form rehabilitacji w grupie pacjentów z niewydolnością serca. Metoda ta pozwala na zwiększenie  dostępu do rehabilitacji a także przyczynia się do wyrównania istniejących w Polsce rażących dysproporcji regionalnych w tym obszarze. Metoda – jak wskazano – jest bezpieczna, organizacyjnie możliwa do realizacji i akceptowalna przez pacjentów bez względu na wiek czy płeć. Jest neutralna w aspekcie wpływu na śmiertelność i hospitalizacje w obserwacji długoterminowej (14-26 miesięcy po zaprzestaniu interwencji) z wyjątkiem dwóch ośrodków w których zanotowano zmniejszenie śmiertelności całkowitej i z przyczyn sercowo-naczyniowych (Instytut Kardiologii w Warszawie) oraz redukcję hospitalizacji (Gdański Uniwersytet Medyczny).

- Opracowanie standardu hybrydowej telerehabilitacji kardiologicznej, które jeszcze kilka lat temu było wyzwaniem, teraz stało się faktem. Pacjenci z niewydolnością serca, z choroba wieńcową, po przebytych zawałach mają szanse uczestniczenia w programie kompleksowej hybrydowej telerehabilitacji w warunkach domowych – podkreśla kierownik projektu dr hab. Ewa Piotrowicz. - Jako jedyni na świecie opracowaliśmy spójny system telemedycyny, który obejmuje pacjenta opieką telemedyczną w wymiarze indywidualnym, a do tego jest finansowany przez NFZ – dodaje.

Uczestnicy projektu przekonywali, że możliwości techniczno-organizacyjne telemedycyny pozwalają na zwiększenie dostępu do rehabilitacji i mogą przyczynić się do wyrównywania istniejących w Polsce dysproporcji regionalnych w tej dziedzinie. Telerehabilitacja kardiologiczna prowadzi do poprawy wydolności fizycznej i jakości życia, co zwiększa szanse szybszego powrotu do aktywności życiowej, społecznej i zawodowej.

Według prof. Ryszarda Piotrowicza, Komitet Sterujący projektu TELEREH-HF oraz Kierownika Kliniki Kardiologicznej i Elektrokardiologii Nieinwazyjnej Instytutu Kardiologii w Aninie,  telerehabilitacja  hybrydowa zwiększa dostępność do procesu rehabilitacji i stwarza szansę likwidacji rażących regionalnych dysproporcji w tym zakresie. - Pozwala na 3-5 krotne zwiększenie liczby rehabilitowanych pacjentów w istniejących ośrodkach. wymaga zakupu sprzętu i reorganizacji kadrowej, a przede wszystkim solidnego przeszkolenia zespołów, które mają realizować procedurę - stwierdził prof. R. Piotrowicz.

- Dzięki telerehabilitacji pacjent zamiast leżeć w szpitalu dwa miesiące, spędza tylko dwa tygodnie i w tym czasie uczy się pod kontrolą lekarzy z Anina jak ma się rehabilitować w domu. To forma pomocy, która mam nadzieję stanie się naszym produktem eksportowym - mówi prof. Tomasz Hryniewiecki, dyrektor Instytutu Kardiologii w Aninie.

BPO

Telerehabilitacja hybrydowa – nowy wymiar opieki kardiologicznej

Czym jest rehabilitacja hybrydowa?

Rehabilitacja hybrydowa łączy klasyczne ćwiczenia prowadzone w szpitalu lub ambulatorium z późniejszymi treningami wykonywanymi w domu. Pacjent pozostaje pod stałą zdalną kontrolą zespołu medycznego dzięki telemonitorowaniu parametrów, takich jak EKG, ciśnienie czy masa ciała.

Czym jest telerehabilitacja?

Telerehabilitacja to forma rehabilitacji medycznej realizowana zdalnie — z wykorzystaniem nowoczesnych technologii informatycznych i telekomunikacyjnych. Umożliwia prowadzenie terapii, monitorowanie postępów i kontakt z lekarzem bez konieczności wizyt w placówce.

Jakie są wady telerehabilitacji?

Największym ograniczeniem telerehabilitacji jest uzależnienie od sprzętu i jakości połączenia internetowego. Część pacjentów, zwłaszcza starszych, może mieć trudności z obsługą urządzeń. Wadą bywa też brak bezpośredniego kontaktu z terapeutą oraz konieczność samodyscypliny w wykonywaniu ćwiczeń.

Jakie są rodzaje telerehabilitacji?

Wyróżnia się kilka form telerehabilitacji:

• Telerehabilitację domową – pacjent ćwiczy samodzielnie, pozostając pod zdalnym nadzorem specjalisty.
• Telerehabilitację hybrydową – część zajęć odbywa się w szpitalu, część w domu.
• Telerehabilitację grupową – zdalne zajęcia prowadzone dla kilku pacjentów jednocześnie.
• Telerehabilitację specjalistyczną – np. kardiologiczną, ortopedyczną czy neurologiczną.

Jak przebiega proces telerehabilitacji hybrydowej?

Najpierw pacjent przechodzi badania i ocenę kliniczną w szpitalu. Następnie otrzymuje zestaw do telemonitorowania (EKG, ciśnieniomierz, waga) oraz indywidualny plan ćwiczeń. Kolejny etap odbywa się w domu, pod stałą kontrolą zespołu medycznego.

Dla kogo przeznaczona jest telerehabilitacja kardiologiczna?

To rozwiązanie kierowane przede wszystkim do pacjentów po zawale serca, z niewydolnością serca lub chorobą wieńcową, którzy wymagają długoterminowego nadzoru, ale nie muszą stale przebywać w szpitalu.

Czy telerehabilitacja jest bezpieczna?

Badania, m.in. projekt TELEREH-HF, potwierdzają, że telerehabilitacja jest bezpieczna, skuteczna i dobrze akceptowana przez pacjentów. Nie zwiększa ryzyka powikłań, a wręcz pozwala szybciej odzyskać sprawność.

Jakie korzyści przynosi telerehabilitacja hybrydowa?

Najważniejsze korzyści to: większa dostępność rehabilitacji, krótszy pobyt w szpitalu, poprawa jakości życia i wydolności fizycznej, a także wyrównanie różnic między regionami w dostępie do terapii.

Czy NFZ finansuje telerehabilitację?

Tak. System telerehabilitacji kardiologicznej opracowany przez Instytut Kardiologii w Warszawie jest w całości finansowany przez NFZ, co czyni go pierwszym na świecie tak spójnym i kompleksowym modelem teleopieki.

Jakie wyzwania stoją przed wdrożeniem telerehabilitacji w Polsce?

Największymi wyzwaniami są szkolenie zespołów medycznych, zakup odpowiedniego sprzętu oraz zapewnienie równomiernego dostępu do technologii w różnych regionach kraju.