Skargi Rzeczniczki Praw Dziecka uwzględnione. Komisja Etyki Reklamy uznała naruszenia prawa w trzech kontrowersyjnych sprawach

Komisja Etyki Reklamy w listopadzie uwzględniła trzy skargi złożone przez Rzeczniczkę Praw Dziecka Monikę Hornę-Cieślak. Wszystkie dotyczyły działań promocyjnych, które – zdaniem RPD – naruszały przepisy prawa i zasady etyki, zagrażając prawom dziecka oraz jego rozwojowi psychicznemu. Choć uchwały nie są jeszcze prawomocne, każda ze spraw pokazuje rosnącą potrzebę wrażliwości reklamodawców na kwestie ochrony nieletnich.

Pierwsza ze skarg Rzeczniczki Praw Dziecka dotyczyła promocji książki opublikowanej przez Wydawnictwo NieZwykłe. Rzeczniczka wskazała na naruszenia art. 5, 6 i 25 Kodeksu Etyki Reklamy oraz art. 5 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie. Wątpliwości wzbudziło opublikowane na stronie wydawnictwa story przedstawiające bardzo młodą dziewczynę z pętlą na szyi, doczepioną liną do ruszającego samochodu. Obrazowi towarzyszył napis: „Kup bilet, żeby Nika nie musiała więcej ryzykować swoim życiem”.

W omówieniu skargi RPD podkreśliła dramatyczny kontekst, w jakim umieszczono taką treść. Jak zaznaczyła Monika Horna-Cieślak: „Potężny kryzys zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży jest faktem. Dlatego też reklamy, wszelkiego rodzaju promocje, które w taki sposób jak wydawnictwo NieZwykłe zdecydowało się opublikować, są niedopuszczalne. Promocja książki wydawnictwa NieZwykłe bez wątpienia pozbawiona jest zasad etyki oraz pozostaje w sprzeczności z obowiązującym Kodeksem Etyki Reklamy i zagraża młodym czytelnikom”.

Komisja Etyki Reklamy przychyliła się do zastrzeżeń RPD, uznając naruszenie norm dotyczących ochrony dzieci przed treściami szokującymi oraz niebezpiecznymi.

Druga skarga dotyczyła promocji Festiwalu Hevelka. W ocenie Rzeczniczki Praw Dziecka reklama naruszyła art. 13 ustawy o wychowaniu w trzeźwości, a także art. 2, 5, 6 i 7 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie. Na opublikowanej w mediach społecznościowych relacji widniało dwoje małoletnich dzieci stojących na obracającej się platformie. Obok znajdował się napis „Dzieci do 13 lat wchodzą za darmo!”, a w górnym rogu umieszczono logo festiwalu alkoholi.

W omówieniu skargi RPD wskazała:

Rzeczniczka zwróciła uwagę, że łączenie wizerunku dzieci z wydarzeniami promującymi alkohol może prowadzić do normalizacji zachowań ryzykownych i niesie potencjalne szkody społeczne. Przypomniała:

Komisja Etyki Reklamy uznała, że reklama naruszyła zasady etyki i przepisy dotyczące ochrony małoletnich.

Trzecia skarga dotyczyła akcji promocyjnej Media Expert „Piątka za piątkę”. W ocenie Rzeczniczki Praw Dziecka promocja naruszała art. 4 i 25 Kodeksu Etyki Reklamy oraz art. 5 pkt 9 Karty Ochrony Dzieci w Reklamie. Problemem było oparcie korzyści dla dzieci o kryterium ocen szkolnych.

W omówieniu skargi RPD podkreśliła, że

Apelowała także, by zarówno firmy, jak i instytucje publiczne „podejmowały działania promujące równość w taki sposób, aby na zakończenie roku szkolnego docenić każdą młodą osobę”.

Komisja Etyki Reklamy uznała, że promocja może dyskryminować dzieci nieosiągające najwyższych wyników, a tym samym naruszać zasady ochrony najmłodszych konsumentów.

Postanowienia Komisji Etyki Reklamy nie są prawomocne. Każda ze stron ma 10 dni na wniesienie ewentualnego odwołania. Niezależnie jednak od dalszych działań, wszystkie trzy sprawy ponownie podkreślają, jak ważna jest odpowiedzialność reklamodawców i konieczność poszanowania praw dziecka w komunikacji marketingowej.