Polpharma rusza z projektem leków RNA za 80 mln zł. Technologie krytyczne dla zdrowia

Polska biotechnologia wchodzi na wyższy poziom. Zakłady Farmaceutyczne Polpharma S.A. podpisały z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju umowę na realizację projektu dotyczącego produkcji leków nowej generacji opartych na RNA i oligonukleotydach. Inwestycja o wartości blisko 80 mln zł, z czego ponad 30 mln zł pochodzi z programu Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki, realizowana jest w ramach unijnej inicjatywy STEP (Strategic Technologies for Europe Platform). To nie tylko projekt badawczo-rozwojowy. To element większej układanki – budowania suwerenności technologicznej Europy i bezpieczeństwa lekowego UE.

Program STEP powstał z inicjatywy Komisji Europejskiej, aby wspierać rozwój technologii krytycznych w strategicznych obszarach, takich jak biotechnologia, technologie cyfrowe czy czyste technologie.

Jak podkreśla Wojciech Wysocki, zastępca dyrektora Przedstawicielstwa Komisji Europejskiej w Polsce, celem programu jest: ograniczenie zależności UE od państw trzecich, wzmocnienie europejskich łańcuchów wartości, zwiększenie odporności na globalne kryzysy, budowa własnych kompetencji w przełomowych technologiach.

Biotechnologia znalazła się wśród priorytetów – i to nieprzypadkowo. Rozwój terapii RNA w USA i Azji postępuje bardzo dynamicznie. Europa stoi dziś przed strategicznym wyborem: inwestować we własne moce produkcyjne albo uzależnić się od importu zaawansowanych terapii.

Projekt Polpharmy zakłada opracowanie innowacyjnej platformy technologiczno-analitycznej do produkcji leków zawierających oligonukleotydy w formie gotowej do użycia.

Chodzi o stworzenie w Polsce infrastruktury umożliwiającej wytwarzanie leków działających na poziomie informacji genetycznej.

Projekt obejmuje: badania przemysłowe, prace rozwojowe, opracowanie procesu produkcyjnego zgodnego z normami GMP, wykorzystanie nowoczesnych systemów jednorazowych zwiększających elastyczność i efektywność produkcji.

Realizacja potrwa do końca 2029 roku.

Oligonukleotydy to jedna z najbardziej obiecujących klas leków XXI wieku. Umożliwiają one precyzyjne wyciszanie aktywności określonych genów odpowiedzialnych za rozwój chorób.

Znajdują zastosowanie m.in. w terapii:

• rdzeniowego zaniku mięśni (SMA),

• stwardnienia zanikowego bocznego (ALS),

• chorób rzadkich o podłożu genetycznym,

• nowotworów,

• schorzeń metabolicznych,

• immunoterapii.

Według przedstawicieli NCBR projekt zmniejszy ryzyko zakłóceń w łańcuchach dostaw, skróci czas wprowadzania terapii na rynek i stworzy fundament pod rozwój innowacyjnych terapii w Europie.

To dopiero początek. W 2026 roku NCBR planuje kolejne nabory w ramach STEP z budżetem 900 mln zł. Wsparcie obejmie projekty z obszaru: biotechnologii, technologii cyfrowych, czystych i zasobooszczędnych technologii.

Finansowanie będzie dostępne w dwóch ścieżkach:

• Ścieżka A – dla projektów przełomowych o wysokim potencjale gospodarczym,

• Ścieżka B – dla projektów ograniczających strategiczne zależności UE.

Pandemia COVID-19 pokazała, jak niebezpieczna może być zależność od zagranicznych dostaw leków i substancji czynnych. Inwestycje w technologie RNA to nie tylko rozwój medycyny, ale także element bezpieczeństwa państwa.

Budowa krajowych kompetencji w zakresie produkcji leków nowej generacji oznacza:

• większą odporność systemu ochrony zdrowia,

• skrócenie czasu dostępu pacjentów do terapii,

• rozwój polskiej nauki i przemysłu,

• wzrost konkurencyjności gospodarki.

Polpharma, realizując projekt w ramach STEP, wpisuje się w europejską strategię budowy technologicznej autonomii.