Sosnowiec i Katowice ratują wzrok tysięcy pacjentów: „Zlikwidowaliśmy wieloletnie kolejki i dajemy szansę na nowe życie”

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. św. Barbary w Sosnowcu i Okręgowy Szpital Kolejowy w Katowicach to dwa największe ośrodki transplantacji rogówki na Śląsku. W 2025 roku wykonano tam łącznie niemal 600 przeszczepów, znacząco skracając czas oczekiwania i poprawiając jakość życia pacjentów z całej Polski.

Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. św. Barbary w Sosnowcu odnotował rekordową liczbę przeszczepów rogówki w 2025 roku – wykonano tam aż 327 zabiegów. To znacząco skróciło czas oczekiwania na operację z niemal czterech do około dwóch lat, co przekłada się na realną poprawę jakości życia pacjentów.

Blisko połowę wszystkich przeszczepów rogówki na Śląsku wykonano również w Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach – aż 265 zabiegów. Tylko w ostatnim dniu 2025 roku przeprowadzono tam cztery operacje. Katowicki ośrodek, działający od 1967 roku, jest jednym z najbardziej renomowanych w Polsce i pełni ważną rolę konsultacyjną, zwłaszcza dla pacjentów z ciężkimi schorzeniami rogówki.

Przeszczep rogówki polega na zastąpieniu patologicznie zmienionej tkanki rogówki zdrową, pobraną od dawcy. Choć procedura nie ratuje życia bezpośrednio, ma ogromne znaczenie dla jakości codziennego funkcjonowania pacjentów.

Jak wyjaśnia prof. Dobrowolski, poprawa widzenia wpływa na większą samodzielność i aktywność społeczną osób po zabiegu.

Oba ośrodki na Śląsku obsługują pacjentów z całej Polski, a sosnowiecki szpital jako jeden z nielicznych wykonuje przeszczepy także u dzieci, które wymagają leczenia z powodu wad rozwojowych lub urazów gałki ocznej.

W Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach mieści się największy w Polsce ośrodek transplantacji rogówki w ramach Oddziału Klinicznego Okulistyki z Pododdziałem Okulistyki Dziecięcej. To tam w 2000 roku przeprowadzono pierwszy w Polsce zabieg transplantacji komórek rozrodczych nabłonka rogówki od spokrewnionego dawcy.

Dziesięć lat później zespół okulistów pod kierownictwem prof. dr hab. n. med. Edwarda Wylęgały jako pierwszy w Europie wszczepił pacjentom protezy rogówki wykonane z tytanu i pleksiglasu, co stanowiło przełom w leczeniu najtrudniejszych przypadków.

Sosnowiecki i katowicki ośrodek tworzą razem bardzo silne centrum transplantologii rogówki. W sumie w regionie wykonano w 2025 roku ponad 700 takich zabiegów, co stanowi blisko połowę wszystkich transplantacji rogówki w Polsce.

Prof. Dobrowolski podkreśla, że województwo śląskie rozwija również inne obszary transplantologii, z czołowymi ośrodkami przeszczepiającymi serca, płuca i nerki.

Najmłodszy pacjent leczony w sosnowieckim szpitalu miał zaledwie 6 miesięcy. W przypadku dzieci przeszczep trzeba powtarzać co kilka lat ze względu na wzrost gałki ocznej, a przeszczepiona rogówka nie rośnie.

Celem tych działań jest zapewnienie pacjentom – zarówno dzieciom, jak i dorosłym – samodzielności i niezależności w życiu codziennym.

Dzięki rekordowej liczbie przeszczepów rogówki na Śląsku oraz współpracy dwóch wiodących ośrodków, tysiące pacjentów otrzymało realną szansę na odzyskanie wzroku i lepsze życie. Skrócenie czasu oczekiwania z czterech do dwóch lat to przełom, który zmienia oblicze transplantologii w Polsce.

Źródło: PAP/MH